🕷️ Crawler Inspector

URL Lookup

Direct Parameter Lookup

Raw Queries and Responses

1. Shard Calculation

Query:
Response:
Calculated Shard: 152 (from laksa115)

2. Crawled Status Check

Query:
Response:

3. Robots.txt Check

Query:
Response:

4. Spam/Ban Check

Query:
Response:

5. Seen Status Check

ℹ️ Skipped - page is already crawled

📄
INDEXABLE
CRAWLED
1 month ago
🤖
ROBOTS ALLOWED

Page Info Filters

FilterStatusConditionDetails
HTTP statusPASSdownload_http_code = 200HTTP 200
Age cutoffPASSdownload_stamp > now() - 6 MONTH1.2 months ago (distributed domain, exempt)
History dropPASSisNull(history_drop_reason)No drop reason
Spam/banPASSfh_dont_index != 1 AND ml_spam_score = 0ml_spam_score=0
CanonicalPASSmeta_canonical IS NULL OR = '' OR = src_unparsedNot set

Page Details

PropertyValue
URLhttps://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89
Last Crawled2026-03-16 03:18:51 (1 month ago)
First Indexed2020-05-15 00:04:01 (5 years ago)
HTTP Status Code200
Meta Title코로나19 범유행 - 위키백과, 우리 모두의 백과사전
Meta Descriptionnull
Meta Canonicalnull
Boilerpipe Text
코로나바이러스 범유행 은 여기로 연결됩니다. 다른 코로나바이러스의 유행 사태에 대해서는 코로나바이러스 유행 문서를 참고하십시오. 코로나19 범유행     확진자가 1,000,000명 이상인 국가     확진자가 100,000~999,999명인 국가     확진자가 10,000~99,999명인 국가     확진자가 1,000~9,999명인 국가     확진자가 100~999명인 국가     확진자가 1~99명인 국가     확진자가 없거나 확진자 통계 데이터가 없음     코로나19로 사망한 사람이 있는 국가     코로나19 확진자가 발생한 국가     확진자가 없거나 확진자 통계 데이터가 없음 (왼쪽 상단부터 시계 방향으로) 중국 후베이성 우한시 의 타쯔후 스포츠 센터를 개조해 만든 확진자 격리 시설의 모습. 이란 테헤란 의 병원에 입원한 확진자의 모습. 타이완 타이베이시 의 소독 차량의 모습. 사재기로 인해 비어버린 오스트레일리아 멜버른 의 슈퍼마켓 진열대의 모습. 이탈리아 밀라노 리나테 공항의 체온 검사를 하는 모습. 이탈리아 정부의 코로나바이러스 대책위원회 회의의 모습. 병명 코로나바이러스감염증-19 , COVID-19 바이러스 종류 SARS-CoV-2 장소 전세계 첫 사례 중국 우한시에서 처음 발견 발생일 2019년 11월 17일 발원지   중화인민공화국 후베이성 우한시 확진환자 676,609,955명 [ 1 ] 사망자 6,881,955명 [ 1 ] 코로나19 범유행 은 2019년 11월 중국 후베이성 우한시 에서 처음 확인된 SARS-CoV-2 의 감염증인 코로나바이러스감염증-19 가 전 세계적으로 유행하고 있는 상황을 말한다. 세계보건기구 는 2020년 1월에 국제적 공중보건 비상사태 를 선언하였고, 3월에는 펜데믹 즉 세계적 범유행 으로 격상시켰다. 2023년 3월 기준으로 6.76억 이상의 확진자와 688만 명 이상의 사망자가 나타났다. 증상으로는 발열 , 기침 , 피로 감, 호흡곤란 , 후각상실 , 미각상실 이 공통적으로 나타난다. 폐렴 , 급성호흡곤란증후군 이 합병증으로 나타날 수도 있다. 잠복기 는 대략 5일 정도이나 1일에서 14일까지 다양한 사례가 보고되었다. [ 2 ] 여러 종류의 백신 이 개발 중에 있는데, 일부 백신 의 경우 미국 등을 비롯해 여러 나라들에서 접종이 시작되었다. 모더나,화이자,아스트라제네카등이 있다. 코로나19 치료제 개발 도 이루어졌다. 예방 을 위해 사회적 거리두기 와 보건용 마스크 착용이 사회적으로 강조되고 있고, 실내 환기와 공기정화, 손 씻기 , 입 가리고 기침/재채기하기, 구리 등 항바이러스성 물질을 버튼에 씌우기, 바이러스에 노출된 사람의 자가격리 등이 널리 시도되고 있다. 세계 각국의 정부들은 여행 제한, 외출 통제, 봉쇄, 시설 출입 제한,역학조사 등 여러 가지 방안을 모색하고 있다. 감염 검사 와 접촉자 추적 을 강화시키기 위한 노력도 이어지고 있다. 세계적으로 미치는 사회적, 경제적 영향 도 막대하여 대공황 이후 가장 큰 불경기 라 평가받는다. [ 3 ] 수많은 행사들이 연기되거나 취소되었고, 패닉 바잉 으로 인한 공급 단절이 전세계적으로 발생했다. 농업 역시 큰 피해를 입었고, 공장들도 가동을 중지했다. 그 결과 온실가스와 오염물질의 배출이 줄어들기도 했다 . 교육시설들도 문을 닫았다. 음모론과 허위 정보 가 퍼지고 있으며, 중국인 을 비롯한 동아시아인들에 대해 코로나19 범유행에 관한 제노포비아와 인종 차별 이 일어나고 있다. [ 4 ] "2003년 중화권에서 인명피해를 냈던 중증 급성 호흡기 증후군인 사스 와 유사한 증상을 보이는 환자 7명이 발생했다."라는 병원 문건을 얻게 된 중국 우한시중심병원 의사 리원량 은 감염 확산 가능성을 우려하였고, 2019년 12월 30일, 동료 의사 7명과 함께 소셜 미디어 (SNS)를 통해 위험 상황을 알리고 널리 전파하려 하였다. 그러나 중국 당국으로부터 "허위 정보를 퍼트려 민심을 불안하게 만들고 있다."며 "관련 사실을 계속 유포할 경우 체포당할 수 있다."는 통보를 받고 리씨를 포함해 동료 의사 등 8명이 공안국에 소환돼 잘못을 인정하는 자술서를 쓰고 서명을 하였다. 중국 당국은 2020년 1월 말에 이들에게 사과하였다. 리원량은 병원에서 환자들을 돌보다 1월 8일 발열 증상으로 정밀검사를 거쳐 2월 1일 확진 판정을 받고 입원 치료 중 2월 6일 병세가 급격히 악화되어 7일 오전에 사망했다. 우한시중심병원 은 "의사 리원량씨가 이날 2월 7일 오전 2시 58분쯤 사망했다."고 밝히면서 "리원량이 신종 코로나 바이러스의 확산과 싸우다 불행히도 감염됐다."며 "우리는 매우 유감스럽게 생각하며 애도한다."고 했다. WHO(세계 보건 기구)도 트위터 를 통해 애도의 뜻을 밝혔다. [ 5 ] 2020년 1월 7일, CCTV는 우한 에서 원인미상의 폐렴을 일으키는 이 병원체는 새로운 종류의 코로나바이러스라고 밝혔다. [ 6 ] [ 7 ] 이 바이러스 의 완전한 염기서열 은 상하이공공위생임상센터(上海市公共衛生臨床센터), 우한 중앙 병원(武漢中央病院), 화중과학기술대학교(華中科學技術大學校), 우한시질병통제예방센터(武漢市疾病統制豫防센터), 시드니 대학 등의 협력에 의해 해독되어 시드니 대학의 에드워드. C. 홈즈 교수의 협력 아래 상하이공공위생임상센터의 장융전(張永振) 교수에 의해 2020년 1월 11일 Virological.org에서 공개되었다. [ 8 ] [ 9 ] 그 후 14일에는 국제핵산배열 데이터베이스 Genbank 에 정식으로 공개되었다. [ 10 ] 홍콩대학 미생물학과 감염증 전공 윈궉융 교수의 보고에 따르면, 이 바이러스와 다른 종의 코로나바이러스와 비교하면, 중국 저장성 저우산시 박쥐에서 발견된 SARS 바이러스 와 가장 가깝고, 박쥐 SARS 바이러스, 인간 SARS 바이러스, 사향고양이 SARS 바이러스와도 80% 가까이 유사성을 보인다. [ 11 ] 바이러스 발원지로 여겨지는 화난수산시장 (우한 시장)은 이름은 수산물시장이나 실제로는 다양한 야생동물도 처리 및 거래되고 있어서, 대나무쥐 나 오소리 등의 야생동물 이 감염원일 가능성도 높은 것으로 알려져 있다. [ 12 ] 2019-nCoV 감염의 첫 41건의 확인된 사례 중 2/3가 살아있는 동물을 판매한 우한화난수산물도매시장 과 관련이 있는 것으로 밝혀졌다. [ 13 ] [ 14 ] [ 15 ] [ 16 ] 이 바이러스는 2020년 1월 초와 중순에 중국 춘절 을 통해 다른 중국 지방으로 퍼졌다. 1월 20일, 중국은 베이징시 에 2명, 선전시 에 1명을 포함하여 약 140명의 새로운 환자가 급격히 증가했다고 보고 했다. [ 17 ] 중국 밖에서 발생한 첫 번째 사망은 필리핀 이다. [ 18 ] 필리핀 에서는 코로나바이러스를 가진 44세의 중국 우한 출신 중국인 남성이 심한 폐렴 으로 발전하여 2월 1일에 사망했다. [ 19 ] 그 후 이어서 일본 , 대한민국 , 호주 등 세계 곳곳에서 사망자가 발생하였다. 중국 국가 보건위원회에 따르면, 사망한 사람들의 대부분은 노인 환자이며, 사망자의 약 80%가 60세 이상의 사람들에서 사망했으며 75%는 심혈관계 질환 및 당뇨병 을 포함한 병이 있었다. [ 20 ] 감염된 사람들은 무증상이거나 열, 마른기침, 냄새를 맡지 못하거나, 호흡 곤란, 설사, 인후통, 피부반점 등과 같이 경증에서 중증의 증상을 보일 수 있다. 일부 감염자는 각혈, 어지러움, 백혈구의 감소, 가래기침 등의 증상도 보이기도 한다. 또한 무증상이라는 것은 완전한 무증상이라기보다는 면역이 약하게 작용하는 것이라고 봐야 한다. [ 21 ] [ 22 ] 2020년 3월, 시스테마에 속한 회사는 코로나바이러스와의 싸움을 위해 약 10억 루블을 할당했으며, 그 중 대부분은 감염을 탐지하는 테스트 개발과 보호 장비 및 방부제 생산에 사용되었다. [ 23 ] [ 24 ] 바이러스가 만들어진 원인 중 박쥐 와 뱀 이 가장 유력하다는 가능성이 제기됐다. 23일 과학 정보 포털 '유레카 얼러트(EurekaAlert)'에 따르면 중국 베이징대, 광시대, 닝보대 의료진은 우한에서 확산된 원인 불명 신종 폐렴으로 불리는 신종 코로나바이러스 SARS-Cov-2의 숙주로 뱀이 유력하다는 결론을 담은 논문을 국제 학술지 바이러스학 저널(JMV)에 게재했다. 논문은 "진화학적 분석(바이러스 변형 과정 추적)에서 나온 결과들을 보면 뱀이 SARS-Cov-2의 야생동물 병원소(병원체가 침입하여 증식·발육해 다른 숙주에 전파될 수 있는 상태로 저장되는 장소)일 가능성이 가장 큰 것으로 나타난다."라고 밝혔다. 연구팀은 아울러 RNA 게놈 시퀀싱을 통해 SARS-Cov-2는 박쥐 코로나바이러스와 원산지 불명 코로나바이러스 사이의 재조합 바이러스라고 밝혔다. 연구팀에 따르면 이러한 재조합 과정은 세포 표면 수용체를 인식하는 바이러스 스파이크 당단백질(viral spike glycoprotein) 내에서 일어났다. 아울러 주 저자 웨이지(Wei Ji) 교수는 "스파이크 당단백질 내에서 상동 재조합(homologous recombination)은 뱀에서 인간으로 SARS-Cov-2의 종간(cross-species) 감염에 기여할 수 있음을 시사한다."라고 밝혔다. [ 25 ] [ 26 ] 신종 코로나바이러스(COVID-19)에 대한 상세한 게놈 분석 결과가 2020년 1월 23일 처음으로 나왔다. 이 날 중국과학원 산하 우한 바이러스학 연구소를 중심으로 한 연구진은 이 바이러스가 2003년 유행한 사스(SARS ·중증급성호흡기증후군) 바이러스와 같은 종이며, 박쥐에서 발견된 코로나바이러스와 거의 일치한다는 내용의 연구논문을 생물학 분야 온라인 공개 논문집인 바이오알카이브(bioRxiv)에 공개했다. 연구진은 논문에서 확산 초기 단계의 환자 5명에서 채취한 바이러스의 전체 게놈 서열을 분석한 결과, 사스 코로나바이러스와 79.5%, 박쥐에서 발견되는 코로나바이러스와 96% 일치했다고 밝혔다. 이 바이러스에 감염되면 고열과 마른 기침, 두통, 호흡곤란, 폐렴 등의 증상이 발생하며, 치사율이 높지는 않지만 폐포 손상에 따른 호흡 부전으로 심하면 사망에 이를 수도 있다. 연구진은 또 인간 폐 세포에 침투하는 이 코로나바이러스의 수용체는 사스 바이러스와 똑같았다고 밝혔다. 연구진은 이를 근거로 사스 치료제가 신종 폐렴 환자에게도 사용할 수 있는지 시험해볼 가치가 있다고 밝혔다. 앞서 또 다른 중국 연구진은 이 바이러스가 뱀 을 중간 숙주로 했을 가능성을 제기하는 논문을 국제 학술지인 "의료 바이러스학 저널"에 게재한 바 있다. 그러나 ‘MIT 테크놀로지 리뷰'는 이는 오류인 것으로 보인다는 반론을 제기했다. [ 27 ] 리강(李剛) 우한시 질병예방통제센터 주임이 중국 CCTV 인터뷰에서 "신종 코로나바이러스의 전염성은 강하지 않다."고 말했지만, 전염성이 상당히 강력한 것으로 후속보도가 나오고 있다. 세계보건기구 도 아직은 사람 간 감염 사례가 없는 것으로 봤을 때 중국 후베이성 우한에서 집단 발병한 신종 폐렴의 전염성이 강하지 않다고 밝혔다. 그러나 이 발표 이후에 사람 간 감염 사례가 엄청나게 많이 발생했다. 중화권 이외에서 발생한 첫 환자인 태국의 신종 폐렴 환자가 우한에서 확산된 신종 폐렴의 진원지인 우한시장을 방문하지 않았는데도 감염된 것으로 보아 신종 폐렴이 예상보다 전염성이 강한 것 같다고 홍콩의 사우스차이나모닝포스트 (SCMP)가 1월 15일 보도했다. 신종 코로나바이러스의 전염성은 메르스보다 강하고 사스보다는 약한 것으로 추정되고 있다. [ 28 ] 전염병 확산은 4단계로 구분된다. 1단계: 바이러스의 돌연변이로 인한 동물에서 인간으로 전염 2단계: 인간 간 전염 3단계: 환자 가족이나 의료진에 전염 4단계: 지역사회에 대규모 발병 2020년 1월 21일, 홍콩대 윈궉융 교수는 사우스차이나모닝포스트 에 전염병 확산 단계가 3단계에 들어섰다고 발언했다. [ 29 ] [ 30 ] 2020년 1월 23일, 우한에서 확산된 신종 폐렴 환자 치료 과정에서 해당 폐렴에 걸린 중국 사스(SARS·중증급성호흡기증후군) 연구 1인자 의사는 각막 (角膜)을 통해 신종 코로나바이러스에 감염된 것으로 보인다고 밝혔다. [ 31 ] 기초감염재생산수 (R0)는 환자 한 사람이 몇명에게 직접 전염병을 옮기는지를 나타내는 수치로, R0 값이 2이면, 환자 한 사람이 2명에게 직접 전염병을 옮긴다는 의미이다. [ 32 ] 1월 23일, 세계보건기구 (WHO)는 이번 신종 코로나바이러스 전염력과 관련해 기초감염재생산수 (R0)를 1.4~2.5로 추정했다. [ 33 ] 독감( 인플루엔자 )과 유사한 수준(2~3명)이다. 하지만 일부 다른 논문 등에서는 R0 값이 4라고 분석하기도 했다. 1월 25일, 영국 임페리얼 칼리지 런던 MRC세계전염병분석센터 연구팀은 신종 폐렴 환자 한 명이 평균 약 2.6명(R0 값 2.1~3.5)을 감염시킨다고 분석했다. [ 34 ] 홍콩 대학 윈궉융 교수는 우한에서 확산된 신종 폐렴이 2003년 사스 때와 같은 전면적 확산 단계에 진입할 가능성을 제시했다. 윈 교수는 특히 치명적인 바이러스를 가진 채 대규모 인파와 접촉하는 슈퍼전파자 가 이미 발생했을 가능성을 우려했다. [ 29 ] [ 30 ] 사스 대응에 참여했고 이번 우한에서 확산된 신종 폐렴 대응에서도 주도적 역할을 하는 중국 저명 과학자 중난산 (鐘南山)도 "우한에서 확산된 신종 폐렴 확산 저지의 핵심 관건은 슈퍼전파자 의 출현을 막는 것"이라며 "이를 위해서는 신종 폐렴 증상을 보이는 사람들이 우한을 떠나지 못하도록 하는 것이 급선무"라고 강조했다. 사스 대유행 당시 슈퍼 전파자는 '독왕'(毒王)으로 불렸는데, 1명이 100명이 넘는 사람에게 전염시키는 경우도 있었다는 것이 그의 설명이다. [ 35 ] 슈퍼스프레더 또는 슈퍼전파자 는 동일한 바이러스나 세균에 감염된 다른 개인보다 특별히 많은 이차접촉자를 감염시키는 숙주를 말한다. 중국 베이징에서 2003년 사스가 발생했을 때, 역학자들은 최소 8명에 사스를 전염시킨 개인을 슈퍼전파자로 정의하였다. [ 36 ] 코로나19 검사를 위해 면봉으로 시료를 채취하고 있다. 세계보건기구 가 발표한 SARS-CoV-2 테스트 프로토콜에 의하면 [ 37 ] [ 38 ] 코로나19는 증상을 기반으로 일차적으로 진단하며, 확진판정은 호흡기와 혈액 샘플에 대한 실시간 RT-PCR 검사나 흉부 CT 결과를 분석하여 결정한다. [ 39 ] [ 40 ] 검사 결과는 일반적으로 몇 시간에서 며칠 내에 알 수 있다. [ 41 ] [ 42 ] SARS-CoV-2 검사는 주로 면봉을 통해 비강에서 채취한 시료에서 RNA 를 검사하는 방식으로 이루어진다. RNA 절편의 존재를 확인하기 위해서는 실시간 RT-PCR이 사용된다. 그러나 바이러스 입자가 아니라 그 유전체인 RNA를 확인하는 방식이기 때문에 감염된 시간을 특정하는 것이 어렵다는 비판이 있다. [ 43 ] 수많은 연구소들과 기업들이 항체 를 감지하는 방식의 혈청학 적 검사방식을 개발하고 있다. [ 44 ] 영국 공중 보건국 은 이런 혈청학적 검사방법을 실제 환경에서 사용하고 있다. [ 45 ] 코로나19에 감염된 사람의 컴퓨터단층촬영 사진. 폐의 병변부가 흰색으로 나타난다. 코로나19에 감염된 환자들을 방사선촬영 과 컴퓨터단층촬영 (CT)를 통해 확인하면 간유리음영 이 비대칭적으로 관찰되는것을 볼 수 있다. 이런 현상은 아데노바이러스 감염에서도 나타나기 때문에 오롯이 영상법만으로 증상의 원인이 코로나19라는 것을 확인하기란 불가능하다. 그럼에도 불구하고 영상법을 통한 검사방식이 더 빠르고 민감하다는 사실이 알려져 있다. 미국 질병통제예방센터 와 세계보건기구 는 마스크를 통해 무증상 전염을 줄일 수 있다고 밝혔다. 사진은 마스크를 착용한 중화민국 총통 차이잉원 . 미국 질병통제예방센터( CDC ) 에서는 현 시점에 코로나19 바이러스를 예방하는 의약품은 없다고 밝혔다. [ 46 ] 백신이나 기타 예방 초치 없이 코로나19를 제어하는 방법은 코로나19 바이러스의 전파를 최대한 막아 의료 체제의 붕괴를 막는 것이다. [ 47 ] 질병의 전염을 예방하기 위한 개인 위생으로는 손 씻기, 눈 , 코 , 입 을 씻지 않은 손으로 만지지 않는 것, 공공 장소 에서 마스크 등을 착용하는 것이다. [ 48 ] [ 49 ] [ 50 ] 전염을 막기 위해 사회적 거리두기 또는 생활적 거리두기도 권장된다. [ 51 ] [ 52 ] 코로나19 증상을 보이는 사람이나, 코로나19 감염자와 같이 있었으며, 접촉했다고 생각하는 사람들은 외출을 자제하고, 각 국가의 의료기관의 안내에 따라야 한다. 많은 나라의 정부는 감염 사례가 있는 나라와 지역으로 불필요한 여행에 대해 자제 권고를 하고 있다. [ 53 ] 중국은 야생 동물의 거래와 소비를 금지했다. [ 54 ] 일반적으로 코로나바이러스는 저온의 건조한 환경보다 고온 다습한 환경에서 생존 기간이 더 짧은데, 이와 관련한 직접적인 자료와 바이러스 비활성화에 관련된 온도 기준 정보는 아직까지 부족하다. [ 55 ] 접촉자 추적 조사 는 보건 당국이 감염의 원인을 파악하고 추가 전염을 막는 중요한 방법이다. [ 56 ] 세계보건기구 (WHO)와 대부분의 정부 보건기관에서는 외출시에는 보건용 마스크 를 착용할 것을 권고하고 있다. [ 57 ] [ 58 ] [ 59 ] [ 60 ] [ 61 ] 이러한 권고가 내려진 대에는 감염자가 분출하는 비말에 의한 코로나바이러스의 전파를 막는 것에 있으며, 이를 통해 사회적 거리두기와 같은 확립 된 예방 조치를 보완한다. [ 58 ] [ 62 ] 마스크는 사람이 호흡, 기침, 대화할 때 나오는 비말의 전파를 막아준다. [ 58 ] [ 62 ] 많은 나라와 지방정부에서는 마스크 착용이나 코와 입을 덮는 형태의 얼굴 가리개의 착용을 의무화해 바이러스의 전파를 제한하려고 하고 있다. [ 63 ] [ 64 ] [ 65 ] [ 66 ] 대한민국에서는 보건용 마스크 의 착용이 의무화되었으며, 11월 13일부터 마스크를 올바르게 착용하지 않을 시 10만원의 과태료를 부과하고 있다. 다만, 실외인 경우과 식사 등의 경우에는 제외한다. 또한, 벨브가 있는 마스크나, 마스크가 아닌 것으로 얼굴을 가리는 것은 인정하지 않는다. [ 67 ] 2023년 5월 14일 현재, 전 세계에 어떤 나라도 모든 나라가 실외 마스크 착용이 없어지고 있다.(그 이유는 2023년에 실외 마스크 착용을 유지했던 대한민국이 실외 마스크 착용을 해제했기 때문이다." [ 68 ] 미국, 덴마크, 프랑스, 슬로베니아, 튀르키예, 헝가리, 네덜란드의 7개국은 실내외 관계 없이 마스크를 쓸 필요가 없다. 나머지 독일, 이탈리아 등 12개 국가는 일부 의료복지 시설이나 대중교통에서 마스크 착용을 권고하고 있다. [ 69 ] 마스크 착용을 권고하는 시설은 국가마다 다르다. [ 70 ] 일본의 경우는 실내에서도 주위와 2m 이상 떨어져 대화가 없는 상황이라면 마스크를 벗어도 된다. [ 71 ] OECD 국가 실내 마스크 의무화 현황   이 부분의 본문은 손 씻기 입니다. 질병의 확산을 예방하기 위해 손 씻기 를 권장한다. 미국 질병 통제 예방 센터 (CDC)는 사람들이 특히 화장실에 간 후 또는 손이 더러운 경우 비누와 물로 20초 이상 손을 자주 씻을 것을 권장하고 있다. 비누와 물을 쉽게 구할 수 없는 경우 부피 기준으로 알코올이 60% 이상인 알코올 기반 손 소독제 를 사용하는 것이 좋다. [ 48 ] 세계보건기구는 또한 사람들에게 씻지 않은 손으로 눈, 코, 입을 만지지 않도록 조언한다. [ 49 ] [ 72 ] 세계보건기구에서는 고농축 알코올(에탄올 또는 이소프로판올)의 항균 효과가 낮은 과산화수소 농도에 의해 강화되고 세 번째 성분인 글리세롤이 보습제 역할을 하는 손 소독 용액을 제안했습니다 [ 73 ] . 이러한 제품은 상업용 손 세정제를 쉽게 구할 수 없는 외딴 지역에서도 직접 제조할 수 있습니다 [ 74 ] [ 75 ] . 보건 기관은 기침이나 재채기를 할 때 구부러진 팔꿈치나 휴지 또는 마스크로 입과 코를 가리도록 권장한다. 휴지로 기침이나 재채기를 했을 경우 바로 폐기해야 한다. [ 49 ] [ 76 ] 말을 하거나 재채기와 기침을 할 때 분산되는 비말(침)으로 감염될 수 있기 때문에 마스크 를 쓰는 것이 권장된다. [ 77 ] 사회적 거리두기는 개인 간의 밀접한 접촉을 최소화하여 질병의 확산을 늦출 수 있다. 학교, 회사, 경기장, 극장, 쇼핑몰 등 공공장소를 폐쇄하기도 하며, 또한 사람들은 집에 머물고 여행을 제한하고 붐비는 지역을 피하고 악수하지 않으며 신체적으로 다른 사람과 거리를 두어 사회적 거리를 두는 방법을 적용할 수 있다. [ 78 ] [ 79 ] [ 80 ] 병원이나 의료기관에도 치료 목적이 아닌 경우 방문하는 것을 삼가도록 권장한다. 코로나19로 진단된 사람과 감염된 것으로 의심되는 사람은 집에서 자가격리 를 해 사람간의 감염을 막아야 한다. [ 81 ] 많은 단체에서 코로나19에 대한 가능한 백신 을 개발하기 위해 공개된 게놈을 사용하고 있다. 2020년 1월, 전염병대비혁신연합 (CEPI)는 몬데나 , 퀸즐랜드 대학교 , 이노비오 제약 의 2019 신종 코로나바이러스 퇴치를 위한 세 가지 프로젝트를 지원하기 시작하였다. [ 82 ] [ 83 ] 미국 국립보건원 (NIH)은 생명 공학회사 모더나 와 협력하여 2020년 5월까지 임상시험을 할 백신을 개발하기 위해 코로나바이러스와 일치하는 RNA 백신 을 만드는 전략을 세우기 시작했다. [ 82 ] 2020년 12월 8일, 영국 에서 세계 최초로 코로나19 백신 접종이 시작되었다. 또한, 2021년 4월에는 대한민국 도 백신 접종을 본격적으로 시작하였다. 우한시 와 후베이성 의 봉쇄와 이 지역에서의 발발의 지속적인 바이러스 유행으로 인해 몇몇 국가는 이 지역에서 자국의 시민, 외교관 등을 대피시킬 계획을 세웠다. 이것은 주로 중국 당국에 의해 사전 허가를 받은 자국 국가의 전세 비행 을 통해 이루어졌다. 일본, 인도, 미국, 프랑스, 오스트레일리아, 스리랑카, 독일, 태국은 처음으로 시민 대피 계획을 수립했다. 이후에는 대한민국 역시 시민 대피 계획을 세워 우한에 머물고 있는 약 300여명의 사람들을 자국으로 대피하였다. [ 84 ] [ 85 ] [ 86 ] [ 87 ] [ 88 ] [ 89 ] [ 90 ] 세계 여러 나라에서는 중국인 또는 최근 중국 방문객을 대상으로 한 임시 입국 금지법을 시행했거나 비자 발급을 중단하고 중국인에 대한 비자 요건을 재조정했다. [ 91 ] 몇몇 나라들은 전 세계인들의 입국을 제한을 했었다. 하지만 이러한 입국 제한은 범유행이 장기화되면서 점차 미묘되기 시작하였다. WHO 는 전세계적인 위협이 되는 전염병이 창궐하면, 국제적 공중보건 비상사태 (Public Health Emergency of International Concern, PHEIC)를 선포할 수 있다. 1월 29일, 로이터통신 은 2017년 중국이 WHO에 600억 위안(약 10조원)을 투자하는 협약을 했기 때문에, WHO가 시진핑 주석의 눈치를 보는 것 같다고 보도했다. 이번 코로나바이러스 경우 WHO는 이틀 동안 16명의 독립적인 전문가들로 구성된 긴급 위원회 논의를 거쳤다. 디디에 후상 WHO 긴급 자문위원회 의장은 비상사태 선포에 대한 위원들 의견이 50대 50으로 비등하게 엇갈렸다고 밝혔다. [ 92 ] WHO가 비상사태를 선포해도, WHO가 각국 정부에 명령권은 없고, 권고만 하는 것이다. 1월 30일, WHO는 긴급 위원회를 재소집해서, 국제 공중보건 비상사태 (PHEIC)를 선포했다. 테워드로스 아드하놈 거브러이여수스 WHO 사무총장은 이날 자문 기구인 비상대책위원회 회의 이후 스위스 제네바의 WHO 본부에서 열린 언론 브리핑에서 이같이 말했다. 다만 중국에 대한 교역과 여행 제한에는 반대했다. 앞서 열었던 2차례 비상대책위원회 회의에서는 비상사태 안건이 부결되었다. 비상대책위원회는 강제력 있는 결정을 하는 회의체는 아니고, 자문기구로서, 비상사태 선포 여부는 오로지 사무총장의 고유 권한이다. 코로나바이러스 감염증 신종감염병 세계화와 질병 1 2 3 COVID-19 Dashboard by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University (JHU) . 《 ArcGIS 》 . 존스 홉킨스 대학교 . 2023년 3월 10일에 확인함 . ↑ “ Q & A on COVID-19: Basic facts ” . 《 www.ecdc.europa.eu 》 . 2020년 9월 25일 . 2020년 10월 8일에 확인함 . ↑ “ The Great Lockdown: Worst Economic Downturn Since the Great Depression ” . 《 IMF Blog 》 . 2020년 4월 23일에 확인함 . ↑ Lee, Jennifer; Yadav, Monika. “ The Rise of Anti-Asian Hate in the Wake of Covid-19 ” . 《 Social Science Research Council 》 . Social Science Research Council . 2020년 7월 3일에 확인함 . ↑ ↑ sina_mobile (2020년 1월 9일). “ 武汉肺炎:疫情病原体初步判定为新型冠状病毒 ” . 《 news.sina.cn 》 . 2020년 1월 16일에 확인함 . ↑ 李恩慈 (2020년 1월 9일). “ 【武漢肺炎】內地專家組:不明肺炎病原體初步判定為新型冠狀病毒 ” (중국어 (홍콩)). 《 香港01 》 . 2020년 1월 16일에 확인함 . ↑ “ Initial genome release of novel coronavirus ” . Andrew Rambaut . 2020년 1월 16일에 확인함 . ↑ [참고] 연합뉴스-"신종 코로나바이러스 게놈서열 최초 공개 중국 실험실 문 닫아" ↑ “ Wuhan seafood market pneumonia virus isolate Wuhan-Hu-1, complete genome ” . National Center for Biotechnology Information . 2020년 1월 16일에 확인함 . ↑ “ 袁國勇:武漢新冠狀病毒80%與沙士相似 疑源自蝙蝠 ” (중국어 (홍콩)). 《 on.cc東網 》 . 2020년 1월 11일 . 2020년 1월 16일에 확인함 . ↑ “ 武汉华南海鲜批发市场休市整治,动物内脏曾散落街角_媒体_澎湃新闻-The Paper ” . 《 www.thepaper.cn 》 . 2020년 1월 1일 . 2020년 1월 21일에 확인함 . ↑ Huang, Chaolin; Wang, Yeming; Li, Xingwang; Ren, Lili; Zhao, Jianping; Hu, Yi; Zhang, Li; Fan, Guohui; Xu, Jiuyang; Gu, Xiaoying; Cheng, Zhenshun (2020년 1월 24일). “ Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China ” . 《 The Lancet 》 . doi : 10.1016/S0140-6736(20)30183-5 . ISSN   0140-6736 . PMID   31986264 . ↑ Joseph, Andrew (2020년 1월 24일). “ New coronavirus can cause infections with no symptoms and sicken otherwise healthy people, studies show ” . 《 STAT 》 . 2020년 1월 24일에 원본 문서 에서 보존된 문서 . 2020년 1월 27일에 확인함 . ↑ Chan, Jasper Fuk-Woo; Yuan, Shuofeng; Kok, Kin-Hang; To, Kelvin Kai-Wang; Chu, Hin; Yang, Jin; Xing, Fanfan; Liu, Jieling; Yip, Cyril Chik-Yan; Poon, Rosana Wing-Shan; Tsoi, Hoi-Wah (2020년 1월 24일). “ A familial cluster of pneumonia associated with the 2019 novel coronavirus indicating person-to-person transmission: a study of a family cluster ” . 《 The Lancet 》 0 . doi : 10.1016/S0140-6736(20)30154-9 . ISSN   0140-6736 . PMID   31986261 . ↑ Schnirring, Lisa (2020년 1월 25일). “ Doubts rise about China's ability to contain new coronavirus ” . 《 CIDRAP 》 . 2020년 1월 26일에 원본 문서 에서 보존된 문서. ↑ “ China confirms sharp rise in cases of SARS-like virus across the country ” . 2020년 1월 20일에 원본 문서 에서 보존된 문서 . 2020년 1월 20일에 확인함 . ↑ Philippines, World Health Organization (2020년 2월 1일). “ A 44-year-old male is confirmed as the second person with the 2019 novel coronavirus acute respiratory disease (2019-nCoV) in the Philippines. He passed away on 1 February 2020.pic.twitter.com/5a5tPWtvpc ” . 《 @WHOPhilippines 》 . 2020년 2월 2일에 확인함 . ↑ 오스틴 램지; 티퍼니 메이 (2020년 2월 2일). “ Philippines Reports First Coronavirus Death Outside China ” . 《 The New York Times 》 . 2020년 2월 4일에 확인함 . ↑ “ Coronavirus: Window of opportunity to act, World Health Organization says ” . 《 BBC 》 . 2020년 2월 5일. ↑ “ Coronavirus About Symptoms and Diagnosis ” . 《 미국 질병통제예방센터 》 . United States. 2020년 1월 30일 . 2020년 2월 1일에 확인함 . ↑ 제이슨 게일 (2020년 2월 1일). “ Coronavirus Lurking in Feces May Reveal Hidden Risk of Spread ” . Bloomberg . 2020년 2월 2일에 확인함 . ↑ https://lenta.ru/articles/2022/02/21/farmb/ ↑ https://www.osnmedia.ru/ekonomika/feliks-evtushenkov-afk-sistema/ ↑ “ "'우한폐렴' 신종 코로나바이러스, 뱀 먹다가 옮는다"-연합뉴스 ” . ↑ “ [ 팩트 정리 ] '신종 코로나바이러스' 알아야 하는 5가지 ” . ↑ “ 신종 코로나바이러스, 사스 바이러스와 80% 일치 ” . 한겨레. 2020년 1월 25일. ↑ “ 신종 코로나바이러스 전파력, 메르스-사스 중간 추정 ” . 국민일보 쿠키뉴스. 2020년 1월 22일 . 2020년 1월 23일에 확인함 . 1 2 “ Wuhan coronavirus has entered transmission stage among families and hospitals, taking it a step closer to full-blown community epidemic, Hong Kong expert warns ” (영어). 사우스차이나모닝포스트 . 2020년 1월 21일 . 2020년 1월 23일에 확인함 . 1 2 “ 홍콩 학자 "우한 폐렴, 전면적 확산 가능성"..1459명 감염 추정도 ” . 2020년 1월 22일 . 2020년 1월 23일에 확인함 . , ↑ “ ' 우한폐렴' 감염 中의사 "바이러스, 각막 통해 침투된 듯 " ” . 뉴시스. 2020년 1월 23일. ↑ Christophe Fraser; Christl A. Donnelly; Simon Cauchemez 외 (2009년 6월 19일). “ Pandemic Potential of a Strain of Influenza A (H1N1): Early Findings ” . 《 Science 》 324 (5934): 1557–1561. Bibcode : 2009Sci...324.1557F . doi : 10.1126/science.1176062 . ISSN   0036-8075 . PMC   3735127 . PMID   19433588 . ↑ “ Statement on the meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV) ” . 세계보건기구. 2020년 1월 23일 . 2020년 1월 30일에 확인함 . ↑ “ Report 3: Transmissibility of 2019-nCoV ” (PDF) . 2020년 1월 25일 . 2020년 1월 30일에 확인함 . ↑ "우한 폐렴, 中 공식 발표보다 훨씬 심각" 곳곳 우려 목소리 , 연합뉴스, 2020.01.22. ↑ Z. Shen, F. Ning, W. Zhou, L.He, C. Lin, D. Chin, Z. Zhus, A. Schuchat. Superspreading events, Beijing, 2003. Emerging Infectious Diseases. Vol. 10, No. 2. Feb. 2004. ↑ 리사 시링 (2020년 1월 16일). “ Japan has 1st novel coronavirus case; China reports another death ” . 《 CIDRAP 》 . 2020년 1월 20일에 원본 문서 에서 보존된 문서 . 2020년 1월 16일에 확인함 . ↑ “ Laboratory testing for 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) in suspected human cases: Interim guidance ” . 《 세계보건기구 》 . 2020년 1월 20일에 원본 문서 에서 보존된 문서 . 2020년 1월 28일에 확인함 . ↑ “ Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Situation Summary ” . 《 미국 질병통제예방센터 》 . 2020년 1월 30일. 2020년 1월 26일에 원본 문서 에서 보존된 문서 . 2020년 1월 30일에 확인함 . ↑ “ Real-Time RT-PCR Panel for Detection 2019-Novel Coronavirus ” . 《 미국 질병통제예방센터 》 . 2020년 1월 29일. 2020년 1월 30일에 원본 문서 에서 보존된 문서 . 2020년 2월 1일에 확인함 . ↑ 힐러리 브룩 (2020년 1월 30일). “ There's only one way to know if you have the coronavirus, and it involves machines full of spit and mucus ” . 《 Business Insider 》 . 2020년 2월 1일에 원본 문서 에서 보존된 문서 . 2020년 2월 1일에 확인함 . ↑ “ Curetis Group Company Ares Genetics and BGI Group Collaborate to Offer Next-Generation Sequencing and PCR-based Coronavirus (2019-nCoV) Testing in Europe ” . 《 GlobeNewswire News Room 》 . 2020년 1월 30일. 2020년 1월 31일에 원본 문서 에서 보존된 문서 . 2020년 2월 1일에 확인함 . ↑ Bullard, Jared; Dust, Kerry; Funk, Duane; Strong, James E.; Alexander, David; Garnett, Lauren; Boodman, Carl; Bello, Alexander; Hedley, Adam; Schiffman, Zachary; Doan, Kaylie (2020). “ Predicting infectious SARS-CoV-2 from diagnostic samples ” . 《 Clinical Infectious Diseases 》 . doi : 10.1093/cid/ciaa638 . PMC   7314198 . PMID   32442256 . ↑ Vogel, Gretchen (2020년 3월 19일). “ New blood tests for antibodies could show true scale of coronavirus pandemic ” . 《 Science 》 . doi : 10.1126/science.abb8028 . S2CID   216202171 . ↑ “ NHS staff will be first to get new coronavirus antibody test, medical chief promises ” . 《 The Independent 》 . 2020년 5월 14일 . 2020년 5월 14일에 확인함 . ↑ “ COVID-19 Treatment Guidelines ” . 《 www.nih.gov 》 . National Institutes of Health. 2021년 1월 19일에 원본 문서 에서 보존된 문서 . 2021년 1월 18일에 확인함 . ↑ Anderson RM, Heesterbeek H, Klinkenberg D, Hollingsworth TD (March 2020). “ How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic? ” . 《 Lancet 》 395 (10228): 931–934. doi : 10.1016/S0140-6736(20)30567-5 . PMC   7158572 . PMID   32164834 . A key issue for epidemiologists is helping policy makers decide the main objectives of mitigation—e.g. minimising morbidity and associated mortality, avoiding an epidemic peak that overwhelms health-care services, keeping the effects on the economy within manageable levels, and flattening the epidemic curve to wait for vaccine development and manufacture on scale and antiviral drug therapies. 1 2 “ Prevention & Treatment ” . 《 CDC.gov 》 . 미국 질병통제예방센터 . 2020년 2월 15일. 2019년 12월 15일에 원본 문서 에서 보존된 문서 . 2020년 1월 21일에 확인함 . 이 문서는 퍼블릭 도메인 출처의 본문을 포함합니다. 1 2 3 “ Advice for public ” . 《 WHO.int 》 . 세계보건기구 . 2020년 2월 8일에 확인함 . ↑ “ What to do if you are sick with 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV) ” . 《 CDC.gov 》 . 미국 질병통제예방센터 . 2020년 2월 11일 . 2020년 2월 13일에 확인함 . ↑ CDC (2020년 2월 11일). “ Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) ” . 《 CDC.gov 》 . Centers for Disease Control and Prevention . 2020년 3월 4일에 확인함 . ↑ “ Coronavirus (COVID-19) – 5 things you can do to protect yourself and your community ” . 《 Blog: Public Health Matters 》 . Public Health England, Government of the United Kingdom . 2020년 3월 4일에 확인함 . ↑ “ COVID-19 Information for Travel ” . 《 CDC.gov 》 . 미국 질병통제예방센터 . 2020년 2월 11일 . 2020년 2월 25일에 확인함 . ↑ “ China bans trade, consumption of wild animals due to coronavirus ” . CNBC . 2020년 2월 25일 . 2020년 2월 25일에 확인함 . ↑ “ 자주하는 질문 ” . 서울특별시 감염병관리지원단 . 2020년9월24일에 확인함 . [ 깨진 링크 ( 과거 내용 찾기 ) ] ↑ “ Expert interview: What is contact tracing? ” . 《 Blog: Public Health Matters 》 . Public Health England, Government of the United Kingdom . 2020년 2월 28일에 확인함 . ↑ “ Wear masks in public says WHO, in update of COVID-19 advice ” . 《 Reuters 》 . 2020년 6월 5일 . 2020년 7월 3일에 확인함 . 1 2 3 “ Recommendations for Cloth Face Covers ” . 《 U.S. 미국 질병통제예방센터 (CDC) 》 . 2020년 4월 3일 . 2020년 6월 3일에 확인함 . ↑ “ When and how to use masks ” . 《 WHO 》 . 2020년 7월 3일에 확인함 . ↑ “ Social distancing: what you need to do – Coronavirus (COVID-19) ” (영어). 《 nhs.uk 》 . 2020년 6월 2일 . 2020년 8월 18일에 확인함 . ↑ “ COVID-19: Use of masks in the community ” (영어). 《 Ministry of Health NZ 》 . 2020년 8월 18일에 확인함 . 1 2 “ Using face masks in the community   – Technical Report ” (PDF) . 《 ECDC 》 . 2020년 4월 8일. ↑ “ Which countries have made wearing face masks compulsory? ” . Al Jazeera. 2020년 5월 20일. ↑ “ Recommendation Regarding the Use of Cloth Face Coverings, Especially in Areas of Significant Community-Based Transmission ” . 《 U.S. 미국 질병통제예방센터 (CDC) 》 . 2020년 2월 11일 . 2020년 4월 17일에 확인함 . ↑ “ For different groups of people: how to choose masks ” . 《 NHC.gov.cn 》 . National Health Commission of the People's Republic of China. 2020년 2월 7일 . 2020년 3월 22일에 확인함 . Disposable medical masks: Recommended for: • People in crowded places • Indoor working environment with a relatively dense population • People going to medical institutions • Children in kindergarten and students at school gathering to study and do other activities ↑ Greenhalgh T, Schmid MB, Czypionka T, Bassler D, Gruer L (April 2020). “ Face masks for the public during the covid-19 crisis ” . 《 BMJ 》 369 : m1435. doi : 10.1136/bmj.m1435 . PMID   32273267 . S2CID   215516381 . ↑ 김, 민지 (2020년 11월 13일). 《 오늘부터 마스크 안 쓰면 과태료 10만 원…주의해야 할 점은? 》 (KBS) http://news.kbs.co.kr/news/view.do?ncd=5047286&ref=A . 2020년 12월 6일에 확인함 . ↑ “ 실외 마스크 의무 완전 해제 검토…OECD 주요국 중 한국만 착용 ” . 《 한경닷컴 》 . 2022년 9월 20일 . 2022년 9월 25일에 확인함 . ↑ “ [ 더뉴스 ] '노 마스크'로 가을야구 직관...실내마스크 해제는 아직 ” . 《 YTN 》 . 2022년 9월 23일 . 2022년 9월 25일에 확인함 . ↑ “ 정재훈 "마스크 이제 벗자…첫 타자는 영유아들 " ” . 《 노컷뉴스 》 . 2022년 9월 19일 . 2022년 9월 25일에 확인함 . ↑ “ ' 마스크의 나라'조차 벗는데…OECD 중 한국만 '실내 마스크 ' ” . 《 중앙일보 》 . 2022년 9월 16일 . 2022년 9월 25일에 확인함 . ↑ “ Coronavirus public information campaign launched across the UK ” . Government of the United Kingdom . 2020년 2월 8일에 확인함 . ↑ 《 WHO-recommended handrub formulations 》 (영어). World Health Organization. 2009. ↑ Anodic production of hydrogen peroxide using commercial carbon materials, Applied Catalysis B: Environmental, Volume 303, April 2022, 120848,, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0926337321009735 ↑ Anodic generation of hydrogen peroxide in continuous flow https://pubs.rsc.org/en/content/articlehtml/2022/gc/d2gc02575b ↑ Home. “ Novel Coronavirus ” . 《 HPSC.ie 》 . Health Protection Surveillance Centre of Ireland . 2020년 2월 27일에 확인함 . ↑ “ Advice on the use of masks in the community, during home care and in health care settings in the context of the novel coronavirus (2019-nCoV) outbreak ” . 《 WHO.int 》 . 세계보건기구 . 2020년 2월 21일에 확인함 . ↑ “ Advice for public ” . 《 who.int 》 . 2020년 3월 8일에 확인함 . ↑ “ Singapore: The Model for COVID-19 Response? ” . 《 MedPageToday.com 》 . 2020년 3월 5일 . 2020년 3월 8일에 확인함 . ↑ “ What every American and community can do now to decrease the spread of the coronavirus ” (PDF) . 《 CDC 》 . n.d. ↑ “ Stay at home advice -Coronavirus (COVID-19) ” . 《 NHS.uk 》 . 국민 건강 서비스 . 2020년 3월 15일에 확인함 . 1 2 줄리 스테인하위전; 케이트 켈런드 (2020년 1월 24일). “ With Wuhan virus genetic code in hand, scientists begin work on a vaccine ” . 톰슨 로이터 . 2020년 1월 25일에 원본 문서 에서 보존된 문서 . 2020년 1월 25일에 확인함 . ↑ Devlin, Hannah (2020년 1월 24일). “ Lessons from Sars outbreak help in race for coronavirus vaccine ” . 《 The Guardian 》 . 2020년 1월 24일에 원본 문서 에서 보존된 문서 . 2020년 1월 25일에 확인함 . ↑ Press, Associated. “ Countries Evaluate Evacuation of Citizens Amid Wuhan Coronavirus Panic ” . 《 thediplomat.com 》 . 2020년 1월 31일에 확인함 . ↑ Press, ANI. “ Coronavirus: Second plane carrying 323 Indians from Wuhan to reach Delhi today ” . 《 indiatoday.in 》 . 2020년 2월 2일에 확인함 . ↑ NWS, VRT (2020년 1월 27일). “ België haalt landgenoten terug uit Chinese provincie Hubei na uitbraak coronavirus ” . 《 vrtnws.be 》 . ↑ Nathalia, Telly (2020년 1월 30일). “ Last-Minute Preparations Underway to Evacuate Indonesian Citizens From Coronavirus-Ravaged Wuhan ” . 《 Jakarta Globe 》 . ↑ “ C130 aircraft on standby for Wuhan evacuation ” . 《 Bangkok Post 》 . 2020년 1월 26일 . 2020년 1월 26일에 확인함 . ↑ Jiang, Steven; Stracqualursi, Veronica (2020년 1월 25일). “ US arranging charter flight to evacuate American diplomats and citizens out of China amid coronavirus outbreak, official says ” . CNN. 2020년 1월 26일에 원본 문서 에서 보존된 문서 . 2020년 1월 27일에 확인함 . ↑ “ PH sending special flights to get Pinoys from Wuhan, Hubei in China ” . 《 Tempo 》 . 2020년 1월 29일. 2020년 1월 29일에 원본 문서 에서 보존된 문서 . 2020년 1월 29일에 확인함 . ↑ “ 미국, 중국 방문 외국인 전면 입국 금지...미 3대 항공사 중국 운항 중단 | Voice of America - Korean ” . 2021년 8월 22일에 확인함 . ↑ [케이스 스터디] ‘신종 코로나’… WHO, 6번째 비상사태 선포할까, 한국일보, 2020.01.30. 위키미디어 공용에 코로나19 범유행 관련 미디어 분류가 있습니다. 신종 코로나바이러스 유행 보고서 - 세계 보건 기구 신종 코로나바이러스 유행 지도 - 존스 홉킨스 대학교 코로나바이러스 안내 - 미국 질병통제예방센터 신종 코로나바이러스 유행 안내 페이지 - 대한민국 정부 전 세계 확진자 지도 (24개국) - 확인된 이동 경로를 지도에 표시.
Markdown
[본문으로 이동](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#bodyContent) 주 메뉴 주 메뉴 사이드바로 이동 숨기기 둘러보기 - [대문](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EB%8C%80%EB%AC%B8 "대문으로 가기 [z]") - [최근 바뀜](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8A%B9%EC%88%98:%EC%B5%9C%EA%B7%BC%EB%B0%94%EB%80%9C "위키의 최근 바뀐 목록 [r]") - [요즘 화제](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8F%AC%ED%84%B8:%EC%9A%94%EC%A6%98_%ED%99%94%EC%A0%9C "최근의 소식 알아 보기") - [임의 문서로](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8A%B9%EC%88%98:%EC%9E%84%EC%9D%98%EB%AC%B8%EC%84%9C "무작위로 선택된 문서 불러오기 [x]") 사용자 모임 - [사랑방](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%82%AC%EB%9E%91%EB%B0%A9) - [사용자 모임](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%82%AC%EC%9A%A9%EC%9E%90_%EB%AA%A8%EC%9E%84 "위키백과 참여자를 위한 토론/대화 공간입니다.") - [관리 요청](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%9A%94%EC%B2%AD) 편집 안내 - [소개](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8F%84%EC%9B%80%EB%A7%90:%EC%86%8C%EA%B0%9C) - [도움말](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EB%8F%84%EC%9B%80%EB%A7%90 "도움말") - [정책과 지침](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%A0%95%EC%B1%85%EA%B3%BC_%EC%A7%80%EC%B9%A8) - [질문방](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%A7%88%EB%AC%B8%EB%B0%A9) [![](https://ko.wikipedia.org/static/images/icons/wikipedia.png) ![위키백과](https://ko.wikipedia.org/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-ko.svg) ![](https://ko.wikipedia.org/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-ko.svg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EB%8C%80%EB%AC%B8) [검색](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8A%B9%EC%88%98:%EA%B2%80%EC%83%89 "위키백과 검색 [f]") 보이기 - [기부](https://donate.wikimedia.org/?wmf_source=donate&wmf_medium=sidebar&wmf_campaign=ko.wikipedia.org&uselang=ko) - [계정 만들기](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%ED%8A%B9%EC%88%98:%EA%B3%84%EC%A0%95%EB%A7%8C%EB%93%A4%EA%B8%B0&returnto=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819+%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "계정을 만들고 로그인하는 것이 좋습니다. 하지만 필수는 아닙니다") - [로그인](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%ED%8A%B9%EC%88%98:%EB%A1%9C%EA%B7%B8%EC%9D%B8&returnto=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819+%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "위키백과에 로그인하면 여러가지 편리한 기능을 사용할 수 있습니다. [o]") 개인 도구 - [기부](https://donate.wikimedia.org/?wmf_source=donate&wmf_medium=sidebar&wmf_campaign=ko.wikipedia.org&uselang=ko) - [계정 만들기](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%ED%8A%B9%EC%88%98:%EA%B3%84%EC%A0%95%EB%A7%8C%EB%93%A4%EA%B8%B0&returnto=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819+%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "계정을 만들고 로그인하는 것이 좋습니다. 하지만 필수는 아닙니다") - [로그인](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%ED%8A%B9%EC%88%98:%EB%A1%9C%EA%B7%B8%EC%9D%B8&returnto=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819+%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "위키백과에 로그인하면 여러가지 편리한 기능을 사용할 수 있습니다. [o]") ## 목차 사이드바로 이동 숨기기 - [처음 위치](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89) - [1 배경](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EB%B0%B0%EA%B2%BD) - [2 전개](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%A0%84%EA%B0%9C) 전개 하위섹션 토글하기 - [2\.1 사망](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%82%AC%EB%A7%9D) - [3 징후 및 증상](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%A7%95%ED%9B%84_%EB%B0%8F_%EC%A6%9D%EC%83%81) - [4 원인](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%9B%90%EC%9D%B8) 원인 하위섹션 토글하기 - [4\.1 바이러스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4) - [4\.2 전염성](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%A0%84%EC%97%BC%EC%84%B1) - [5 진단](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%A7%84%EB%8B%A8) 진단 하위섹션 토글하기 - [5\.1 바이러스 검사](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4_%EA%B2%80%EC%82%AC) - [5\.2 영상법](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%98%81%EC%83%81%EB%B2%95) - [6 예방](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%98%88%EB%B0%A9) 예방 하위섹션 토글하기 - [6\.1 마스크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC) - [6\.2 손 씻기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%86%90_%EC%94%BB%EA%B8%B0) - [6\.3 호흡기 위생](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%ED%98%B8%ED%9D%A1%EA%B8%B0_%EC%9C%84%EC%83%9D) - [6\.4 사회적 거리두기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%82%AC%ED%9A%8C%EC%A0%81_%EA%B1%B0%EB%A6%AC%EB%91%90%EA%B8%B0) - [6\.5 자가격리](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%9E%90%EA%B0%80%EA%B2%A9%EB%A6%AC) - [7 코로나19 백신](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0) 코로나19 백신 하위섹션 토글하기 - [7\.1 백신 접종](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EB%B0%B1%EC%8B%A0_%EC%A0%91%EC%A2%85) - [8 대응](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EB%8C%80%EC%9D%91) 대응 하위섹션 토글하기 - [8\.1 나라별 대응](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EB%82%98%EB%9D%BC%EB%B3%84_%EB%8C%80%EC%9D%91) - [8\.2 국제 대응](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EA%B5%AD%EC%A0%9C_%EB%8C%80%EC%9D%91) - [8\.2.1 대피](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EB%8C%80%ED%94%BC) - [8\.2.2 입국 제한](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%9E%85%EA%B5%AD_%EC%A0%9C%ED%95%9C) - [8\.2.3 세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC) - [9 영향](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%98%81%ED%96%A5) - [10 같이 보기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EA%B0%99%EC%9D%B4_%EB%B3%B4%EA%B8%B0) - [11 각주](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EA%B0%81%EC%A3%BC) - [12 외부 링크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#%EC%99%B8%EB%B6%80_%EB%A7%81%ED%81%AC) 목차 토글 # 코로나19 범유행 168개 언어 - [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Covid-19-pandemie "Covid-19-pandemie – 아프리칸스어") - [Alemannisch](https://als.wikipedia.org/wiki/COVID-19-Pandemie "COVID-19-Pandemie – 알레만어") - [አማርኛ](https://am.wikipedia.org/wiki/2019-20_%E1%8A%AE%E1%88%AE%E1%8A%93%E1%89%AB%E1%8B%AD%E1%88%A8%E1%88%B5_%E1%8B%88%E1%88%A8%E1%88%AD%E1%88%BD%E1%8A%9D "2019-20 ኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ – 암하라어") - [Pangcah](https://ami.wikipedia.org/wiki/Lifong_no_kemi "Lifong no kemi – 아미어") - [Aragonés](https://an.wikipedia.org/wiki/Pandemia_de_COVID-19 "Pandemia de COVID-19 – 아라곤어") - [Ænglisc](https://ang.wikipedia.org/wiki/COFID-19_my%C4%8Belco%C3%BEu "COFID-19 myċelcoþu – 고대 영어") - [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%AD%D8%A9_%D9%81%D9%8A%D8%B1%D9%88%D8%B3_%D9%83%D9%88%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7 "جائحة فيروس كورونا – 아랍어") - [مصرى](https://arz.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%A1_%D9%83%D9%88%DA%A4%D9%8A%D8%AF-19 "وباء كوڤيد-19 – 이집트 아랍어") - [অসমীয়া](https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%95%27%E0%A6%AD%E0%A6%BF%E0%A6%A1-%E0%A7%A7%E0%A7%AF_%E0%A6%AC%E0%A7%88%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%95_%E0%A6%AE%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A7%B0%E0%A7%80 "ক'ভিড-১৯ বৈশ্বিক মহামাৰী – 아삼어") - [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Pandemia_de_COVID-19 "Pandemia de COVID-19 – 아스투리아어") - [अवधी](https://awa.wikipedia.org/wiki/%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF-%E0%A5%A8%E0%A5%A6_%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%B0%E0%A4%B8_%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80 "२०१९-२० कोरोना भाइरस महामारी – 아와히어") - [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/COVID-19_pandemiyas%C4%B1 "COVID-19 pandemiyası – 아제르바이잔어") - [تۆرکجه](https://azb.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%88%D9%88%DB%8C%D8%AF-%DB%B1%DB%B9_%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B3%DB%8C "کووید-۱۹ پاندمی‌سی – 남아제르바이잔어") - [Basa Bali](https://ban.wikipedia.org/wiki/Pandemi_koronavirus_2019-2020 "Pandemi koronavirus 2019-2020 – 발리어") - [Žemaitėška](https://bat-smg.wikipedia.org/wiki/Covid-19_pandem%C4%97j%C4%97 "Covid-19 pandemėjė – Samogitian") - [Bikol Central](https://bcl.wikipedia.org/wiki/Pandemya_nin_COVID-19 "Pandemya nin COVID-19 – 중부 비콜어") - [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BC%D1%96%D1%8F_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D1%96%D0%BD%D1%84%D1%8D%D0%BA%D1%86%D1%8B%D1%96_\(2019\) "Пандэмія каранавіруснай інфэкцыі (2019) – 벨라루스어 (타라슈케비차 철자법)") - [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BC%D1%96%D1%8F_COVID-19 "Пандэмія COVID-19 – 벨라루스어") - [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F_%D0%BE%D1%82_COVID-19 "Пандемия от COVID-19 – 불가리아어") - [भोजपुरी](https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A1-19_%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80 "कोविड-19 महामारी – 보지푸리어") - [Banjar](https://bjn.wikipedia.org/wiki/Pandemi_COVID-19 "Pandemi COVID-19 – Banjar") - [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%95%E0%A7%8B%E0%A6%AD%E0%A6%BF%E0%A6%A1-%E0%A7%A7%E0%A7%AF_%E0%A6%8F%E0%A6%B0_%E0%A6%AC%E0%A7%88%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%95_%E0%A6%AE%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%BF "কোভিড-১৯ এর বৈশ্বিক মহামারি – 벵골어") - [བོད་ཡིག](https://bo.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%8F%E0%BD%BC%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A1%E0%BD%BC%E0%BD%84%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%81%E0%BE%B1%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%B2%E0%BD%98%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%91%E0%BC%8D "ཏོག་དབྱིབས་ཡོངས་ཁྱབ་རིམས་ནད། – 티베트어") - [Brezhoneg](https://br.wikipedia.org/wiki/Bedreuziad_COVID-19 "Bedreuziad COVID-19 – 브르타뉴어") - [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Pandemija_COVID-a_19 "Pandemija COVID-a 19 – 보스니아어") - [Basa Ugi](https://bug.wikipedia.org/wiki/%E1%A8%8C%E1%A8%9A%E1%A8%93%E1%A8%97%E1%A8%89-19_%E1%A8%84%E1%A8%95%E1%A8%8A%E1%A8%89%E1%A8%99%E1%A8%86%E1%A8%97%E1%A8%80 "ᨌᨚᨓᨗᨉ-19 ᨄᨕᨊᨉᨙᨆᨗᨀ – 부기어") - [Буряад](https://bxr.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BB "Коронавирус тахал – 러시아 부랴트어") - [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Pand%C3%A8mia_de_COVID-19 "Pandèmia de COVID-19 – 카탈로니아어") - [閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄](https://cdo.wikipedia.org/wiki/COVID-19_%C4%ADk-c%C3%ACng "COVID-19 ĭk-cìng – 민둥어") - [Нохчийн](https://ce.wikipedia.org/wiki/COVID-19_%D1%83%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8 "COVID-19 уьнан пандеми – 체첸어") - [Cebuano](https://ceb.wikipedia.org/wiki/Pandemya_sa_COVID-19 "Pandemya sa COVID-19 – 세부아노어") - [کوردی](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%B4%D8%AA%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C_%DA%A4%D8%A7%DB%8C%D8%B1%DB%86%D8%B3%DB%8C_%DA%A9%DB%86%D8%B1%DB%86%D9%86%D8%A7%DB%8C_%D9%A2%D9%A0%D9%A1%D9%A9%E2%80%93%D9%A2%D9%A0 "گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠ – 소라니 쿠르드어") - [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Pandemie_covidu-19 "Pandemie covidu-19 – 체코어") - [Чӑвашла](https://cv.wikipedia.org/wiki/COVID-19_%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8 "COVID-19 пандеми – 추바시어") - [Cymraeg](https://cy.wikipedia.org/wiki/Pandemig_COVID-19 "Pandemig COVID-19 – 웨일스어") - [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Coronaviruspandemien "Coronaviruspandemien – 덴마크어") - [Dagbanli](https://dag.wikipedia.org/wiki/COVID-19 "COVID-19 – 다그바니어") - [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/COVID-19-Pandemie "COVID-19-Pandemie – 독일어") - [Zazaki](https://diq.wikipedia.org/wiki/Pandemiya_COVID-19i "Pandemiya COVID-19i – 딤리어") - [Dolnoserbski](https://dsb.wikipedia.org/wiki/Pandemija_koronawirusa "Pandemija koronawirusa – 저지 소르비아어") - [डोटेली](https://dty.wikipedia.org/wiki/%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF-%E0%A5%A8%E0%A5%A6_%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%B0%E0%A4%B8_%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80 "२०१९-२० कोरोनाभाइरस महामारी – 도텔리어") - [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%AF%CE%B1_COVID-19 "Πανδημία COVID-19 – 그리스어") - [English](https://en.wikipedia.org/wiki/COVID-19_pandemic "COVID-19 pandemic – 영어") - [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Pandemio_de_KOVIM-19 "Pandemio de KOVIM-19 – 에스페란토어") - [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Pandemia_de_COVID-19 "Pandemia de COVID-19 – 스페인어") - [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Koroonapandeemia "Koroonapandeemia – 에스토니아어") - [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/COVID-19_pandemia "COVID-19 pandemia – 바스크어") - [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D9%88%DB%8C%D8%AF-%DB%B1%DB%B9 "دنیاگیری کووید-۱۹ – 페르시아어") - [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Koronaviruspandemia_2019%E2%80%93 "Koronaviruspandemia 2019– – 핀란드어") - [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Pand%C3%A9mie_de_Covid-19 "Pandémie de Covid-19 – 프랑스어") - [Arpetan](https://frp.wikipedia.org/wiki/Pand%C3%A8mia_de_cr%C3%A8va_de_coronavirus_de_2019-2020 "Pandèmia de crèva de coronavirus de 2019-2020 – Arpitan") - [Frysk](https://fy.wikipedia.org/wiki/Koroanafiruspandemy "Koroanafiruspandemy – 서부 프리지아어") - [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/Paind%C3%A9im_COVID-19 "Paindéim COVID-19 – 아일랜드어") - [贛語](https://gan.wikipedia.org/wiki/2019%E5%86%A0%E7%8A%B6%E7%97%85%E6%AF%92%E7%97%85%E7%96%AB%E6%83%85 "2019冠状病毒病疫情 – 간어") - [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Pandemia_de_COVID-19 "Pandemia de COVID-19 – 갈리시아어") - [Avañe'ẽ](https://gn.wikipedia.org/wiki/COVID-19_%C3%B1emosarambi_guasu "COVID-19 ñemosarambi guasu – 과라니어") - [Gaelg](https://gv.wikipedia.org/wiki/Pandemagh_COVID-19 "Pandemagh COVID-19 – 맹크스어") - [Hausa](https://ha.wikipedia.org/wiki/Murar_Masha%C6%99o_2019 "Murar Mashaƙo 2019 – 하우사어") - [客家語 / Hak-kâ-ngî](https://hak.wikipedia.org/wiki/COVID-19_thai-li%C3%B9-h%C3%A0ng "COVID-19 thai-liù-hàng – 하카어") - [Hawaiʻi](https://haw.wikipedia.org/wiki/Ma%CA%BBi_laul%C4%81_kolona "Maʻi laulā kolona – 하와이어") - [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%92%D7%A4%D7%AA_%D7%94%D7%A7%D7%95%D7%A8%D7%95%D7%A0%D7%94 "מגפת הקורונה – 히브리어") - [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A1-19_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80 "कोविड-19 विश्वमारी – 힌디어") - [Fiji Hindi](https://hif.wikipedia.org/wiki/COVID-19_mahamari_\(Pandemic\) "COVID-19 mahamari (Pandemic) – 피지 힌디어") - [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Pandemija_COVID-19 "Pandemija COVID-19 – 크로아티아어") - [Hornjoserbsce](https://hsb.wikipedia.org/wiki/Pandemija_koronawirusa "Pandemija koronawirusa – 고지 소르비아어") - [Kreyòl ayisyen](https://ht.wikipedia.org/wiki/Pandemi_Covid-19 "Pandemi Covid-19 – 아이티어") - [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Covid19-pand%C3%A9mia "Covid19-pandémia – 헝가리어") - [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/COVID-19_%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%BE%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AF "COVID-19 համավարակ – 아르메니아어") - [Interlingua](https://ia.wikipedia.org/wiki/Pandemia_de_Covid-19 "Pandemia de Covid-19 – 인터링구아") - [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Pandemi_COVID-19 "Pandemi COVID-19 – 인도네시아어") - [Íslenska](https://is.wikipedia.org/wiki/Covid-19_faraldurinn "Covid-19 faraldurinn – 아이슬란드어") - [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Pandemia_di_COVID-19 "Pandemia di COVID-19 – 이탈리아어") - [ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / inuktitut](https://iu.wikipedia.org/wiki/%E1%93%84%E1%95%99%E1%92%A1%E1%94%AA%E1%90%8A%E1%95%90%E1%93%87%E1%96%85-19_%E1%96%83%E1%93%84%E1%90%83%E1%93%90%E1%93%82%E1%90%85%E1%94%AA%E1%93%84%E1%91%A6 "ᓄᕙᒡᔪᐊᕐᓇᖅ-19 ᖃᓄᐃᓐᓂᐅᔪᓄᑦ – 이눅티투트어") - [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%96%B0%E5%9E%8B%E3%82%B3%E3%83%AD%E3%83%8A%E3%82%A6%E3%82%A4%E3%83%AB%E3%82%B9%E6%84%9F%E6%9F%93%E7%97%87%E3%81%AE%E4%B8%96%E7%95%8C%E7%9A%84%E6%B5%81%E8%A1%8C_\(2019%E5%B9%B4-\) "新型コロナウイルス感染症の世界的流行 (2019年-) – 일본어") - [La .lojban.](https://jbo.wikipedia.org/wiki/lo_temci_linji_be_la_COVID-19_pandemiku "lo temci linji be la COVID-19 pandemiku – 로반어") - [Jawa](https://jv.wikipedia.org/wiki/Pageblug_Covid-19 "Pageblug Covid-19 – 자바어") - [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/COVID-19-%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90 "COVID-19-ის პანდემია – 조지아어") - [Qaraqalpaqsha](https://kaa.wikipedia.org/wiki/COVID-19_pandemiyas%C4%B1 "COVID-19 pandemiyası – 카라칼파크어") - [Taqbaylit](https://kab.wikipedia.org/wiki/Arwas_n_wa%E1%B9%AD%E1%B9%ADan_n_Ku%E1%B9%9Bunavirus_2019-20 "Arwas n waṭṭan n Kuṛunavirus 2019-20 – 커바일어") - [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/COVID-19_%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B "COVID-19 пандемиясы – 카자흐어") - [ភាសាខ្មែរ](https://km.wikipedia.org/wiki/%E1%9E%87%E1%9F%86%E1%9E%84%E1%9E%BA%E1%9E%9A%E1%9E%B6%E1%9E%8F%E1%9E%8F%E1%9F%92%E1%9E%94%E1%9E%B6%E1%9E%8F%E1%9E%80%E1%9E%BC%E1%9E%9C%E1%9E%B8%E1%9E%8A_%E1%9F%A1%E1%9F%A9 "ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ ១៩ – 크메르어") - [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/Pandemiya_v%C3%AErusa_Koronay%C3%AA "Pandemiya vîrusa Koronayê – 쿠르드어") - [Kʋsaal](https://kus.wikipedia.org/wiki/COVID-19_ban%EA%9E%8Cas "COVID-19 banꞌas – 쿠살어") - [Кыргызча](https://ky.wikipedia.org/wiki/COVID-19_%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B "COVID-19 пандемиясы – 키르기스어") - [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/COVID-19_pandemia "COVID-19 pandemia – 라틴어") - [Lëtzebuergesch](https://lb.wikipedia.org/wiki/COVID-19-Pandemie "COVID-19-Pandemie – 룩셈부르크어") - [Lingua Franca Nova](https://lfn.wikipedia.org/wiki/Pandemia_de_coronavirus_de_2019-2020 "Pandemia de coronavirus de 2019-2020 – 링구아 프랑카 노바") - [Ligure](https://lij.wikipedia.org/wiki/Pandem%C3%AEa_de_COVID-19 "Pandemîa de COVID-19 – 리구리아어") - [Lombard](https://lmo.wikipedia.org/wiki/Pandemia_de_COVID-19 "Pandemia de COVID-19 – 롬바르드어") - [ລາວ](https://lo.wikipedia.org/wiki/%E0%BA%81%E0%BA%B2%E0%BA%99%E0%BB%81%E0%BA%9E%E0%BB%88%E0%BB%80%E0%BA%8A%E0%BA%B7%E0%BB%89%E0%BA%AD%E0%BA%9E%E0%BA%B0%E0%BA%8D%E0%BA%B2%E0%BA%94%E0%BA%97%E0%BA%BB%E0%BB%88%E0%BA%A7%E0%BA%82%E0%BA%AD%E0%BA%87%E0%BB%82%E0%BA%84%E0%BA%A7%E0%BA%B4%E0%BA%94-19 "ການແພ່ເຊື້ອພະຍາດທົ່ວຂອງໂຄວິດ-19 – 라오어") - [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/COVID-19_pandemija "COVID-19 pandemija – 리투아니아어") - [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/COVID-19_pand%C4%93mija "COVID-19 pandēmija – 라트비아어") - [Minangkabau](https://min.wikipedia.org/wiki/Pandemi_Covid-19 "Pandemi Covid-19 – 미낭카바우어") - [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%9E%D0%92%D0%98%D0%94-19 "Пандемија на КОВИД-19 – 마케도니아어") - [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A1%E0%B5%8D-19_%E0%B4%86%E0%B4%97%E0%B5%8B%E0%B4%B3_%E0%B4%AE%E0%B4%B9%E0%B4%BE%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%BF "കോവിഡ്-19 ആഗോള മഹാമാരി – 말라얄람어") - [ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ](https://mni.wikipedia.org/wiki/%EA%AF%80%EA%AF%A3%EA%AF%94%EA%AF%A3%EA%AF%85%EA%AF%A5_%EA%AF%9A%EA%AF%A5%EA%AF%8F%EA%AF%94%EA%AF%81_%EA%AF%82%EA%AF%A9%EA%AF%85%EA%AF%A5_%EA%AF%B2%EA%AF%B0%EA%AF%B1%EA%AF%B9_%EA%AF%82%EA%AF%A5%EA%AF%8F%EA%AF%86%EA%AF%A0 "ꯀꯣꯔꯣꯅꯥ ꯚꯥꯏꯔꯁ ꯂꯩꯅꯥ ꯲꯰꯱꯹ ꯂꯥꯏꯆꯠ – 마니푸리어") - [मराठी](https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A1-%E0%A5%A7%E0%A5%AF_%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80 "कोविड-१९ महामारी – 마라티어") - [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Pandemik_COVID-19 "Pandemik COVID-19 – 말레이어") - [Malti](https://mt.wikipedia.org/wiki/Pandemija_tal-COVID-19 "Pandemija tal-COVID-19 – 몰타어") - [Mirandés](https://mwl.wikipedia.org/wiki/Pandemie_de_coronab%C3%ADrus "Pandemie de coronabírus – 미란데어") - [မြန်မာဘာသာ](https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%81%E1%81%89-%E1%81%82%E1%81%80_%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9B%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%AC%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%BA_%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF "၂၀၁၉-၂၀ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ဖြစ်ပွားမှု – 버마어") - [नेपाली](https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%A1-%E0%A5%A7%E0%A5%AF_%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%80_%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80 "कोभिड-१९ को विश्वव्यापी महामारी – 네팔어") - [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Coronapandemie "Coronapandemie – 네덜란드어") - [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Koronapandemien "Koronapandemien – 노르웨이어(니노르스크)") - [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Koronapandemien "Koronapandemien – 노르웨이어(보크말)") - [Chi-Chewa](https://ny.wikipedia.org/wiki/Mliri_wa_kachilombo_ka_corona_2019-20 "Mliri wa kachilombo ka corona 2019-20 – 냔자어") - [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/Pandemia_de_Covid-19 "Pandemia de Covid-19 – 오크어") - [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/2019%E2%80%9320_%E0%A8%95%E0%A9%8B%E0%A8%B0%E0%A9%8B%E0%A8%A8%E0%A8%BE%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%87%E0%A8%B0%E0%A8%B8_%E0%A8%AE%E0%A8%B9%E0%A8%BE%E0%A8%82%E0%A8%AE%E0%A8%BE%E0%A8%B0%E0%A9%80 "2019–20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ – 펀자브어") - [Papiamentu](https://pap.wikipedia.org/wiki/Pandemia_di_COVID-19 "Pandemia di COVID-19 – 파피아먼토어") - [Naijá](https://pcm.wikipedia.org/wiki/COVID-19_Pandemic "COVID-19 Pandemic – 나이지리아 피진어") - [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Pandemia_COVID-19 "Pandemia COVID-19 – 폴란드어") - [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7_%D9%88%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%B3_%D8%AF%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C_%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%8C_2019%D8%A1_-_2020%D8%A1 "کورونا وائرس دی عالمی وبا، 2019ء - 2020ء – 서부 펀자브어") - [پښتو](https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%88%D9%88%D9%8A%DA%89-%DB%B1%DB%B9_%D9%88%D8%A8%D8%A7 "کوويډ-۱۹ وبا – 파슈토어") - [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Pandemia_de_COVID-19 "Pandemia de COVID-19 – 포르투갈어") - [Runa Simi](https://qu.wikipedia.org/wiki/Kurunawirus_lliw_unqurichiq "Kurunawirus lliw unqurichiq – 케추아어") - [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Pandemia_de_COVID-19 "Pandemia de COVID-19 – 루마니아어") - [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F_COVID-19 "Пандемия COVID-19 – 러시아어") - [Русиньскый](https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%8F_COVID-19 "Пандемія COVID-19 – 루신어") - [Саха тыла](https://sah.wikipedia.org/wiki/COVID-19_%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B0 "COVID-19 пандемията – 야쿠트어") - [ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ](https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%92%E1%B1%90%E1%B1%91%E1%B1%99-%E1%B1%92%E1%B1%90_%E1%B1%A5%E1%B1%AE%E1%B1%A8%E1%B1%A2%E1%B1%9F_%E1%B1%A8%E1%B1%AE_%E1%B1%A0%E1%B1%9A%E1%B1%A8%E1%B1%9A%E1%B1%B1%E1%B1%9F_%E1%B1%B5%E1%B1%B7%E1%B1%9F%E1%B1%AD%E1%B1%A8%E1%B1%9F%E1%B1%A5_%E1%B1%A8%E1%B1%AE%E1%B1%AD%E1%B1%9F%E1%B1%9C_%E1%B1%A1%E1%B1%AE%E1%B1%9C%E1%B1%AE%E1%B1%AB_%E1%B1%AB%E1%B1%B3%E1%B1%B9%E1%B1%A8%E1%B1%9E%E1%B1%9A%E1%B1%AD "᱒᱐᱑᱙-᱒᱐ ᱥᱮᱨᱢᱟ ᱨᱮ ᱠᱚᱨᱚᱱᱟ ᱵᱷᱟᱭᱨᱟᱥ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱡᱮᱜᱮᱫ ᱫᱳᱹᱨᱞᱚᱭ – 산탈리어") - [Sardu](https://sc.wikipedia.org/wiki/Pand%C3%A8mia_de_COVID-19 "Pandèmia de COVID-19 – 사르디니아어") - [Scots](https://sco.wikipedia.org/wiki/COVID-19_pandemic "COVID-19 pandemic – 스코틀랜드어") - [سنڌي](https://sd.wikipedia.org/wiki/2019%E2%80%9320_%DA%AA%D9%88%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%B3_%D9%85%D9%87%D8%A7_%D9%88%D8%A8%D8%A7 "2019–20 ڪوروناوائرس مها وبا – 신디어") - [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Pandemija_COVID-a_19 "Pandemija COVID-a 19 – 세르비아-크로아티아어") - [Taclḥit](https://shi.wikipedia.org/wiki/A%E1%B9%AD%E1%B9%ADan_n_kurunafirus_2019 "Aṭṭan n kurunafirus 2019 – 타셸히트어") - [တႆး](https://shn.wikipedia.org/wiki/%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%82%88%E1%80%95%E1%80%B5%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%90%E1%81%A2%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%B5%E1%81%BC%E1%80%BA_%E1%80%9D%E1%81%A2%E1%82%86%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%82%85%E1%80%90%E1%80%BA%E1%82%89%E1%81%B6%E1%80%B0%E1%80%9D%E1%80%BA%E1%82%87%E1%80%9B%E1%80%B0%E1%80%9D%E1%80%BA%E1%82%87%E1%81%BC%E1%82%83%E1%82%87_2019-20 "လွင်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ဝၢႆးရႅတ်ႉၶူဝ်ႇရူဝ်ႇၼႃႇ 2019-20 – 샨어") - [සිංහල](https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%A9%E0%B7%8A-19_%E0%B7%80%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E0%B6%AD_%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B6%9C%E0%B6%AD%E0%B6%BA "කොවිඩ්-19 ව්‍යාප්ත වසංගතය – 싱할라어") - [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/COVID-19_pandemic "COVID-19 pandemic – 쉬운 영어") - [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Pand%C3%A9mia_ochorenia_COVID-19 "Pandémia ochorenia COVID-19 – 슬로바키아어") - [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Pandemija_covida-19 "Pandemija covida-19 – 슬로베니아어") - [Soomaaliga](https://so.wikipedia.org/wiki/Fayraska_faafa_ee_Korona_2019%E2%80%9320 "Fayraska faafa ee Korona 2019–20 – 소말리아어") - [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Pandemia_e_COVID-19 "Pandemia e COVID-19 – 알바니아어") - [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B0_19 "Пандемија ковида 19 – 세르비아어") - [Sesotho](https://st.wikipedia.org/wiki/Lefu_la_Coronavirus "Lefu la Coronavirus – 남부 소토어") - [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Covid-19-pandemin "Covid-19-pandemin – 스웨덴어") - [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Mlipuko_wa_virusi_vya_korona_2019-20 "Mlipuko wa virusi vya korona 2019-20 – 스와힐리어") - [Ślůnski](https://szl.wikipedia.org/wiki/Pandymijo_COVID-19 "Pandymijo COVID-19 – 실레시아어") - [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%95%E0%AF%8B%E0%AE%B5%E0%AE%BF%E0%AE%9F%E0%AF%8D-19_%E0%AE%AA%E0%AF%86%E0%AE%B0%E0%AF%81%E0%AE%A8%E0%AF%8D%E0%AE%A4%E0%AF%8A%E0%AE%B1%E0%AF%8D%E0%AE%B1%E0%AF%81 "கோவிட்-19 பெருந்தொற்று – 타밀어") - [తెలుగు](https://te.wikipedia.org/wiki/2019%E2%80%9321_%E0%B0%95%E0%B0%B0%E0%B1%8B%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%B5%E0%B1%88%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B1%8D_%E0%B0%AE%E0%B0%B9%E0%B0%AE%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B0%BF "2019–21 కరోనావైరస్ మహమ్మారి – 텔루구어") - [Тоҷикӣ](https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D1%83%D0%BD%D1%91%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B8_COVID-19 "Дунёгирии COVID-19 – 타지크어") - [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%82%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%94-19 "การระบาดทั่วของโควิด-19 – 태국어") - [ትግርኛ](https://ti.wikipedia.org/wiki/%E1%88%88%E1%89%A0%E1%8B%B3_%E1%8A%AE%E1%89%AA%E1%8B%B5-19 "ለበዳ ኮቪድ-19 – 티그리냐어") - [Türkmençe](https://tk.wikipedia.org/wiki/Korona_wirusy_\(2019-2020\) "Korona wirusy (2019-2020) – 투르크멘어") - [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pandemya_ng_COVID-19 "Pandemya ng COVID-19 – 타갈로그어") - [Setswana](https://tn.wikipedia.org/wiki/Bolwetse_jwa_Mogare_wa_Khorona_2019 "Bolwetse jwa Mogare wa Khorona 2019 – 츠와나어") - [Toki pona](https://tok.wikipedia.org/wiki/tawa_suli_pi_jaki_Kolona "tawa suli pi jaki Kolona – 도기 보나") - [Tok Pisin](https://tpi.wikipedia.org/wiki/COVID-19_pandemic "COVID-19 pandemic – 토크 피신어") - [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/COVID-19_pandemisi "COVID-19 pandemisi – 튀르키예어") - [Xitsonga](https://ts.wikipedia.org/wiki/Ntungu_wa_Khorona_ya_2019 "Ntungu wa Khorona ya 2019 – 총가어") - [Twi](https://tw.wikipedia.org/wiki/Yare%C9%9B_a_y%C9%9B_fr%C9%9B_no_Coronavirus "Yareɛ a yɛ frɛ no Coronavirus – 트위어") - [ئۇيغۇرچە / Uyghurche](https://ug.wikipedia.org/wiki/2019-2020_%DB%8B%DB%87%D8%AE%DB%95%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%D9%89%D8%B3%D9%89%D9%85%D8%A7%D9%86_%DB%8B%D9%89%D8%B1%DB%87%D8%B3%D9%86%D9%89%DA%AD_%D8%B4%D9%89%D8%AF%D8%AF%DB%95%D8%AA%D9%84%D9%89%D9%83_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%82%D9%89%D9%84%D9%89%D8%B4%D9%89_%DB%8B%DB%95%D9%82%DB%95%D8%B3%D9%89 "2019-2020 ۋۇخەن تاجىسىمان ۋىرۇسنىڭ شىددەتلىك تارقىلىشى ۋەقەسى – 위구르어") - [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%8F_COVID-19 "Пандемія COVID-19 – 우크라이나어") - [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7_%D9%88%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%B3_%DA%A9%DB%8C_%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C_%D9%88%D8%A8%D8%A7 "کورونا وائرس کی عالمی وبا – 우르두어") - [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/COVID-19_pandemiyasi "COVID-19 pandemiyasi – 우즈베크어") - [Tshivenda](https://ve.wikipedia.org/wiki/Vhulwadze_Ha_Coronavirus_2019 "Vhulwadze Ha Coronavirus 2019 – 벤다어") - [Vèneto](https://vec.wikipedia.org/wiki/Pandemia_de_COVID-19 "Pandemia de COVID-19 – 베네치아어") - [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_d%E1%BB%8Bch_COVID-19 "Đại dịch COVID-19 – 베트남어") - [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Pandemya_nga_COVID-19 "Pandemya nga COVID-19 – 와라이어") - [Wolof](https://wo.wikipedia.org/wiki/J%C3%A0ngoro_Koronaawiris_2019 "Jàngoro Koronaawiris 2019 – 월로프어") - [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/2019%E6%96%B0%E5%9E%8B%E5%86%A0%E7%8A%B6%E7%97%85%E6%AF%92%E8%82%BA%E7%82%8E%E4%BA%8B%E4%BD%93 "2019新型冠状病毒肺炎事体 – 우어") - [IsiXhosa](https://xh.wikipedia.org/wiki/Isifo_se-Coronavirus_2019 "Isifo se-Coronavirus 2019 – 코사어") - [ייִדיש](https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%A7%D7%90%D7%95%D7%95%D7%99%D7%93-19_%D7%A4%D7%90%D7%A0%D7%93%D7%A2%D7%9E%D7%99%D7%A7 "קאוויד-19 פאנדעמיק – 이디시어") - [Yorùbá](https://yo.wikipedia.org/wiki/%C3%80j%C3%A0k%C3%A1y%C3%A9-%C3%A0r%C3%B9n_%C3%A8r%C3%A0nk%C3%B2r%C3%B3n%C3%A0_%E1%BB%8Dd%C3%BAn_2019-2020 "Àjàkáyé-àrùn èrànkòrónà ọdún 2019-2020 – 요루바어") - [文言](https://zh-classical.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B1%E4%BA%A5%E5%A4%A7%E7%96%AB "己亥大疫 – Literary Chinese") - [閩南語 / Bân-lâm-gí](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/COVID-19_t%C5%8Da-li%C3%BB-h%C3%AAng "COVID-19 tōa-liû-hêng – 민난어") - [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E6%AD%A6%E6%BC%A2%E8%82%BA%E7%82%8E%E5%A4%A7%E7%88%86%E7%99%BC "武漢肺炎大爆發 – 광둥어") - [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/2019%E5%86%A0%E7%8A%B6%E7%97%85%E6%AF%92%E7%97%85%E7%96%AB%E6%83%85 "2019冠状病毒病疫情 – 중국어") - [IsiZulu](https://zu.wikipedia.org/wiki/Isifo_seCoronavirus_2019 "Isifo seCoronavirus 2019 – 줄루어") [링크 편집](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q81068910#sitelinks-wikipedia "언어 간 링크 편집") - [문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "본문 보기 [c]") - [토론](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%86%A0%EB%A1%A0:%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "문서의 내용에 대한 토론 문서 [t]") 한국어 - [읽기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89) - [편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit "이 문서의 원본 코드를 편집 [e]") - [역사 보기](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=history "이 문서의 과거 편집 내역입니다. [h]") 도구 도구 사이드바로 이동 숨기기 동작 - [읽기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89) - [편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit "이 문서의 원본 코드를 편집 [e]") - [역사 보기](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=history) 일반 - [여기를 가리키는 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8A%B9%EC%88%98:%EA%B0%80%EB%A6%AC%ED%82%A4%EB%8A%94%EB%AC%B8%EC%84%9C/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "여기를 가리키는 모든 위키 문서의 목록 [j]") - [가리키는 글의 최근 바뀜](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8A%B9%EC%88%98:%EB%A7%81%ED%81%AC%EC%B5%9C%EA%B7%BC%EB%B0%94%EB%80%9C/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "이 문서에서 링크한 문서의 최근 바뀜 [k]") - [파일 올리기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%ED%8C%8C%EC%9D%BC_%EC%98%AC%EB%A6%AC%EA%B8%B0 "파일 업로드 [u]") - [고유 링크](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&oldid=40758185 "이 문서의 이 판에 대한 고유 링크") - [문서 정보](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=info "이 문서에 대한 자세한 정보") - [이 문서 인용하기](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%ED%8A%B9%EC%88%98:%EC%9D%B4%EB%AC%B8%EC%84%9C%EC%9D%B8%EC%9A%A9&page=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&id=40758185&wpFormIdentifier=titleform "이 문서를 인용하는 방법에 대한 정보") - [축약된 URL 얻기](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%ED%8A%B9%EC%88%98:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Fko.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25EC%25BD%2594%25EB%25A1%259C%25EB%2582%259819_%25EB%25B2%2594%25EC%259C%25A0%25ED%2596%2589) - [기존 파서로 전환](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&useparsoid=0) 인쇄/내보내기 - [책 만들기](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%ED%8A%B9%EC%88%98:%EC%B1%85&bookcmd=book_creator&referer=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819+%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89) - [PDF로 다운로드](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%ED%8A%B9%EC%88%98:DownloadAsPdf&page=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=show-download-screen) - [인쇄용 판](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&printable=yes "이 문서의 인쇄용 판 [p]") 다른 프로젝트 - [위키미디어 공용](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:COVID-19_pandemic) - [위키데이터 항목](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q81068910 "데이터 저장소에 연결된 항목을 가리키는 링크 [g]") 보이기 사이드바로 이동 숨기기 위키백과, 우리 모두의 백과사전. | | | |---|---| | ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Achtung-orange.svg/40px-Achtung-orange.svg.png) | | | | | | [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Question_mark_on_a_scroll.svg/40px-Question_mark_on_a_scroll.svg.png)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%B6%9C%EC%B2%98_%EB%B0%9D%ED%9E%88%EA%B8%B0 "위키백과:출처 밝히기") | 이 문서의 일부 내용은 **[출처](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%B6%9C%EC%B2%98_%EB%B0%9D%ED%9E%88%EA%B8%B0 "위키백과:출처 밝히기")가 분명하지 않습니다.** 이 [문서를 편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit)하여, [신뢰할 수 있는 출처](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%8B%A0%EB%A2%B0%ED%95%A0_%EC%88%98_%EC%9E%88%EB%8A%94_%EC%B6%9C%EC%B2%98 "위키백과:신뢰할 수 있는 출처")를 표기해 주세요. [검증](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%ED%99%95%EC%9D%B8_%EA%B0%80%EB%8A%A5 "위키백과:확인 가능")되지 않은 내용은 삭제될 수도 있습니다. 내용에 대한 의견은 [토론 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%86%A0%EB%A1%A0:%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "토론:코로나19 범유행")에서 나누어 주세요. ( 2022년 4월 ) | | | | | ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/OOjs_UI_icon_broom.svg/40px-OOjs_UI_icon_broom.svg.png) | 이 문서는 **[위키백과의 편집 지침](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%ED%8E%B8%EC%A7%91_%EC%A7%80%EC%B9%A8 "위키백과:편집 지침")**에 맞춰 다듬어야 합니다. 더 좋은 문서가 되도록 [문서 편집을 도와주세요](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit). 내용에 대한 의견이 있으시다면 [토론 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%86%A0%EB%A1%A0:%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "토론:코로나19 범유행")에서 나누어 주세요. ( 2022년 4월 5일 ) | | | | | ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Outdated.svg/40px-Outdated.svg.png) | 이 문서의 일부는 오래된 정보를 가지고 있어 **최신 정보로 교체**해야 합니다. 검토 후 최신 사건이 반영되도록 문서를 수정해 주세요. 내용에 대한 의견은 [토론 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%86%A0%EB%A1%A0:%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "토론:코로나19 범유행")에서 나누어 주세요. ( 2022년 11월 ) | [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Disambig_grey.svg/40px-Disambig_grey.svg.png)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EB%8F%99%EC%9D%8C%EC%9D%B4%EC%9D%98%EC%96%B4_%EB%AC%B8%EC%84%9C "위키백과:동음이의어 문서") **코로나바이러스 범유행**은 여기로 연결됩니다. 다른 코로나바이러스의 유행 사태에 대해서는 [코로나바이러스 유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4_%EC%9C%A0%ED%96%89 "코로나바이러스 유행") 문서를 참고하십시오. | | | |---|---| | [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/COVID-19_Outbreak_World_Map.svg/250px-COVID-19_Outbreak_World_Map.svg.png)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:COVID-19_Outbreak_World_Map.svg)확진자가 1,000,000명 이상인 국가 확진자가 100,000~999,999명인 국가 확진자가 10,000~99,999명인 국가 확진자가 1,000~9,999명인 국가 확진자가 100~999명인 국가 확진자가 1~99명인 국가 확진자가 없거나 확진자 통계 데이터가 없음 | | | [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/COVID-19_Outbreak_World_Map-Deaths.svg/250px-COVID-19_Outbreak_World_Map-Deaths.svg.png)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:COVID-19_Outbreak_World_Map-Deaths.svg)코로나19로 사망한 사람이 있는 국가 코로나19 확진자가 발생한 국가 확진자가 없거나 확진자 통계 데이터가 없음 | | | [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/%E5%A1%94%E5%AD%90%E6%B9%96%E4%BD%93%E8%82%B2%E4%B8%AD%E5%BF%83%E6%94%B9%E9%80%A0%E7%9A%84%E6%96%B9%E8%88%B1%E5%8C%BB%E9%99%A2_08.jpg/120px-%E5%A1%94%E5%AD%90%E6%B9%96%E4%BD%93%E8%82%B2%E4%B8%AD%E5%BF%83%E6%94%B9%E9%80%A0%E7%9A%84%E6%96%B9%E8%88%B1%E5%8C%BB%E9%99%A2_08.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:%E5%A1%94%E5%AD%90%E6%B9%96%E4%BD%93%E8%82%B2%E4%B8%AD%E5%BF%83%E6%94%B9%E9%80%A0%E7%9A%84%E6%96%B9%E8%88%B1%E5%8C%BB%E9%99%A2_08.jpg) [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Coronavirus_patients_at_the_Imam_Khomeini_Hospital_in_Tehran%2C_Iran--1_March_2020.jpg/120px-Coronavirus_patients_at_the_Imam_Khomeini_Hospital_in_Tehran%2C_Iran--1_March_2020.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:Coronavirus_patients_at_the_Imam_Khomeini_Hospital_in_Tehran,_Iran_--_%D8%A8%D8%AE%D8%B4_%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86_--_March_1,_2020.jpg) [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/%E8%94%A1%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E8%A6%96%E5%B0%8E33%E5%8C%96%E5%AD%B8%E5%85%B5%E7%BE%A4_02.jpg/250px-%E8%94%A1%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E8%A6%96%E5%B0%8E33%E5%8C%96%E5%AD%B8%E5%85%B5%E7%BE%A4_02.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:%E8%94%A1%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E8%A6%96%E5%B0%8E33%E5%8C%96%E5%AD%B8%E5%85%B5%E7%BE%A4_02.jpg) [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Emergenza_coronavirus_%2849501382461%29.jpg/120px-Emergenza_coronavirus_%2849501382461%29.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:Emergenza_coronavirus_\(49501382461\).jpg) [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Dried_pasta_shelves_empty_in_an_Australian_supermarket.jpg/120px-Dried_pasta_shelves_empty_in_an_Australian_supermarket.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:Dried_pasta_shelves_empty_in_an_Australian_supermarket.jpg) (왼쪽 상단부터 시계 방향으로) [중국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%ED%99%94%EC%9D%B8%EB%AF%BC%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD "중화인민공화국") [후베이성](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%9B%84%EB%B2%A0%EC%9D%B4%EC%84%B1 "후베이성") [우한시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C "우한시")의 타쯔후 스포츠 센터를 개조해 만든 확진자 격리 시설의 모습. [이란](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B4%EB%9E%80 "이란") [테헤란](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%85%8C%ED%97%A4%EB%9E%80 "테헤란")의 병원에 입원한 확진자의 모습. [타이완](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%83%80%EC%9D%B4%EC%99%84 "타이완") [타이베이시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%83%80%EC%9D%B4%EB%B2%A0%EC%9D%B4%EC%8B%9C "타이베이시")의 소독 차량의 모습. 사재기로 인해 비어버린 [오스트레일리아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%A4%EC%8A%A4%ED%8A%B8%EB%A0%88%EC%9D%BC%EB%A6%AC%EC%95%84 "오스트레일리아") [멜버른](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A9%9C%EB%B2%84%EB%A5%B8 "멜버른")의 [슈퍼마켓](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%88%ED%8D%BC%EB%A7%88%EC%BC%93 "슈퍼마켓") 진열대의 모습. [이탈리아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B4%ED%83%88%EB%A6%AC%EC%95%84 "이탈리아") [밀라노](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%80%EB%9D%BC%EB%85%B8 "밀라노") 리나테 공항의 체온 검사를 하는 모습. [이탈리아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B4%ED%83%88%EB%A6%AC%EC%95%84 "이탈리아") 정부의 코로나바이러스 대책위원회 회의의 모습. | | | 병명 | [코로나바이러스감염증-19](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%A6%9D-19 "코로나바이러스감염증-19"), [COVID-19](https://ko.wikipedia.org/wiki/COVID-19 "COVID-19") | | 바이러스 종류 | [SARS-CoV-2](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2 "SARS-CoV-2") | | 장소 | [전세계](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84 "세계") | | 첫 사례 | 중국 우한시에서 처음 발견 | | 발생일 | 2019년 11월 17일 | | 발원지 | ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/40px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png) [중화인민공화국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%ED%99%94%EC%9D%B8%EB%AF%BC%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD "중화인민공화국") [후베이성](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%9B%84%EB%B2%A0%EC%9D%B4%EC%84%B1 "후베이성") [우한시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C "우한시") | | 확진환자 | 676,609,955명[\[1\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-JHU_ticker-1) | | 사망자 | 6,881,955명[\[1\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-JHU_ticker-1) | **코로나19 범유행**은 [2019년](https://ko.wikipedia.org/wiki/2019%EB%85%84 "2019년") [11월](https://ko.wikipedia.org/wiki/11%EC%9B%94 "11월") [중국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%ED%99%94%EC%9D%B8%EB%AF%BC%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD "중화인민공화국") [후베이성](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%9B%84%EB%B2%A0%EC%9D%B4%EC%84%B1 "후베이성") [우한시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C "우한시")에서 처음 확인된 [SARS-CoV-2](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2 "SARS-CoV-2")의 감염증인 [코로나바이러스감염증-19](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%A6%9D-19 "코로나바이러스감염증-19")가 전 세계적으로 유행하고 있는 상황을 말한다. [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구")는 2020년 1월에 [국제적 공중보건 비상사태](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EC%A0%9C%EC%A0%81_%EA%B3%B5%EC%A4%91%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EB%B9%84%EC%83%81%EC%82%AC%ED%83%9C "국제적 공중보건 비상사태")를 선언하였고, 3월에는 [펜데믹](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%9C%EB%8D%B0%EB%AF%B9 "펜데믹") 즉 세계적 [범유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "범유행")으로 격상시켰다. 2023년 3월 기준으로 6.76억 이상의 확진자와 688만 명 이상의 사망자가 나타났다. 증상으로는 [발열](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%9C%EC%97%B4 "발열"), [기침](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B8%B0%EC%B9%A8 "기침"), [피로](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%94%BC%EB%A1%9C "피로")감, [호흡곤란](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%98%B8%ED%9D%A1%EA%B3%A4%EB%9E%80 "호흡곤란"), [후각상실](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%9B%84%EA%B0%81%EC%83%81%EC%8B%A4 "후각상실"), [미각상실](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B0%81%EC%83%81%EC%8B%A4 "미각상실")이 공통적으로 나타난다. [폐렴](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8F%90%EB%A0%B4 "폐렴"), [급성호흡곤란증후군](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B8%89%EC%84%B1%ED%98%B8%ED%9D%A1%EA%B3%A4%EB%9E%80%EC%A6%9D%ED%9B%84%EA%B5%B0 "급성호흡곤란증후군")이 합병증으로 나타날 수도 있다. [잠복기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9E%A0%EB%B3%B5%EA%B8%B0 "잠복기")는 대략 5일 정도이나 1일에서 14일까지 다양한 사례가 보고되었다.[\[2\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-ECDCQA-2) 여러 종류의 [백신](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "코로나19 백신")이 개발 중에 있는데, 일부 [백신](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "백신")의 경우 [미국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD "미국") 등을 비롯해 여러 나라들에서 접종이 시작되었다. 모더나,화이자,아스트라제네카등이 있다. [코로나19 치료제 개발](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EC%B9%98%EB%A3%8C%EC%A0%9C_%EA%B0%9C%EB%B0%9C "코로나19 치료제 개발")도 이루어졌다. [예방](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%9D%98%ED%95%99 "예방의학")을 위해 [사회적 거리두기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%ED%9A%8C%EC%A0%81_%EA%B1%B0%EB%A6%AC%EB%91%90%EA%B8%B0 "사회적 거리두기")와 [보건용 마스크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EC%9A%A9_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC "보건용 마스크") 착용이 사회적으로 강조되고 있고, 실내 환기와 공기정화, [손 씻기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%90_%EC%94%BB%EA%B8%B0 "손 씻기"), 입 가리고 기침/재채기하기, 구리 등 항바이러스성 물질을 버튼에 씌우기, 바이러스에 노출된 사람의 [자가격리](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9E%90%EA%B0%80%EA%B2%A9%EB%A6%AC "자가격리") 등이 널리 시도되고 있다. 세계 각국의 정부들은 여행 제한, 외출 통제, 봉쇄, 시설 출입 제한,역학조사 등 여러 가지 방안을 모색하고 있다. 감염 [검사](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EC%A7%84%EB%8B%A8 "코로나19 진단")와 [접촉자 추적](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%91%EC%B4%89%EC%9E%90_%EC%B6%94%EC%A0%81 "접촉자 추적")을 강화시키기 위한 노력도 이어지고 있다. 세계적으로 미치는 사회적, 경제적 [영향](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%98_%EC%98%81%ED%96%A5 "코로나19 범유행의 영향")도 막대하여 [대공황](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%EA%B3%B5%ED%99%A9 "대공황") 이후 가장 큰 [불경기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4_%EA%B2%BD%EA%B8%B0%ED%9B%84%ED%87%B4 "코로나바이러스 경기후퇴")라 평가받는다.[\[3\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-RFXoH-3) 수많은 행사들이 연기되거나 취소되었고, [패닉 바잉](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%A8%EB%8B%89_%EB%B0%94%EC%9E%89 "패닉 바잉")으로 인한 공급 단절이 전세계적으로 발생했다. 농업 역시 큰 피해를 입었고, 공장들도 가동을 중지했다. 그 결과 [온실가스와 오염물질의 배출이 줄어들기도 했다](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%B4_%ED%99%98%EA%B2%BD%EC%97%90_%EB%AF%B8%EC%B9%98%EB%8A%94_%EC%98%81%ED%96%A5 "코로나19 범유행이 환경에 미치는 영향"). 교육시설들도 문을 닫았다. [음모론과 허위 정보](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%97%90_%EA%B4%80%ED%95%9C_%EC%9D%8C%EB%AA%A8%EB%A1%A0%EA%B3%BC_%ED%97%88%EC%9C%84_%EC%A0%95%EB%B3%B4 "코로나19 범유행에 관한 음모론과 허위 정보")가 퍼지고 있으며, [중국인](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EA%B5%AD%EC%9D%B8 "중국인")을 비롯한 동아시아인들에 대해 [코로나19 범유행에 관한 제노포비아와 인종 차별](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%97%90_%EA%B4%80%ED%95%9C_%EC%A0%9C%EB%85%B8%ED%8F%AC%EB%B9%84%EC%95%84%EC%99%80_%EC%9D%B8%EC%A2%85_%EC%B0%A8%EB%B3%84 "코로나19 범유행에 관한 제노포비아와 인종 차별")이 일어나고 있다.[\[4\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-rdZ1G-4) ## 배경 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=1 "부분 편집: 배경")\] "2003년 중화권에서 인명피해를 냈던 중증 급성 호흡기 증후군인 [사스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EC%A6%9D%EA%B8%89%EC%84%B1%ED%98%B8%ED%9D%A1%EA%B8%B0%EC%A6%9D%ED%9B%84%EA%B5%B0 "중증급성호흡기증후군")와 유사한 증상을 보이는 환자 7명이 발생했다."라는 병원 문건을 얻게 된 [중국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EA%B5%AD "중국") [우한시중심병원](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C%EC%A4%91%EC%8B%AC%EB%B3%91%EC%9B%90 "우한시중심병원") 의사 [리원량](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A6%AC%EC%9B%90%EB%9F%89 "리원량")은 감염 확산 가능성을 우려하였고, 2019년 12월 30일, 동료 의사 7명과 함께 [소셜 미디어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%8C%EC%85%9C_%EB%AF%B8%EB%94%94%EC%96%B4 "소셜 미디어")(SNS)를 통해 위험 상황을 알리고 널리 전파하려 하였다. 그러나 중국 당국으로부터 "허위 정보를 퍼트려 민심을 불안하게 만들고 있다."며 "관련 사실을 계속 유포할 경우 체포당할 수 있다."는 통보를 받고 리씨를 포함해 동료 의사 등 8명이 공안국에 소환돼 잘못을 인정하는 자술서를 쓰고 서명을 하였다. [중국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EA%B5%AD "중국") 당국은 2020년 1월 말에 이들에게 사과하였다. 리원량은 병원에서 환자들을 돌보다 1월 8일 발열 증상으로 정밀검사를 거쳐 2월 1일 확진 판정을 받고 입원 치료 중 2월 6일 병세가 급격히 악화되어 7일 오전에 사망했다. [우한시중심병원](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C%EC%A4%91%EC%8B%AC%EB%B3%91%EC%9B%90 "우한시중심병원")은 "의사 리원량씨가 이날 2월 7일 오전 2시 58분쯤 사망했다."고 밝히면서 "리원량이 신종 코로나 바이러스의 확산과 싸우다 불행히도 감염됐다."며 "우리는 매우 유감스럽게 생각하며 애도한다."고 했다. WHO(세계 보건 기구)도 [트위터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8A%B8%EC%9C%84%ED%84%B0 "트위터")를 통해 애도의 뜻을 밝혔다.[\[5\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-5) 2020년 1월 7일, CCTV는 [우한](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C "우한시")에서 원인미상의 폐렴을 일으키는 이 병원체는 새로운 종류의 코로나바이러스라고 밝혔다.[\[6\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-6)[\[7\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-7) 이 [바이러스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4 "바이러스")의 완전한 [염기서열](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%97%BC%EA%B8%B0%EC%84%9C%EC%97%B4 "염기서열")은 상하이공공위생임상센터(上海市公共衛生臨床센터), 우한 중앙 병원(武漢中央病院), 화중과학기술대학교(華中科學技術大學校), 우한시질병통제예방센터(武漢市疾病統制豫防센터), [시드니 대학](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%9C%EB%93%9C%EB%8B%88_%EB%8C%80%ED%95%99 "시드니 대학") 등의 협력에 의해 해독되어 시드니 대학의 에드워드. C. 홈즈 교수의 협력 아래 상하이공공위생임상센터의 장융전(張永振) 교수에 의해 2020년 1월 11일 Virological.org에서 공개되었다.[\[8\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-8)[\[9\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-9) 그 후 14일에는 국제핵산배열 데이터베이스 [Genbank](https://ko.wikipedia.org/wiki/Genbank "Genbank")에 정식으로 공개되었다.[\[10\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-10) [홍콩대학](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%99%8D%EC%BD%A9%EB%8C%80%ED%95%99 "홍콩대학") 미생물학과 감염증 전공 [윈궉융](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%88%EA%B6%89%EC%9C%B5 "윈궉융") 교수의 보고에 따르면, 이 바이러스와 다른 종의 코로나바이러스와 비교하면, [중국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EA%B5%AD "중국") [저장성](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%80%EC%9E%A5%EC%84%B1 "저장성") [저우산시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%80%EC%9A%B0%EC%82%B0%EC%8B%9C "저우산시") 박쥐에서 발견된 [SARS 바이러스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EC%A6%9D%EA%B8%89%EC%84%B1%ED%98%B8%ED%9D%A1%EA%B8%B0%EC%A6%9D%ED%9B%84%EA%B5%B0_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4 "중증급성호흡기증후군 코로나바이러스")와 가장 가깝고, [박쥐](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%95%EC%A5%90 "박쥐") [SARS](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS "SARS")바이러스, [인간](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B8%EA%B0%84 "인간")[SARS](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS "SARS")바이러스, [사향고양이](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%ED%96%A5%EA%B3%A0%EC%96%91%EC%9D%B4%EA%B3%BC "사향고양이과")[SARS](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS "SARS")바이러스와도 80% 가까이 유사성을 보인다.[\[11\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-11) 바이러스 발원지로 여겨지는 [화난수산시장](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%99%94%EB%82%9C%EC%88%98%EC%82%B0%EC%8B%9C%EC%9E%A5 "화난수산시장")(우한 시장)은 이름은 수산물시장이나 실제로는 다양한 야생동물도 처리 및 거래되고 있어서, [대나무쥐](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%EB%82%98%EB%AC%B4%EC%A5%90 "대나무쥐")나 [오소리](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%A4%EC%86%8C%EB%A6%AC "오소리") 등의 [야생동물](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%BC%EC%83%9D%EB%8F%99%EB%AC%BC "야생동물")이 감염원일 가능성도 높은 것으로 알려져 있다.[\[12\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-12) ## 전개 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=2 "부분 편집: 전개")\] | | |---| | [전세계 기준](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8B%80:%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89/%EC%84%B8%EA%B3%84 "틀:코로나19 범유행/세계") | | **[코로나19 발생 현황](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%98%EB%9D%BC%EB%B3%84_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "나라별 코로나19 범유행")** | | [![732-bar-chart](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/732-bar-chart.svg/120px-732-bar-chart.svg.png)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%98%EB%9D%BC%EB%B3%84_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "732-bar-chart")**[확진자](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%98_%ED%99%95%EC%A7%84%EC%9E%90%EC%88%98?action=edit&redlink=1 "코로나19 범유행의 확진자수 (없는 문서)")** 676,609,955명 **[사망자](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%98_%EC%82%AC%EB%A7%9D%EC%9E%90%EC%88%98?action=edit&redlink=1 "코로나19 범유행의 사망자수 (없는 문서)")** 6,881,955명 (2023년 3월 10일[\[1\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-JHU_ticker-1)) | | [아시아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EC%8B%9C%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "아시아의 코로나19 범유행") · [아프리카](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%ED%94%84%EB%A6%AC%EC%B9%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "아프리카의 코로나19 범유행") · [유럽](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%A0%EB%9F%BD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "유럽의 코로나19 범유행") · [북아메리카](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%81%EC%95%84%EB%A9%94%EB%A6%AC%EC%B9%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "북아메리카의 코로나19 범유행") [남아메리카](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%A8%EC%95%84%EB%A9%94%EB%A6%AC%EC%B9%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "남아메리카의 코로나19 범유행") · [오세아니아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%A4%EC%84%B8%EC%95%84%EB%8B%88%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "오세아니아의 코로나19 범유행") | ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Icons8_flat_search.svg/20px-Icons8_flat_search.svg.png) 이 부분의 본문은 [나라별 코로나19 범유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%98%EB%9D%BC%EB%B3%84_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "나라별 코로나19 범유행")입니다. 2019-nCoV 감염의 첫 41건의 확인된 사례 중 2/3가 살아있는 동물을 판매한 [우한화난수산물도매시장](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%ED%99%94%EB%82%9C%EC%88%98%EC%82%B0%EB%AC%BC%EB%8F%84%EB%A7%A4%EC%8B%9C%EC%9E%A5 "우한화난수산물도매시장")과 관련이 있는 것으로 밝혀졌다.[\[13\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-Huang24Jan2020-13)[\[14\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-Joseph24Jan2020-14)[\[15\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-han24Jan2020-15)[\[16\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-Schnirring25Jan2020-16) 이 바이러스는 2020년 1월 초와 중순에 중국 [춘절](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B6%98%EC%A0%88 "춘절")을 통해 다른 중국 지방으로 퍼졌다. 1월 20일, 중국은 [베이징시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B2%A0%EC%9D%B4%EC%A7%95%EC%8B%9C "베이징시")에 2명, [선전시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%A0%EC%A0%84%EC%8B%9C "선전시")에 1명을 포함하여 약 140명의 새로운 환자가 급격히 증가했다고 보고 했다.[\[17\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-france2420200120-17) ### 사망 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=3 "부분 편집: 사망")\] 중국 밖에서 발생한 첫 번째 사망은 [필리핀](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%95%84%EB%A6%AC%ED%95%80 "필리핀")이다.[\[18\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-twitter1223797298-18) [필리핀](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%95%84%EB%A6%AC%ED%95%80 "필리핀")에서는 코로나바이러스를 가진 44세의 [중국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EA%B5%AD "중국") [우한](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C "우한") 출신 중국인 남성이 심한 [폐렴](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8F%90%EB%A0%B4 "폐렴")으로 발전하여 2월 1일에 사망했다.[\[19\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-NYT2020PhilDeath-19) 그 후 이어서 [일본](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%BC%EB%B3%B8 "일본"), [대한민국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD "대한민국"), [호주](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%98%B8%EC%A3%BC "호주") 등 세계 곳곳에서 사망자가 발생하였다. 중국 국가 보건위원회에 따르면, 사망한 사람들의 대부분은 노인 환자이며, 사망자의 약 80%가 60세 이상의 사람들에서 사망했으며 75%는 [심혈관계 질환](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%AC%ED%98%88%EA%B4%80%EA%B3%84_%EC%A7%88%ED%99%98 "심혈관계 질환") 및 [당뇨병](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8B%B9%EB%87%A8%EB%B3%91 "당뇨병")을 포함한 병이 있었다.[\[20\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-20) ## 징후 및 증상 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=4 "부분 편집: 징후 및 증상")\] ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Icons8_flat_search.svg/20px-Icons8_flat_search.svg.png) 이 부분의 본문은 [코로나바이러스감염증-19 § 징후 및 증상](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%A6%9D-19#%EC%A7%95%ED%9B%84_%EB%B0%8F_%EC%A6%9D%EC%83%81 "코로나바이러스감염증-19")입니다. 감염된 사람들은 무증상이거나 열, 마른기침, 냄새를 맡지 못하거나, 호흡 곤란, 설사, 인후통, 피부반점 등과 같이 경증에서 중증의 증상을 보일 수 있다. 일부 감염자는 각혈, 어지러움, 백혈구의 감소, 가래기침 등의 증상도 보이기도 한다. 또한 무증상이라는 것은 완전한 무증상이라기보다는 면역이 약하게 작용하는 것이라고 봐야 한다.[\[21\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-CDC2020Sym-21)[\[22\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-22) 2020년 3월, 시스테마에 속한 회사는 코로나바이러스와의 싸움을 위해 약 10억 루블을 할당했으며, 그 중 대부분은 감염을 탐지하는 테스트 개발과 보호 장비 및 방부제 생산에 사용되었다.[\[23\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-23)[\[24\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-24) ## 원인 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=5 "부분 편집: 원인")\] ### 바이러스 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=6 "부분 편집: 바이러스")\] ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Icons8_flat_search.svg/20px-Icons8_flat_search.svg.png) 이 부분의 본문은 [SARS-CoV-2](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2 "SARS-CoV-2")입니다. 바이러스가 만들어진 원인 중 [박쥐](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%95%EC%A5%90 "박쥐")와 [뱀](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B1%80 "뱀")이 가장 유력하다는 가능성이 제기됐다. 23일 과학 정보 포털 '유레카 얼러트(EurekaAlert)'에 따르면 중국 베이징대, 광시대, 닝보대 의료진은 우한에서 확산된 원인 불명 신종 폐렴으로 불리는 신종 코로나바이러스 SARS-Cov-2의 숙주로 뱀이 유력하다는 결론을 담은 논문을 국제 학술지 바이러스학 저널(JMV)에 게재했다. 논문은 "진화학적 분석(바이러스 변형 과정 추적)에서 나온 결과들을 보면 뱀이 SARS-Cov-2의 야생동물 병원소(병원체가 침입하여 증식·발육해 다른 숙주에 전파될 수 있는 상태로 저장되는 장소)일 가능성이 가장 큰 것으로 나타난다."라고 밝혔다. 연구팀은 아울러 RNA 게놈 시퀀싱을 통해 SARS-Cov-2는 박쥐 코로나바이러스와 원산지 불명 코로나바이러스 사이의 재조합 바이러스라고 밝혔다. 연구팀에 따르면 이러한 재조합 과정은 세포 표면 수용체를 인식하는 바이러스 스파이크 당단백질(viral spike glycoprotein) 내에서 일어났다. 아울러 주 저자 웨이지(Wei Ji) 교수는 "스파이크 당단백질 내에서 상동 재조합(homologous recombination)은 뱀에서 인간으로 SARS-Cov-2의 종간(cross-species) 감염에 기여할 수 있음을 시사한다."라고 밝혔다.[\[25\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-25)[\[26\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-26) 신종 코로나바이러스(COVID-19)에 대한 상세한 [게놈](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B2%8C%EB%86%88 "게놈") 분석 결과가 2020년 1월 23일 처음으로 나왔다. 이 날 중국과학원 산하 우한 바이러스학 연구소를 중심으로 한 연구진은 이 바이러스가 2003년 유행한 사스(SARS ·중증급성호흡기증후군) 바이러스와 같은 종이며, 박쥐에서 발견된 코로나바이러스와 거의 일치한다는 내용의 연구논문을 생물학 분야 온라인 공개 논문집인 바이오알카이브(bioRxiv)에 공개했다. 연구진은 논문에서 확산 초기 단계의 환자 5명에서 채취한 바이러스의 전체 게놈 서열을 분석한 결과, 사스 코로나바이러스와 79.5%, 박쥐에서 발견되는 코로나바이러스와 96% 일치했다고 밝혔다. 이 바이러스에 감염되면 고열과 마른 기침, 두통, 호흡곤란, 폐렴 등의 증상이 발생하며, 치사율이 높지는 않지만 폐포 손상에 따른 호흡 부전으로 심하면 사망에 이를 수도 있다. 연구진은 또 인간 폐 세포에 침투하는 이 코로나바이러스의 수용체는 사스 바이러스와 똑같았다고 밝혔다. 연구진은 이를 근거로 사스 치료제가 신종 폐렴 환자에게도 사용할 수 있는지 시험해볼 가치가 있다고 밝혔다. 앞서 또 다른 중국 연구진은 이 바이러스가 [뱀](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B1%80 "뱀")을 중간 숙주로 했을 가능성을 제기하는 논문을 국제 학술지인 "의료 바이러스학 저널"에 게재한 바 있다. 그러나 ‘MIT 테크놀로지 리뷰'는 이는 오류인 것으로 보인다는 반론을 제기했다.[\[27\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-27) ### 전염성 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=7 "부분 편집: 전염성")\] 리강(李剛) 우한시 질병예방통제센터 주임이 중국 [CCTV](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EA%B5%AD%EC%A4%91%EC%95%99%ED%85%94%EB%A0%88%EB%B9%84%EC%A0%84 "중국중앙텔레비전") 인터뷰에서 "신종 코로나바이러스의 전염성은 강하지 않다."고 말했지만, 전염성이 상당히 강력한 것으로 후속보도가 나오고 있다. [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구")도 아직은 사람 간 감염 사례가 없는 것으로 봤을 때 중국 후베이성 우한에서 집단 발병한 신종 폐렴의 전염성이 강하지 않다고 밝혔다. 그러나 이 발표 이후에 사람 간 감염 사례가 엄청나게 많이 발생했다. 중화권 이외에서 발생한 첫 환자인 태국의 신종 폐렴 환자가 우한에서 확산된 신종 폐렴의 진원지인 우한시장을 방문하지 않았는데도 감염된 것으로 보아 신종 폐렴이 예상보다 전염성이 강한 것 같다고 홍콩의 [사우스차이나모닝포스트](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%EC%9A%B0%EC%8A%A4%EC%B0%A8%EC%9D%B4%EB%82%98%EB%AA%A8%EB%8B%9D%ED%8F%AC%EC%8A%A4%ED%8A%B8 "사우스차이나모닝포스트")(SCMP)가 1월 15일 보도했다. 신종 코로나바이러스의 전염성은 메르스보다 강하고 사스보다는 약한 것으로 추정되고 있다.[\[28\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-28) 전염병 확산은 4단계로 구분된다. - 1단계: 바이러스의 돌연변이로 인한 동물에서 인간으로 전염 - 2단계: 인간 간 전염 - 3단계: 환자 가족이나 의료진에 전염 - 4단계: 지역사회에 대규모 발병 2020년 1월 21일, 홍콩대 [윈궉융](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%88%EA%B6%89%EC%9C%B5 "윈궉융") 교수는 [사우스차이나모닝포스트](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%EC%9A%B0%EC%8A%A4%EC%B0%A8%EC%9D%B4%EB%82%98%EB%AA%A8%EB%8B%9D%ED%8F%AC%EC%8A%A4%ED%8A%B8 "사우스차이나모닝포스트")에 전염병 확산 단계가 3단계에 들어섰다고 발언했다.[\[29\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-SCMP-yuen-29)[\[30\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-ko-yuen-30) 2020년 1월 23일, 우한에서 확산된 신종 폐렴 환자 치료 과정에서 해당 폐렴에 걸린 중국 사스(SARS·중증급성호흡기증후군) 연구 1인자 의사는 [각막](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B0%81%EB%A7%89 "각막")(角膜)을 통해 신종 코로나바이러스에 감염된 것으로 보인다고 밝혔다.[\[31\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-31) [기초감염재생산수](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B8%B0%EC%B4%88%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%9E%AC%EC%83%9D%EC%82%B0%EC%88%98 "기초감염재생산수")(R0)는 환자 한 사람이 몇명에게 직접 전염병을 옮기는지를 나타내는 수치로, R0 값이 2이면, 환자 한 사람이 2명에게 직접 전염병을 옮긴다는 의미이다.[\[32\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-R0-def-32) 1월 23일, [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구")(WHO)는 이번 신종 코로나바이러스 전염력과 관련해 [기초감염재생산수](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B8%B0%EC%B4%88%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%9E%AC%EC%83%9D%EC%82%B0%EC%88%98 "기초감염재생산수")(R0)를 1.4~2.5로 추정했다.[\[33\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-33) 독감([인플루엔자](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B8%ED%94%8C%EB%A3%A8%EC%97%94%EC%9E%90 "인플루엔자"))과 유사한 수준(2~3명)이다. 하지만 일부 다른 논문 등에서는 R0 값이 4라고 분석하기도 했다. 1월 25일, 영국 [임페리얼 칼리지 런던](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9E%84%ED%8E%98%EB%A6%AC%EC%96%BC_%EC%B9%BC%EB%A6%AC%EC%A7%80_%EB%9F%B0%EB%8D%98 "임페리얼 칼리지 런던") MRC세계전염병분석센터 연구팀은 신종 폐렴 환자 한 명이 평균 약 2.6명(R0 값 2.1~3.5)을 감염시킨다고 분석했다.[\[34\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-ICL-report3-34) [홍콩 대학](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%99%8D%EC%BD%A9_%EB%8C%80%ED%95%99 "홍콩 대학") [윈궉융](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%88%EA%B6%89%EC%9C%B5 "윈궉융") 교수는 우한에서 확산된 신종 폐렴이 2003년 [사스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EC%A6%9D%EA%B8%89%EC%84%B1%ED%98%B8%ED%9D%A1%EA%B8%B0%EC%A6%9D%ED%9B%84%EA%B5%B0 "중증급성호흡기증후군") 때와 같은 전면적 확산 단계에 진입할 가능성을 제시했다. 윈 교수는 특히 치명적인 바이러스를 가진 채 대규모 인파와 접촉하는 [슈퍼전파자](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%88%ED%8D%BC%EC%A0%84%ED%8C%8C%EC%9E%90 "슈퍼전파자")가 이미 발생했을 가능성을 우려했다.[\[29\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-SCMP-yuen-29)[\[30\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-ko-yuen-30) 사스 대응에 참여했고 이번 우한에서 확산된 신종 폐렴 대응에서도 주도적 역할을 하는 중국 저명 과학자 [중난산](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EB%82%9C%EC%82%B0_\(%EC%9D%98%EC%82%AC\) "중난산 (의사)")(鐘南山)도 "우한에서 확산된 신종 폐렴 확산 저지의 핵심 관건은 [슈퍼전파자](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%88%ED%8D%BC%EC%A0%84%ED%8C%8C%EC%9E%90 "슈퍼전파자")의 출현을 막는 것"이라며 "이를 위해서는 신종 폐렴 증상을 보이는 사람들이 우한을 떠나지 못하도록 하는 것이 급선무"라고 강조했다. 사스 대유행 당시 슈퍼 전파자는 '독왕'(毒王)으로 불렸는데, 1명이 100명이 넘는 사람에게 전염시키는 경우도 있었다는 것이 그의 설명이다.[\[35\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-35) [슈퍼스프레더 또는 슈퍼전파자](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%88%ED%8D%BC%EC%A0%84%ED%8C%8C%EC%9E%90 "슈퍼전파자")는 동일한 바이러스나 세균에 감염된 다른 개인보다 특별히 많은 이차접촉자를 감염시키는 숙주를 말한다. 중국 베이징에서 2003년 사스가 발생했을 때, 역학자들은 최소 8명에 사스를 전염시킨 개인을 슈퍼전파자로 정의하였다.[\[36\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-36) ## 진단 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=8 "부분 편집: 진단")\] ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Icons8_flat_search.svg/20px-Icons8_flat_search.svg.png) 이 부분의 본문은 [코로나바이러스감염증-19 진단](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%A6%9D-19_%EC%A7%84%EB%8B%A8 "코로나바이러스감염증-19 진단")입니다. [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Infektionsschutzzentrum_im_Rautenstrauch-Joest-Museum%2C_K%C3%B6ln-6313_%28cropped%29.jpg/250px-Infektionsschutzzentrum_im_Rautenstrauch-Joest-Museum%2C_K%C3%B6ln-6313_%28cropped%29.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:Infektionsschutzzentrum_im_Rautenstrauch-Joest-Museum,_K%C3%B6ln-6313_\(cropped\).jpg) 코로나19 검사를 위해 면봉으로 시료를 채취하고 있다. [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구")가 발표한 [SARS-CoV-2](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2 "SARS-CoV-2") 테스트 프로토콜에 의하면[\[37\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-Schirring16Jan2020-37)[\[38\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-WHO_InterimGuidance-38) 코로나19는 증상을 기반으로 일차적으로 진단하며, 확진판정은 호흡기와 혈액 샘플에 대한 실시간 [RT-PCR](https://ko.wikipedia.org/wiki/RT-PCR "RT-PCR") 검사나 흉부 [CT](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BB%B4%ED%93%A8%ED%84%B0%EB%8B%A8%EC%B8%B5%EC%B4%AC%EC%98%81 "컴퓨터단층촬영") 결과를 분석하여 결정한다.[\[39\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-20200130cdc-39)[\[40\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-20200129cdc-40) 검사 결과는 일반적으로 몇 시간에서 며칠 내에 알 수 있다.[\[41\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-20200130businessinsider-41)[\[42\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-globenewswire1977226-42) ### 바이러스 검사 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=9 "부분 편집: 바이러스 검사")\] SARS-CoV-2 검사는 주로 면봉을 통해 비강에서 채취한 시료에서 [RNA](https://ko.wikipedia.org/wiki/RNA "RNA")를 검사하는 방식으로 이루어진다. RNA 절편의 존재를 확인하기 위해서는 실시간 RT-PCR이 사용된다. 그러나 바이러스 입자가 아니라 그 유전체인 RNA를 확인하는 방식이기 때문에 감염된 시간을 특정하는 것이 어렵다는 비판이 있다.[\[43\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-2k0iS-43) 수많은 연구소들과 기업들이 [항체](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%95%AD%EC%B2%B4 "항체")를 감지하는 방식의 [혈청학](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%98%88%EC%B2%AD%ED%95%99 "혈청학")적 검사방식을 개발하고 있다.[\[44\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-20200319sciencemag-44) [영국 공중 보건국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%81%EA%B5%AD_%EA%B3%B5%EC%A4%91_%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B5%AD "영국 공중 보건국")은 이런 혈청학적 검사방법을 실제 환경에서 사용하고 있다.[\[45\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-independent9515466-45) ### 영상법 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=10 "부분 편집: 영상법")\] [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/COVID19CTPneumonia.jpg/250px-COVID19CTPneumonia.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:COVID19CTPneumonia.jpg) 코로나19에 감염된 사람의 [컴퓨터단층촬영](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BB%B4%ED%93%A8%ED%84%B0%EB%8B%A8%EC%B8%B5%EC%B4%AC%EC%98%81 "컴퓨터단층촬영") 사진. 폐의 병변부가 흰색으로 나타난다. 코로나19에 감염된 환자들을 [방사선촬영](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%A9%EC%82%AC%EC%84%A0%EC%B4%AC%EC%98%81 "방사선촬영")과 [컴퓨터단층촬영](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BB%B4%ED%93%A8%ED%84%B0%EB%8B%A8%EC%B8%B5%EC%B4%AC%EC%98%81 "컴퓨터단층촬영")(CT)를 통해 확인하면 [간유리음영](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B0%84%EC%9C%A0%EB%A6%AC%EC%9D%8C%EC%98%81?action=edit&redlink=1 "간유리음영 (없는 문서)")이 비대칭적으로 관찰되는것을 볼 수 있다. 이런 현상은 [아데노바이러스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EB%8D%B0%EB%85%B8%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4 "아데노바이러스") 감염에서도 나타나기 때문에 오롯이 영상법만으로 증상의 원인이 코로나19라는 것을 확인하기란 불가능하다. 그럼에도 불구하고 영상법을 통한 검사방식이 더 빠르고 민감하다는 사실이 알려져 있다. ## 예방 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=11 "부분 편집: 예방")\] [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/04.02_%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E8%A6%96%E5%AF%9F%E3%80%8C%E4%B8%AD%E5%A4%AE%E6%B5%81%E8%A1%8C%E7%96%AB%E6%83%85%E6%8C%87%E6%8F%AE%E4%B8%AD%E5%BF%83%E3%80%8D_49726568957_66543b616e_o.jpg/250px-04.02_%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E8%A6%96%E5%AF%9F%E3%80%8C%E4%B8%AD%E5%A4%AE%E6%B5%81%E8%A1%8C%E7%96%AB%E6%83%85%E6%8C%87%E6%8F%AE%E4%B8%AD%E5%BF%83%E3%80%8D_49726568957_66543b616e_o.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:04.02_%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E8%A6%96%E5%AF%9F%E3%80%8C%E4%B8%AD%E5%A4%AE%E6%B5%81%E8%A1%8C%E7%96%AB%E6%83%85%E6%8C%87%E6%8F%AE%E4%B8%AD%E5%BF%83%E3%80%8D_49726568957_66543b616e_o.jpg) [미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터")와 [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구")는 마스크를 통해 무증상 전염을 줄일 수 있다고 밝혔다. 사진은 마스크를 착용한 [중화민국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%ED%99%94%EB%AF%BC%EA%B5%AD "중화민국") 총통 [차이잉원](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B0%A8%EC%9D%B4%EC%9E%89%EC%9B%90 "차이잉원"). [미국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD "미국") 질병통제예방센터([CDC](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터")) 에서는 현 시점에 코로나19 바이러스를 예방하는 의약품은 없다고 밝혔다.[\[46\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-NIHGuidelines2020-46) 백신이나 기타 예방 초치 없이 코로나19를 제어하는 방법은 코로나19 바이러스의 전파를 최대한 막아 의료 체제의 붕괴를 막는 것이다.[\[47\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-Lancet2020Flatten-47) 질병의 전염을 예방하기 위한 개인 위생으로는 [손](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%90 "손") 씻기, [눈](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%88%88_\(%EC%9D%B8%EC%B2%B4\) "눈 (인체)"), [코](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94 "코"), [입](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9E%85 "입")을 씻지 않은 손으로 만지지 않는 것, [공공 장소](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B3%B5%EA%B3%B5_%EC%9E%A5%EC%86%8C "공공 장소")에서 [마스크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EC%9A%A9_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC "보건용 마스크") 등을 착용하는 것이다.[\[48\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-CDC_Prevention-48)[\[49\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-WHO-advice-49)[\[50\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-AutoDW-48-50) 전염을 막기 위해 [사회적 거리두기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%ED%9A%8C%EC%A0%81_%EA%B1%B0%EB%A6%AC%EB%91%90%EA%B8%B0 "사회적 거리두기") 또는 생활적 거리두기도 권장된다.[\[51\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-51)[\[52\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-52) 코로나19 증상을 보이는 사람이나, 코로나19 감염자와 같이 있었으며, 접촉했다고 생각하는 사람들은 외출을 자제하고, 각 국가의 의료기관의 안내에 따라야 한다. 많은 나라의 정부는 감염 사례가 있는 나라와 지역으로 불필요한 여행에 대해 자제 권고를 하고 있다.[\[53\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-AutoDW-50-53) 중국은 야생 동물의 거래와 소비를 금지했다.[\[54\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-auto18-54) 일반적으로 코로나바이러스는 저온의 건조한 환경보다 고온 다습한 환경에서 생존 기간이 더 짧은데, 이와 관련한 직접적인 자료와 바이러스 비활성화에 관련된 온도 기준 정보는 아직까지 부족하다.[\[55\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-55) [접촉자 추적 조사](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%91%EC%B4%89%EC%9E%90_%EC%B6%94%EC%A0%81_%EC%A1%B0%EC%82%AC?action=edit&redlink=1 "접촉자 추적 조사 (없는 문서)")는 보건 당국이 감염의 원인을 파악하고 추가 전염을 막는 중요한 방법이다.[\[56\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-web-56) #### 마스크 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=12 "부분 편집: 마스크")\] ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Icons8_flat_search.svg/20px-Icons8_flat_search.svg.png) 이 부분의 본문은 [코로나19 범유행 중 마스크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89_%EC%A4%91_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC "코로나19 범유행 중 마스크")입니다. [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구") (WHO)와 대부분의 정부 보건기관에서는 외출시에는 [보건용 마스크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EC%9A%A9_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC "보건용 마스크")를 착용할 것을 권고하고 있다.[\[57\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-57)[\[58\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-:2-58)[\[59\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-59)[\[60\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-:12-60)[\[61\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-61) 이러한 권고가 내려진 대에는 감염자가 분출하는 비말에 의한 코로나바이러스의 전파를 막는 것에 있으며, 이를 통해 사회적 거리두기와 같은 확립 된 예방 조치를 보완한다.[\[58\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-:2-58)[\[62\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-:5-62) 마스크는 사람이 호흡, 기침, 대화할 때 나오는 비말의 전파를 막아준다.[\[58\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-:2-58)[\[62\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-:5-62) 많은 나라와 지방정부에서는 마스크 착용이나 코와 입을 덮는 형태의 얼굴 가리개의 착용을 의무화해 바이러스의 전파를 제한하려고 하고 있다.[\[63\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-NewshubMasks-63)[\[64\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-64)[\[65\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-nhc_masks-65)[\[66\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-66) 대한민국에서는 [보건용 마스크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EC%9A%A9_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC "보건용 마스크")의 착용이 의무화되었으며, 11월 13일부터 마스크를 올바르게 착용하지 않을 시 10만원의 과태료를 부과하고 있다. 다만, 실외인 경우과 식사 등의 경우에는 제외한다. 또한, 벨브가 있는 마스크나, 마스크가 아닌 것으로 얼굴을 가리는 것은 인정하지 않는다.[\[67\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-67) 2023년 5월 14일 현재, 전 세계에 어떤 나라도 모든 나라가 실외 마스크 착용이 없어지고 있다.(그 이유는 2023년에 실외 마스크 착용을 유지했던 대한민국이 실외 마스크 착용을 해제했기 때문이다."[\[68\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-68) 미국, 덴마크, 프랑스, 슬로베니아, 튀르키예, 헝가리, 네덜란드의 7개국은 실내외 관계 없이 마스크를 쓸 필요가 없다. 나머지 독일, 이탈리아 등 12개 국가는 일부 의료복지 시설이나 대중교통에서 마스크 착용을 권고하고 있다.[\[69\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-69) 마스크 착용을 권고하는 시설은 국가마다 다르다.[\[70\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-70) 일본의 경우는 실내에서도 주위와 2m 이상 떨어져 대화가 없는 상황이라면 마스크를 벗어도 된다.[\[71\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-71) [![OECD 국가 실내 마스크 의무화 현황](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/OECD_%EA%B5%AD%EA%B0%80_%EC%8B%A4%EB%82%B4_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC_%EC%9D%98%EB%AC%B4%ED%99%94_%ED%98%84%ED%99%A9.jpg/250px-OECD_%EA%B5%AD%EA%B0%80_%EC%8B%A4%EB%82%B4_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC_%EC%9D%98%EB%AC%B4%ED%99%94_%ED%98%84%ED%99%A9.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:OECD_%EA%B5%AD%EA%B0%80_%EC%8B%A4%EB%82%B4_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC_%EC%9D%98%EB%AC%B4%ED%99%94_%ED%98%84%ED%99%A9.jpg) OECD 국가 실내 마스크 의무화 현황 ### 손 씻기 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=13 "부분 편집: 손 씻기")\] ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Icons8_flat_search.svg/20px-Icons8_flat_search.svg.png) 이 부분의 본문은 [손 씻기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%90_%EC%94%BB%EA%B8%B0 "손 씻기")입니다. 질병의 확산을 예방하기 위해 [손 씻기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%90_%EC%94%BB%EA%B8%B0 "손 씻기")를 권장한다. [미국 질병 통제 예방 센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91_%ED%86%B5%EC%A0%9C_%EC%98%88%EB%B0%A9_%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병 통제 예방 센터") (CDC)는 사람들이 특히 화장실에 간 후 또는 손이 더러운 경우 비누와 물로 20초 이상 손을 자주 씻을 것을 권장하고 있다. 비누와 물을 쉽게 구할 수 없는 경우 부피 기준으로 알코올이 60% 이상인 알코올 기반 [손 소독제](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%90_%EC%86%8C%EB%8F%85%EC%A0%9C "손 소독제")를 사용하는 것이 좋다.[\[48\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-CDC_Prevention-48) 세계보건기구는 또한 사람들에게 씻지 않은 손으로 눈, 코, 입을 만지지 않도록 조언한다.[\[49\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-WHO-advice-49)[\[72\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-AutoDW-52-72) 세계보건기구에서는 고농축 알코올(에탄올 또는 이소프로판올)의 항균 효과가 낮은 과산화수소 농도에 의해 강화되고 세 번째 성분인 글리세롤이 보습제 역할을 하는 손 소독 용액을 제안했습니다[\[73\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-73). 이러한 제품은 상업용 손 세정제를 쉽게 구할 수 없는 외딴 지역에서도 직접 제조할 수 있습니다[\[74\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-74)[\[75\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-75). ### 호흡기 위생 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=14 "부분 편집: 호흡기 위생")\] 보건 기관은 기침이나 재채기를 할 때 구부러진 팔꿈치나 휴지 또는 마스크로 입과 코를 가리도록 권장한다. 휴지로 기침이나 재채기를 했을 경우 바로 폐기해야 한다.[\[49\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-WHO-advice-49)[\[76\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-AutoDW-55-76) 말을 하거나 재채기와 기침을 할 때 분산되는 비말(침)으로 감염될 수 있기 때문에 [마스크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EC%9A%A9_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC "보건용 마스크")를 쓰는 것이 권장된다.[\[77\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-who-mask-advices-77) ### 사회적 거리두기 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=15 "부분 편집: 사회적 거리두기")\] ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Icons8_flat_search.svg/20px-Icons8_flat_search.svg.png) 이 부분의 본문은 [사회적 거리두기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%ED%9A%8C%EC%A0%81_%EA%B1%B0%EB%A6%AC%EB%91%90%EA%B8%B0 "사회적 거리두기")입니다. 사회적 거리두기는 개인 간의 밀접한 접촉을 최소화하여 질병의 확산을 늦출 수 있다. 학교, 회사, 경기장, 극장, 쇼핑몰 등 공공장소를 폐쇄하기도 하며, 또한 사람들은 집에 머물고 여행을 제한하고 붐비는 지역을 피하고 악수하지 않으며 신체적으로 다른 사람과 거리를 두어 사회적 거리를 두는 방법을 적용할 수 있다.[\[78\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-78)[\[79\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-79)[\[80\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-80) 병원이나 의료기관에도 치료 목적이 아닌 경우 방문하는 것을 삼가도록 권장한다. ### 자가격리 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=16 "부분 편집: 자가격리")\] 코로나19로 진단된 사람과 감염된 것으로 의심되는 사람은 집에서 [자가격리](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9E%90%EA%B0%80%EA%B2%A9%EB%A6%AC "자가격리")를 해 사람간의 감염을 막아야 한다.[\[81\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-nhsself-81) ## 코로나19 백신 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=17 "부분 편집: 코로나19 백신")\] ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Icons8_flat_search.svg/20px-Icons8_flat_search.svg.png) 이 부분의 본문은 [코로나19 백신](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "코로나19 백신")입니다. 많은 단체에서 코로나19에 대한 가능한 [백신](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "백신")을 개발하기 위해 공개된 게놈을 사용하고 있다. 2020년 1월, [전염병대비혁신연합](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%84%EC%97%BC%EB%B3%91%EB%8C%80%EB%B9%84%ED%98%81%EC%8B%A0%EC%97%B0%ED%95%A9?action=edit&redlink=1 "전염병대비혁신연합 (없는 문서)")(CEPI)는 [몬데나](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%AC%EB%8D%B0%EB%82%98?action=edit&redlink=1 "몬데나 (없는 문서)"), [퀸즐랜드 대학교](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%80%B8%EC%A6%90%EB%9E%9C%EB%93%9C_%EB%8C%80%ED%95%99%EA%B5%90 "퀸즐랜드 대학교"), [이노비오 제약](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B4%EB%85%B8%EB%B9%84%EC%98%A4_%EC%A0%9C%EC%95%BD?action=edit&redlink=1 "이노비오 제약 (없는 문서)")의 2019 신종 코로나바이러스 퇴치를 위한 세 가지 프로젝트를 지원하기 시작하였다.[\[82\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-ThomReut_NIH_Moderna_3months-82)[\[83\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-Guardian_CEPI_16weeks-83) [미국 국립보건원](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EB%A6%BD%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EC%9B%90_\(%EB%AF%B8%EA%B5%AD\) "국립보건원 (미국)")(NIH)은 생명 공학회사 [모더나](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%A8%EB%8D%94%EB%82%98 "모더나")와 협력하여 2020년 5월까지 임상시험을 할 백신을 개발하기 위해 코로나바이러스와 일치하는 [RNA 백신](https://ko.wikipedia.org/wiki/RNA_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "RNA 백신")을 만드는 전략을 세우기 시작했다.[\[82\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-ThomReut_NIH_Moderna_3months-82) ### 백신 접종 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=18 "부분 편집: 백신 접종")\] 2020년 12월 8일, [영국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%81%EA%B5%AD "영국")에서 세계 최초로 [코로나19 백신](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "코로나19 백신") 접종이 시작되었다. 또한, 2021년 4월에는 [대한민국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD "대한민국")도 백신 접종을 본격적으로 시작하였다. ## 대응 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=19 "부분 편집: 대응")\] ### 나라별 대응 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=20 "부분 편집: 나라별 대응")\] ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Icons8_flat_search.svg/20px-Icons8_flat_search.svg.png) 이 부분의 본문은 [나라별 코로나19 범유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%98%EB%9D%BC%EB%B3%84_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "나라별 코로나19 범유행")입니다. ### 국제 대응 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=21 "부분 편집: 국제 대응")\] #### 대피 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=22 "부분 편집: 대피")\] ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Icons8_flat_search.svg/20px-Icons8_flat_search.svg.png) 이 부분의 본문은 [코로나19 범유행에 관한 대피](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%97%90_%EA%B4%80%ED%95%9C_%EB%8C%80%ED%94%BC "코로나19 범유행에 관한 대피")입니다. [우한시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C "우한시")와 [후베이성](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%9B%84%EB%B2%A0%EC%9D%B4%EC%84%B1 "후베이성")의 봉쇄와 이 지역에서의 발발의 지속적인 바이러스 유행으로 인해 몇몇 국가는 이 지역에서 자국의 시민, 외교관 등을 대피시킬 계획을 세웠다. 이것은 주로 중국 당국에 의해 사전 허가를 받은 자국 국가의 [전세 비행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%84%EC%84%B8_%ED%95%AD%EA%B3%B5%EC%82%AC "전세 항공사")을 통해 이루어졌다. 일본, 인도, 미국, 프랑스, 오스트레일리아, 스리랑카, 독일, 태국은 처음으로 시민 대피 계획을 수립했다. 이후에는 [대한민국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD "대한민국") 역시 시민 대피 계획을 세워 우한에 머물고 있는 약 300여명의 사람들을 자국으로 대피하였다.[\[84\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-84)[\[85\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-85)[\[86\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-86)[\[87\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-87)[\[88\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-:4-88)[\[89\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-20200125cnn-89)[\[90\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-20200129tempo-90) #### 입국 제한 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=23 "부분 편집: 입국 제한")\] 세계 여러 나라에서는 중국인 또는 최근 중국 방문객을 대상으로 한 임시 입국 금지법을 시행했거나 비자 발급을 중단하고 중국인에 대한 비자 요건을 재조정했다.[\[91\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-91)몇몇 나라들은 전 세계인들의 입국을 제한을 했었다. 하지만 이러한 입국 제한은 범유행이 장기화되면서 점차 미묘되기 시작하였다. #### 세계보건기구 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=24 "부분 편집: 세계보건기구")\] [WHO](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구")는 전세계적인 위협이 되는 전염병이 창궐하면, [국제적 공중보건 비상사태](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EC%A0%9C%EC%A0%81_%EA%B3%B5%EC%A4%91%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EB%B9%84%EC%83%81%EC%82%AC%ED%83%9C "국제적 공중보건 비상사태")(Public Health Emergency of International Concern, PHEIC)를 선포할 수 있다. 1월 29일, [로이터통신](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A1%9C%EC%9D%B4%ED%84%B0%ED%86%B5%EC%8B%A0 "로이터통신")은 2017년 중국이 WHO에 600억 위안(약 10조원)을 투자하는 협약을 했기 때문에, WHO가 시진핑 주석의 눈치를 보는 것 같다고 보도했다. 이번 코로나바이러스 경우 WHO는 이틀 동안 16명의 독립적인 전문가들로 구성된 긴급 위원회 논의를 거쳤다. [디디에 후상](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EB%94%94%EC%97%90_%ED%9B%84%EC%83%81?action=edit&redlink=1 "디디에 후상 (없는 문서)") WHO 긴급 자문위원회 의장은 비상사태 선포에 대한 위원들 의견이 50대 50으로 비등하게 엇갈렸다고 밝혔다.[\[92\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-92) WHO가 비상사태를 선포해도, WHO가 각국 정부에 명령권은 없고, 권고만 하는 것이다. 1월 30일, WHO는 긴급 위원회를 재소집해서, [국제 공중보건 비상사태](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EC%A0%9C_%EA%B3%B5%EC%A4%91%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EB%B9%84%EC%83%81%EC%82%AC%ED%83%9C "국제 공중보건 비상사태")(PHEIC)를 선포했다. [테워드로스 아드하놈 거브러이여수스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%85%8C%EC%9B%8C%EB%93%9C%EB%A1%9C%EC%8A%A4_%EC%95%84%EB%93%9C%ED%95%98%EB%86%88_%EA%B1%B0%EB%B8%8C%EB%9F%AC%EC%9D%B4%EC%97%AC%EC%88%98%EC%8A%A4 "테워드로스 아드하놈 거브러이여수스") WHO 사무총장은 이날 자문 기구인 비상대책위원회 회의 이후 스위스 제네바의 WHO 본부에서 열린 언론 브리핑에서 이같이 말했다. 다만 중국에 대한 교역과 여행 제한에는 반대했다. 앞서 열었던 2차례 비상대책위원회 회의에서는 비상사태 안건이 부결되었다. 비상대책위원회는 강제력 있는 결정을 하는 회의체는 아니고, 자문기구로서, 비상사태 선포 여부는 오로지 사무총장의 고유 권한이다. ## 영향 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=25 "부분 편집: 영향")\] ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Icons8_flat_search.svg/20px-Icons8_flat_search.svg.png) 이 부분의 본문은 [코로나바이러스감염증-19 유행에 대한 영향](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%A6%9D-19_%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%97%90_%EB%8C%80%ED%95%9C_%EC%98%81%ED%96%A5 "코로나바이러스감염증-19 유행에 대한 영향")입니다. ## 같이 보기 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=26 "부분 편집: 같이 보기")\] - [코로나바이러스 감염증](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4_%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%A6%9D "코로나바이러스 감염증") - [신종감염병](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%A0%EC%A2%85%EA%B0%90%EC%97%BC%EB%B3%91 "신종감염병") - [세계화와 질병](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%ED%99%94%EC%99%80_%EC%A7%88%EB%B3%91 "세계화와 질병") ## 각주 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=27 "부분 편집: 각주")\] 1. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-JHU_ticker_1-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-JHU_ticker_1-1) [3](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-JHU_ticker_1-2) [COVID-19 Dashboard by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University (JHU)](https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6) . 《[ArcGIS](https://ko.wikipedia.org/wiki/ArcGIS "ArcGIS")》. [존스 홉킨스 대학교](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A1%B4%EC%8A%A4_%ED%99%89%ED%82%A8%EC%8A%A4_%EB%8C%80%ED%95%99%EA%B5%90 "존스 홉킨스 대학교"). 2023년 3월 10일에 확인함. 2. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-ECDCQA_2-0) [“Q & A on COVID-19: Basic facts”](https://www.ecdc.europa.eu/en/covid-19/facts/questions-answers-basic-facts). 《[www.ecdc.europa.eu](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%A0%EB%9F%BD_%EC%A7%88%EB%B3%91%EC%98%88%EB%B0%A9%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%84%BC%ED%84%B0 "유럽 질병예방통제센터")》. 2020년 9월 25일. 2020년 10월 8일에 확인함. 3. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-RFXoH_3-0) [“The Great Lockdown: Worst Economic Downturn Since the Great Depression”](https://blogs.imf.org/2020/04/14/the-great-lockdown-worst-economic-downturn-since-the-great-depression/). 《IMF Blog》. 2020년 4월 23일에 확인함. 4. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-rdZ1G_4-0) Lee, Jennifer; Yadav, Monika. [“The Rise of Anti-Asian Hate in the Wake of Covid-19”](https://items.ssrc.org/covid-19-and-the-social-sciences/the-rise-of-anti-asian-hate-in-the-wake-of-covid-19/). 《Social Science Research Council》. Social Science Research Council. 2020년 7월 3일에 확인함. 지원되지 않는 변수 무시됨: `|name-list-style=` ([도움말](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%9D%B8%EC%9A%A9_%EC%98%A4%EB%A5%98_%EB%8F%84%EC%9B%80%EB%A7%90#parameter_ignored "위키백과:인용 오류 도움말")) 5. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-5) 6. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-6) sina\_mobile (2020년 1월 9일). [“武汉肺炎:疫情病原体初步判定为新型冠状病毒”](https://news.sina.cn/gn/2020-01-09/detail-iihnzhha1262297.d.html). 《news.sina.cn》. 2020년 1월 16일에 확인함. 7. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-7) 李恩慈 (2020년 1월 9일). [“【武漢肺炎】內地專家組:不明肺炎病原體初步判定為新型冠狀病毒”](https://www.hk01.com/%E7%A4%BE%E6%9C%83%E6%96%B0%E8%81%9E/419454/%E6%AD%A6%E6%BC%A2%E8%82%BA%E7%82%8E-%E5%85%A7%E5%9C%B0%E5%B0%88%E5%AE%B6%E7%B5%84-%E4%B8%8D%E6%98%8E%E8%82%BA%E7%82%8E%E7%97%85%E5%8E%9F%E9%AB%94%E5%88%9D%E6%AD%A5%E5%88%A4%E5%AE%9A%E7%82%BA%E6%96%B0%E5%9E%8B%E5%86%A0%E7%8B%80%E7%97%85%E6%AF%92) (중국어 (홍콩)). 《香港01》. 2020년 1월 16일에 확인함. 8. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-8) [“Initial genome release of novel coronavirus”](http://virological.org/t/initial-genome-release-of-novel-coronavirus/319). Andrew Rambaut. 2020년 1월 16일에 확인함. 9. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-9) \[참고\][연합뉴스-"신종 코로나바이러스 게놈서열 최초 공개 중국 실험실 문 닫아"](https://www.yna.co.kr/view/AKR20200229059300097) 10. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-10) [“Wuhan seafood market pneumonia virus isolate Wuhan-Hu-1, complete genome”](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nuccore/MN908947). National Center for Biotechnology Information. 2020년 1월 16일에 확인함. 11. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-11) [“袁國勇:武漢新冠狀病毒80%與沙士相似 疑源自蝙蝠”](https://hk.on.cc/hk/bkn/cnt/news/20200111/bkn-20200111134549200-0111_00822_001.html) (중국어 (홍콩)). 《on.cc東網》. 2020년 1월 11일. 2020년 1월 16일에 확인함. 12. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-12) [“武汉华南海鲜批发市场休市整治,动物内脏曾散落街角\_媒体\_澎湃新闻-The Paper”](https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_5402038). 《www.thepaper.cn》. 2020년 1월 1일. 2020년 1월 21일에 확인함. 13. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-Huang24Jan2020_13-0) Huang, Chaolin; Wang, Yeming; Li, Xingwang; Ren, Lili; Zhao, Jianping; Hu, Yi; Zhang, Li; Fan, Guohui; Xu, Jiuyang; Gu, Xiaoying; Cheng, Zhenshun (2020년 1월 24일). “Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China”. 《The Lancet》. [doi](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EC%A7%80%ED%84%B8_%EA%B0%9D%EC%B2%B4_%EC%8B%9D%EB%B3%84%EC%9E%90 "디지털 객체 식별자"):[10\.1016/S0140-6736(20)30183-5](https://dx.doi.org/10.1016%2FS0140-6736%2820%2930183-5). [ISSN](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EC%A0%9C_%ED%91%9C%EC%A4%80_%EC%9D%BC%EB%A0%A8_%EB%B2%88%ED%98%B8 "국제 표준 일련 번호") [0140-6736](https://www.worldcat.org/issn/0140-6736). [PMID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C "펍메드") [31986264](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31986264). 14. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-Joseph24Jan2020_14-0) Joseph, Andrew (2020년 1월 24일). [“New coronavirus can cause infections with no symptoms and sicken otherwise healthy people, studies show”](https://web.archive.org/web/20200124204338/https://www.statnews.com/2020/01/24/coronavirus-infections-no-symptoms-lancet-studies/). 《STAT》. 2020년 1월 24일에 [원본 문서](https://www.statnews.com/2020/01/24/coronavirus-infections-no-symptoms-lancet-studies/)에서 보존된 문서. 2020년 1월 27일에 확인함. 15. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-han24Jan2020_15-0) Chan, Jasper Fuk-Woo; Yuan, Shuofeng; Kok, Kin-Hang; To, Kelvin Kai-Wang; Chu, Hin; Yang, Jin; Xing, Fanfan; Liu, Jieling; Yip, Cyril Chik-Yan; Poon, Rosana Wing-Shan; Tsoi, Hoi-Wah (2020년 1월 24일). “A familial cluster of pneumonia associated with the 2019 novel coronavirus indicating person-to-person transmission: a study of a family cluster”. 《The Lancet》 **0**. [doi](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EC%A7%80%ED%84%B8_%EA%B0%9D%EC%B2%B4_%EC%8B%9D%EB%B3%84%EC%9E%90 "디지털 객체 식별자"):[10\.1016/S0140-6736(20)30154-9](https://dx.doi.org/10.1016%2FS0140-6736%2820%2930154-9). [ISSN](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EC%A0%9C_%ED%91%9C%EC%A4%80_%EC%9D%BC%EB%A0%A8_%EB%B2%88%ED%98%B8 "국제 표준 일련 번호") [0140-6736](https://www.worldcat.org/issn/0140-6736). [PMID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C "펍메드") [31986261](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31986261). 16. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-Schnirring25Jan2020_16-0) Schnirring, Lisa (2020년 1월 25일). [“Doubts rise about China's ability to contain new coronavirus”](https://web.archive.org/web/20200126102242/http://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2020/01/doubts-rise-about-chinas-ability-contain-new-coronavirus). 《CIDRAP》. 2020년 1월 26일에 [원본 문서](http://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2020/01/doubts-rise-about-chinas-ability-contain-new-coronavirus)에서 보존된 문서. 17. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-france2420200120_17-0) [“China confirms sharp rise in cases of SARS-like virus across the country”](https://web.archive.org/web/20200120055618/https://www.france24.com/en/20200120-china-confirms-sharp-rise-in-cases-of-sars-like-virus-across-the-country). 2020년 1월 20일에 [원본 문서](https://www.france24.com/en/20200120-china-confirms-sharp-rise-in-cases-of-sars-like-virus-across-the-country)에서 보존된 문서. 2020년 1월 20일에 확인함. 18. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-twitter1223797298_18-0) Philippines, World Health Organization (2020년 2월 1일). [“A 44-year-old male is confirmed as the second person with the 2019 novel coronavirus acute respiratory disease (2019-nCoV) in the Philippines. He passed away on 1 February 2020.pic.twitter.com/5a5tPWtvpc”](https://twitter.com/WHOPhilippines/status/1223797298477424641). 《@WHOPhilippines》. 2020년 2월 2일에 확인함. 19. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-NYT2020PhilDeath_19-0) 오스틴 램지; 티퍼니 메이 (2020년 2월 2일). [“Philippines Reports First Coronavirus Death Outside China”](https://www.nytimes.com/2020/02/02/world/asia/philippines-coronavirus-china.html). 《The New York Times》. 2020년 2월 4일에 확인함. 20. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-20) [“Coronavirus: Window of opportunity to act, World Health Organization says”](https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-51368873). 《BBC》. 2020년 2월 5일. 21. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-CDC2020Sym_21-0) [“Coronavirus About Symptoms and Diagnosis”](https://www.cdc.gov/coronavirus/about/symptoms.html). 《[미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터")》. United States. 2020년 1월 30일. 2020년 2월 1일에 확인함. 22. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-22) 제이슨 게일 (2020년 2월 1일). [“Coronavirus Lurking in Feces May Reveal Hidden Risk of Spread”](https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-02-01/coronavirus-lurking-in-feces-may-reveal-hidden-risk-of-spread). Bloomberg. 2020년 2월 2일에 확인함. 23. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-23) <https://lenta.ru/articles/2022/02/21/farmb/> 24. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-24) <https://www.osnmedia.ru/ekonomika/feliks-evtushenkov-afk-sistema/> 25. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-25) [“"'우한폐렴' 신종 코로나바이러스, 뱀 먹다가 옮는다"-연합뉴스”](http://yna.kr/AKR20200123041600009?site=popup_share_copy). 26. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-26) [“\[팩트 정리\] '신종 코로나바이러스' 알아야 하는 5가지”](http://www.monews.co.kr/news/articleView.html?idxno=207853). 27. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-27) [“신종 코로나바이러스, 사스 바이러스와 80% 일치”](http://www.hani.co.kr/arti/science/science_general/925678.html). 한겨레. 2020년 1월 25일. 28. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-28) [“신종 코로나바이러스 전파력, 메르스-사스 중간 추정”](http://www.kukinews.com/news/article.html?no=740442/). [국민일보](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EB%AF%BC%EC%9D%BC%EB%B3%B4 "국민일보") 쿠키뉴스. 2020년 1월 22일. 2020년 1월 23일에 확인함. 29. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-SCMP-yuen_29-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-SCMP-yuen_29-1) [“Wuhan coronavirus has entered transmission stage among families and hospitals, taking it a step closer to full-blown community epidemic, Hong Kong expert warns”](https://www.scmp.com/news/hong-kong/health-environment/article/3047022/wuhan-coronavirus-20-other-cities-china-affected) (영어). [사우스차이나모닝포스트](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%EC%9A%B0%EC%8A%A4%EC%B0%A8%EC%9D%B4%EB%82%98%EB%AA%A8%EB%8B%9D%ED%8F%AC%EC%8A%A4%ED%8A%B8 "사우스차이나모닝포스트"). 2020년 1월 21일. 2020년 1월 23일에 확인함. 30. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-ko-yuen_30-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-ko-yuen_30-1) [“홍콩 학자 "우한 폐렴, 전면적 확산 가능성"..1459명 감염 추정도”](https://news.v.daum.net/v/20200122165136343). 2020년 1월 22일. 2020년 1월 23일에 확인함. , 31. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-31) [“'우한폐렴' 감염 中의사 "바이러스, 각막 통해 침투된 듯"”](http://www.newsis.com/view?id=NISX20200123_0000898271). 뉴시스. 2020년 1월 23일. 32. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-R0-def_32-0) Christophe Fraser; Christl A. Donnelly; Simon Cauchemez 외 (2009년 6월 19일). [“Pandemic Potential of a Strain of Influenza A (H1N1): Early Findings”](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3735127). 《Science》 **324** (5934): 1557–1561. [Bibcode](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B9%84%EB%B8%8C%EC%BD%94%EB%93%9C "비브코드"):[2009Sci...324.1557F](http://adsabs.harvard.edu/abs/2009Sci...324.1557F). [doi](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EC%A7%80%ED%84%B8_%EA%B0%9D%EC%B2%B4_%EC%8B%9D%EB%B3%84%EC%9E%90 "디지털 객체 식별자"):[10\.1126/science.1176062](https://dx.doi.org/10.1126%2Fscience.1176062). [ISSN](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EC%A0%9C_%ED%91%9C%EC%A4%80_%EC%9D%BC%EB%A0%A8_%EB%B2%88%ED%98%B8 "국제 표준 일련 번호") [0036-8075](https://www.worldcat.org/issn/0036-8075). [PMC](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C_%EC%84%BC%ED%8A%B8%EB%9F%B4 "펍메드 센트럴") [3735127](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3735127). [PMID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C "펍메드") [19433588](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19433588). 33. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-33) [“Statement on the meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)”](https://www.who.int/news-room/detail/23-01-2020-statement-on-the-meeting-of-the-international-health-regulations-\(2005\)-emergency-committee-regarding-the-outbreak-of-novel-coronavirus-\(2019-ncov\)). 세계보건기구. 2020년 1월 23일. 2020년 1월 30일에 확인함. 34. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-ICL-report3_34-0) [“Report 3: Transmissibility of 2019-nCoV”](https://www.imperial.ac.uk/media/imperial-college/medicine/sph/ide/gida-fellowships/Imperial-2019-nCoV-transmissibility.pdf) (PDF). 2020년 1월 25일. 2020년 1월 30일에 확인함. 35. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-35) ["우한 폐렴, 中 공식 발표보다 훨씬 심각" 곳곳 우려 목소리](https://www.yna.co.kr/view/AKR20200122100200074), 연합뉴스, 2020.01.22. 36. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-36) Z. Shen, F. Ning, W. Zhou, L.He, C. Lin, D. Chin, Z. Zhus, A. Schuchat. Superspreading events, Beijing, 2003. Emerging Infectious Diseases. Vol. 10, No. 2. Feb. 2004. 37. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-Schirring16Jan2020_37-0) 리사 시링 (2020년 1월 16일). [“Japan has 1st novel coronavirus case; China reports another death”](https://web.archive.org/web/20200120043657/http://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2020/01/japan-has-1st-novel-coronavirus-case-china-reports-another-death). 《CIDRAP》. 2020년 1월 20일에 [원본 문서](http://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2020/01/japan-has-1st-novel-coronavirus-case-china-reports-another-death)에서 보존된 문서. 2020년 1월 16일에 확인함. 38. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-WHO_InterimGuidance_38-0) [“Laboratory testing for 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) in suspected human cases: Interim guidance”](https://web.archive.org/web/20200120175355/https://www.who.int/health-topics/coronavirus/laboratory-diagnostics-for-novel-coronavirus). 《[세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구")》. 2020년 1월 20일에 [원본 문서](https://www.who.int/health-topics/coronavirus/laboratory-diagnostics-for-novel-coronavirus)에서 보존된 문서. 2020년 1월 28일에 확인함. 39. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-20200130cdc_39-0) [“Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Situation Summary”](https://web.archive.org/web/20200126210549/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-nCoV/summary.html). 《[미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터")》. 2020년 1월 30일. 2020년 1월 26일에 [원본 문서](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/summary.html)에서 보존된 문서. 2020년 1월 30일에 확인함. 40. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-20200129cdc_40-0) [“Real-Time RT-PCR Panel for Detection 2019-Novel Coronavirus”](https://web.archive.org/web/20200130202031/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/lab/rt-pcr-detection-instructions.html). 《[미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터")》. 2020년 1월 29일. 2020년 1월 30일에 [원본 문서](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/lab/rt-pcr-detection-instructions.html)에서 보존된 문서. 2020년 2월 1일에 확인함. 41. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-20200130businessinsider_41-0) 힐러리 브룩 (2020년 1월 30일). [“There's only one way to know if you have the coronavirus, and it involves machines full of spit and mucus”](https://web.archive.org/web/20200201034232/https://www.businessinsider.com/how-to-know-if-you-have-the-coronavirus-pcr-test-2020-1). 《Business Insider》. 2020년 2월 1일에 [원본 문서](https://www.businessinsider.com/how-to-know-if-you-have-the-coronavirus-pcr-test-2020-1)에서 보존된 문서. 2020년 2월 1일에 확인함. 42. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-globenewswire1977226_42-0) [“Curetis Group Company Ares Genetics and BGI Group Collaborate to Offer Next-Generation Sequencing and PCR-based Coronavirus (2019-nCoV) Testing in Europe”](https://web.archive.org/web/20200131201626/https://www.globenewswire.com/news-release/2020/01/30/1977226/0/en/Curetis-Group-Company-Ares-Genetics-and-BGI-Group-Collaborate-to-Offer-Next-Generation-Sequencing-and-PCR-based-Coronavirus-2019-nCoV-Testing-in-Europe.html). 《GlobeNewswire News Room》. 2020년 1월 30일. 2020년 1월 31일에 [원본 문서](https://www.globenewswire.com/news-release/2020/01/30/1977226/0/en/Curetis-Group-Company-Ares-Genetics-and-BGI-Group-Collaborate-to-Offer-Next-Generation-Sequencing-and-PCR-based-Coronavirus-2019-nCoV-Testing-in-Europe.html)에서 보존된 문서. 2020년 2월 1일에 확인함. 43. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-2k0iS_43-0) Bullard, Jared; Dust, Kerry; Funk, Duane; Strong, James E.; Alexander, David; Garnett, Lauren; Boodman, Carl; Bello, Alexander; Hedley, Adam; Schiffman, Zachary; Doan, Kaylie (2020). [“Predicting infectious SARS-CoV-2 from diagnostic samples”](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7314198). 《Clinical Infectious Diseases》. [doi](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EC%A7%80%ED%84%B8_%EA%B0%9D%EC%B2%B4_%EC%8B%9D%EB%B3%84%EC%9E%90 "디지털 객체 식별자"):[10\.1093/cid/ciaa638](https://dx.doi.org/10.1093%2Fcid%2Fciaa638). [PMC](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C_%EC%84%BC%ED%8A%B8%EB%9F%B4 "펍메드 센트럴") [7314198](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7314198). [PMID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C "펍메드") [32442256](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32442256). 44. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-20200319sciencemag_44-0) Vogel, Gretchen (2020년 3월 19일). [“New blood tests for antibodies could show true scale of coronavirus pandemic”](https://www.sciencemag.org/news/2020/03/new-blood-tests-antibodies-could-show-true-scale-coronavirus-pandemic). 《Science》. [doi](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EC%A7%80%ED%84%B8_%EA%B0%9D%EC%B2%B4_%EC%8B%9D%EB%B3%84%EC%9E%90 "디지털 객체 식별자"):[10\.1126/science.abb8028](https://dx.doi.org/10.1126%2Fscience.abb8028). [S2CID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%9C%EB%A7%A8%ED%8B%B1_%EC%8A%A4%EC%B9%BC%EB%9D%BC "시맨틱 스칼라") [216202171](https://api.semanticscholar.org/CorpusID:216202171). 지원되지 않는 변수 무시됨: `|name-list-style=` ([도움말](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%9D%B8%EC%9A%A9_%EC%98%A4%EB%A5%98_%EB%8F%84%EC%9B%80%EB%A7%90#parameter_ignored "위키백과:인용 오류 도움말")) 45. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-independent9515466_45-0) [“NHS staff will be first to get new coronavirus antibody test, medical chief promises”](https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/coronavirus-test-antibody-covid-roche-immune-nhs-staff-a9515466.html). 《The Independent》. 2020년 5월 14일. 2020년 5월 14일에 확인함. 46. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-NIHGuidelines2020_46-0) [“COVID-19 Treatment Guidelines”](https://web.archive.org/web/20210119213333/https://www.covid19treatmentguidelines.nih.gov/). 《www.nih.gov》. National Institutes of Health. 2021년 1월 19일에 [원본 문서](https://www.covid19treatmentguidelines.nih.gov/)에서 보존된 문서. 2021년 1월 18일에 확인함. 47. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-Lancet2020Flatten_47-0) Anderson RM, Heesterbeek H, Klinkenberg D, Hollingsworth TD (March 2020). [“How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic?”](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7158572). 《Lancet》 **395** (10228): 931–934. [doi](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EC%A7%80%ED%84%B8_%EA%B0%9D%EC%B2%B4_%EC%8B%9D%EB%B3%84%EC%9E%90 "디지털 객체 식별자"):[10\.1016/S0140-6736(20)30567-5](https://dx.doi.org/10.1016%2FS0140-6736%2820%2930567-5). [PMC](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C_%EC%84%BC%ED%8A%B8%EB%9F%B4 "펍메드 센트럴") [7158572](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7158572). [PMID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C "펍메드") [32164834](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32164834). "A key issue for epidemiologists is helping policy makers decide the main objectives of mitigation—e.g. minimising morbidity and associated mortality, avoiding an epidemic peak that overwhelms health-care services, keeping the effects on the economy within manageable levels, and flattening the epidemic curve to wait for vaccine development and manufacture on scale and antiviral drug therapies." 48. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-CDC_Prevention_48-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-CDC_Prevention_48-1) [“Prevention & Treatment”](https://web.archive.org/web/20191215193934/https://www.cdc.gov/coronavirus/about/prevention.html). 《CDC.gov》. [미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터"). 2020년 2월 15일. 2019년 12월 15일에 [원본 문서](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/prevention-treatment.html)에서 보존된 문서. 2020년 1월 21일에 확인함. ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/PD-icon.svg/20px-PD-icon.svg.png) 이 문서는 [퍼블릭 도메인](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8D%BC%EB%B8%94%EB%A6%AD_%EB%8F%84%EB%A9%94%EC%9D%B8 "퍼블릭 도메인") 출처의 본문을 포함합니다. 49. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-WHO-advice_49-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-WHO-advice_49-1) [3](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-WHO-advice_49-2) [“Advice for public”](https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public). 《WHO.int》. [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구"). 2020년 2월 8일에 확인함. 50. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-AutoDW-48_50-0) [“What to do if you are sick with 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)”](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/steps-when-sick.html). 《CDC.gov》. [미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터"). 2020년 2월 11일. 2020년 2월 13일에 확인함. 51. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-51) CDC (2020년 2월 11일). [“Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)”](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/community/index.html). 《CDC.gov》. Centers for Disease Control and Prevention. 2020년 3월 4일에 확인함. 52. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-52) [“Coronavirus (COVID-19) – 5 things you can do to protect yourself and your community”](https://publichealthmatters.blog.gov.uk/2020/03/04/coronavirus-covid-19-5-things-you-can-do-to-protect-yourself-and-your-community/). 《Blog: Public Health Matters》. Public Health England, Government of the United Kingdom. 2020년 3월 4일에 확인함. 53. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-AutoDW-50_53-0) [“COVID-19 Information for Travel”](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/travelers/index.html). 《CDC.gov》. [미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터"). 2020년 2월 11일. 2020년 2월 25일에 확인함. 54. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-auto18_54-0) [“China bans trade, consumption of wild animals due to coronavirus”](https://www.cnbc.com/2020/02/25/china-bans-trade-consumption-of-wild-animals-due-to-coronavirus.html). [CNBC](https://ko.wikipedia.org/wiki/CNBC "CNBC"). 2020년 2월 25일. 2020년 2월 25일에 확인함. 55. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-55) [“자주하는 질문”](https://www.scdc.or.kr/index.php?mid=faq&category=209). 서울특별시 감염병관리지원단. 2020년9월24일에 확인함. 다음 날짜 값 확인 필요: `|access-date=` ([도움말](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%9D%B8%EC%9A%A9_%EC%98%A4%EB%A5%98_%EB%8F%84%EC%9B%80%EB%A7%90#bad_date "위키백과:인용 오류 도움말")) \[[깨진 링크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EA%B9%A8%EC%A7%84_%EB%A7%81%ED%81%AC "위키백과:깨진 링크")([과거 내용 찾기](https://web.archive.org/web/*/https://www.scdc.or.kr/index.php?mid=faq&category=209))\] 56. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-web_56-0) [“Expert interview: What is contact tracing?”](https://publichealthmatters.blog.gov.uk/2020/02/13/expert-interview-what-is-contact-tracing/). 《Blog: Public Health Matters》. Public Health England, Government of the United Kingdom. 2020년 2월 28일에 확인함. 57. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-57) [“Wear masks in public says WHO, in update of COVID-19 advice”](https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-who-masks-idUSKBN23C27Y). 《Reuters》. 2020년 6월 5일. 2020년 7월 3일에 확인함. 58. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-:2_58-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-:2_58-1) [3](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-:2_58-2) [“Recommendations for Cloth Face Covers”](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/cloth-face-cover.html). 《U.S. [미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터") (CDC)》. 2020년 4월 3일. 2020년 6월 3일에 확인함. 59. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-59) [“When and how to use masks”](https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/when-and-how-to-use-masks). 《WHO》. 2020년 7월 3일에 확인함. 60. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-:12_60-0) [“Social distancing: what you need to do – Coronavirus (COVID-19)”](https://www.nhs.uk/conditions/coronavirus-covid-19/social-distancing/what-you-need-to-do/) (영어). 《nhs.uk》. 2020년 6월 2일. 2020년 8월 18일에 확인함. 61. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-61) [“COVID-19: Use of masks in the community”](https://www.health.govt.nz/our-work/diseases-and-conditions/covid-19-novel-coronavirus/covid-19-health-advice-general-public/covid-19-use-masks-community) (영어). 《Ministry of Health NZ》. 2020년 8월 18일에 확인함. 62. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-:5_62-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-:5_62-1) [“Using face masks in the community – Technical Report”](https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/COVID-19-use-face-masks-community.pdf) (PDF). 《ECDC》. 2020년 4월 8일. 63. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-NewshubMasks_63-0) [“Which countries have made wearing face masks compulsory?”](https://www.aljazeera.com/news/2020/04/countries-wearing-face-masks-compulsory-200423094510867.html). Al Jazeera. 2020년 5월 20일. 64. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-64) [“Recommendation Regarding the Use of Cloth Face Coverings, Especially in Areas of Significant Community-Based Transmission”](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/cloth-face-cover.html). 《U.S. [미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터") (CDC)》. 2020년 2월 11일. 2020년 4월 17일에 확인함. 65. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-nhc_masks_65-0) [“For different groups of people: how to choose masks”](http://en.nhc.gov.cn/2020-02/07/c_76337.htm). 《NHC.gov.cn》. National Health Commission of the People's Republic of China. 2020년 2월 7일. 2020년 3월 22일에 확인함. "Disposable medical masks: Recommended for: • People in crowded places • Indoor working environment with a relatively dense population • People going to medical institutions • Children in kindergarten and students at school gathering to study and do other activities" 66. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-66) Greenhalgh T, Schmid MB, Czypionka T, Bassler D, Gruer L (April 2020). [“Face masks for the public during the covid-19 crisis”](https://www.bmj.com/content/369/bmj.m1435.short). 《BMJ》 **369**: m1435. [doi](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EC%A7%80%ED%84%B8_%EA%B0%9D%EC%B2%B4_%EC%8B%9D%EB%B3%84%EC%9E%90 "디지털 객체 식별자"):[10\.1136/bmj.m1435](https://dx.doi.org/10.1136%2Fbmj.m1435). [PMID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C "펍메드") [32273267](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32273267). [S2CID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%9C%EB%A7%A8%ED%8B%B1_%EC%8A%A4%EC%B9%BC%EB%9D%BC "시맨틱 스칼라") [215516381](https://api.semanticscholar.org/CorpusID:215516381). 67. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-67) 김, 민지 (2020년 11월 13일). 《오늘부터 마스크 안 쓰면 과태료 10만 원…주의해야 할 점은?》 (KBS) <http://news.kbs.co.kr/news/view.do?ncd=5047286&ref=A>. 2020년 12월 6일에 확인함. `|제목=`이(가) 없거나 비었음 ([도움말](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%9D%B8%EC%9A%A9_%EC%98%A4%EB%A5%98_%EB%8F%84%EC%9B%80%EB%A7%90#citation_missing_title "위키백과:인용 오류 도움말")) 68. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-68) [“실외 마스크 의무 완전 해제 검토…OECD 주요국 중 한국만 착용”](https://www.hankyung.com/society/article/2022092025097). 《한경닷컴》. 2022년 9월 20일. 2022년 9월 25일에 확인함. 69. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-69) [“\[더뉴스\] '노 마스크'로 가을야구 직관...실내마스크 해제는 아직”](https://www.ytn.co.kr/_ln/0103_202209231415426929). 《YTN》. 2022년 9월 23일. 2022년 9월 25일에 확인함. 70. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-70) [“정재훈 "마스크 이제 벗자…첫 타자는 영유아들"”](https://www.nocutnews.co.kr/news/5819148). 《노컷뉴스》. 2022년 9월 19일. 2022년 9월 25일에 확인함. 71. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-71) [“'마스크의 나라'조차 벗는데…OECD 중 한국만 '실내 마스크'”](https://www.joongang.co.kr/article/25102227). 《중앙일보》. 2022년 9월 16일. 2022년 9월 25일에 확인함. 72. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-AutoDW-52_72-0) [“Coronavirus public information campaign launched across the UK”](https://www.gov.uk/government/news/coronavirus-public-information-campaign-launched-across-the-uk). Government of the United Kingdom. 2020년 2월 8일에 확인함. 73. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-73) [《WHO-recommended handrub formulations》](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK144054/) (영어). World Health Organization. 2009. 74. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-74) Anodic production of hydrogen peroxide using commercial carbon materials, Applied Catalysis B: Environmental, Volume 303, April 2022, 120848,, `https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0926337321009735` 75. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-75) Anodic generation of hydrogen peroxide in continuous flow `https://pubs.rsc.org/en/content/articlehtml/2022/gc/d2gc02575b` 76. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-AutoDW-55_76-0) Home. [“Novel Coronavirus”](https://www.hpsc.ie/a-z/respiratory/coronavirus/novelcoronavirus/). 《HPSC.ie》. Health Protection Surveillance Centre of Ireland. 2020년 2월 27일에 확인함. 77. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-who-mask-advices_77-0) [“Advice on the use of masks in the community, during home care and in health care settings in the context of the novel coronavirus (2019-nCoV) outbreak”](https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/when-and-how-to-use-masks). 《WHO.int》. [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구"). 2020년 2월 21일에 확인함. 78. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-78) [“Advice for public”](https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public). 《who.int》. 2020년 3월 8일에 확인함. 79. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-79) [“Singapore: The Model for COVID-19 Response?”](https://www.medpagetoday.com/infectiousdisease/covid19/85254). 《MedPageToday.com》. 2020년 3월 5일. 2020년 3월 8일에 확인함. 80. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-80) [“What every American and community can do now to decrease the spread of the coronavirus”](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/downloads/workplace-school-and-home-guidance.pdf) (PDF). 《CDC》. n.d. 81. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-nhsself_81-0) [“Stay at home advice -Coronavirus (COVID-19)”](https://www.nhs.uk/conditions/coronavirus-covid-19/self-isolation-advice/). 《NHS.uk》. [국민 건강 서비스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EB%AF%BC_%EA%B1%B4%EA%B0%95_%EC%84%9C%EB%B9%84%EC%8A%A4 "국민 건강 서비스"). 2020년 3월 15일에 확인함. 82. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-ThomReut_NIH_Moderna_3months_82-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-ThomReut_NIH_Moderna_3months_82-1) 줄리 스테인하위전; 케이트 켈런드 (2020년 1월 24일). [“With Wuhan virus genetic code in hand, scientists begin work on a vaccine”](https://web.archive.org/web/20200125203723/https://www.reuters.com/article/us-china-health-vaccines-idUSKBN1ZN2J8). [톰슨 로이터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%86%B0%EC%8A%A8_%EB%A1%9C%EC%9D%B4%ED%84%B0 "톰슨 로이터"). 2020년 1월 25일에 [원본 문서](https://www.reuters.com/article/us-china-health-vaccines-idUSKBN1ZN2J8)에서 보존된 문서. 2020년 1월 25일에 확인함. 다음 날짜 값 확인 필요: `|archive-date=` ([도움말](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%9D%B8%EC%9A%A9_%EC%98%A4%EB%A5%98_%EB%8F%84%EC%9B%80%EB%A7%90#bad_date "위키백과:인용 오류 도움말")) 83. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-Guardian_CEPI_16weeks_83-0) Devlin, Hannah (2020년 1월 24일). [“Lessons from Sars outbreak help in race for coronavirus vaccine”](https://web.archive.org/web/20200125203322/https://www.theguardian.com/science/2020/jan/24/lessons-from-sars-outbreak-help-in-race-for-coronavirus-vaccine). 《[The Guardian](https://ko.wikipedia.org/wiki/The_Guardian "The Guardian")》. 2020년 1월 24일에 [원본 문서](https://www.theguardian.com/science/2020/jan/24/lessons-from-sars-outbreak-help-in-race-for-coronavirus-vaccine)에서 보존된 문서. 2020년 1월 25일에 확인함. 다음 날짜 값 확인 필요: `|archive-date=` ([도움말](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%9D%B8%EC%9A%A9_%EC%98%A4%EB%A5%98_%EB%8F%84%EC%9B%80%EB%A7%90#bad_date "위키백과:인용 오류 도움말")) 84. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-84) Press, Associated. [“Countries Evaluate Evacuation of Citizens Amid Wuhan Coronavirus Panic”](https://thediplomat.com/2020/01/countries-evaluate-evacuation-of-citizens-amid-wuhan-coronavirus-panic/). 《thediplomat.com》. 2020년 1월 31일에 확인함. 85. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-85) Press, ANI. [“Coronavirus: Second plane carrying 323 Indians from Wuhan to reach Delhi today”](https://www.indiatoday.in/india/story/coronavirus-india-citizens-china-wuhan-air-india-second-flight-1642434-2020-02-01/). 《indiatoday.in》. 2020년 2월 2일에 확인함. 86. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-86) NWS, VRT (2020년 1월 27일). [“België haalt landgenoten terug uit Chinese provincie Hubei na uitbraak coronavirus”](https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/01/27/belgie-haalt-15-landgenoten-terug-uit-hubei-na-uitbraak-coronav/). 《vrtnws.be》. 87. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-87) Nathalia, Telly (2020년 1월 30일). [“Last-Minute Preparations Underway to Evacuate Indonesian Citizens From Coronavirus-Ravaged Wuhan”](https://jakartaglobe.id/news/lastminute-preparations-underway-to-evacuate-indonesian-citizens-from-coronavirusravaged-wuhan). 《Jakarta Globe》. 88. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-:4_88-0) [“C130 aircraft on standby for Wuhan evacuation”](https://www.bangkokpost.com/thailand/general/1844104/c130-aircraft-on-standby-for-wuhan-evacuation). 《Bangkok Post》. 2020년 1월 26일. 2020년 1월 26일에 확인함. 89. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-20200125cnn_89-0) Jiang, Steven; Stracqualursi, Veronica (2020년 1월 25일). [“US arranging charter flight to evacuate American diplomats and citizens out of China amid coronavirus outbreak, official says”](https://web.archive.org/web/20200126100201/https://www.cnn.com/2020/01/25/politics/coronavirus-us-evacuate-americans-china/index.html). CNN. 2020년 1월 26일에 [원본 문서](https://www.cnn.com/2020/01/25/politics/coronavirus-us-evacuate-americans-china/index.html)에서 보존된 문서. 2020년 1월 27일에 확인함. 90. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-20200129tempo_90-0) [“PH sending special flights to get Pinoys from Wuhan, Hubei in China”](https://web.archive.org/web/20200129121239/http://tempo.com.ph/2020/01/29/ph-sending-special-flights-to-get-pinoys-from-wuhan-hubei-in-china/). 《Tempo》. 2020년 1월 29일. 2020년 1월 29일에 [원본 문서](http://tempo.com.ph/2020/01/29/ph-sending-special-flights-to-get-pinoys-from-wuhan-hubei-in-china/)에서 보존된 문서. 2020년 1월 29일에 확인함. 91. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-91) [“미국, 중국 방문 외국인 전면 입국 금지...미 3대 항공사 중국 운항 중단 \| Voice of America - Korean”](https://www.voakorea.com/world/us/us-virus). 2021년 8월 22일에 확인함. 92. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-92) \[케이스 스터디\] ‘신종 코로나’… WHO, 6번째 비상사태 선포할까, 한국일보, 2020.01.30. ## 외부 링크 \[[편집](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&action=edit&section=28 "부분 편집: 외부 링크")\] ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/40px-Wikinews-logo.svg.png) **[위키뉴스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%89%B4%EC%8A%A4 "위키뉴스")**에 이 문서와 관련된 기사가 있습니다. **[코로나19 기사 모음](https://ko.wikinews.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819 "n:분류:코로나19")** ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/40px-Wikinews-logo.svg.png) **[위키뉴스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%89%B4%EC%8A%A4 "위키뉴스")**에 이 문서와 관련된 기사가 있습니다. **[사람이 멈추자 자연도 멈추었다](https://ko.wikinews.org/wiki/%EC%82%AC%EB%9E%8C%EC%9D%B4%20%EB%A9%88%EC%B6%94%EC%9E%90%20%EC%9E%90%EC%97%B0%EB%8F%84%20%EB%A9%88%EC%B6%94%EC%97%88%EB%8B%A4 "n:사람이 멈추자 자연도 멈추었다")** ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/40px-Wikinews-logo.svg.png) **[위키뉴스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%89%B4%EC%8A%A4 "위키뉴스")**에 이 문서와 관련된 기사가 있습니다. **[80nm에 무너진 G2](https://ko.wikinews.org/wiki/80nm%EC%97%90%20%EB%AC%B4%EB%84%88%EC%A7%84%20G2 "n:80nm에 무너진 G2")** ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/40px-Wikinews-logo.svg.png) **[위키뉴스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%89%B4%EC%8A%A4 "위키뉴스")**에 이 문서와 관련된 기사가 있습니다. **[코로나19로 흥한 쿠팡, 코로나19 대응으로 어려움을 겪다.](https://ko.wikinews.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819%EB%A1%9C%20%ED%9D%A5%ED%95%9C%20%EC%BF%A0%ED%8C%A1,%20%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819%20%EB%8C%80%EC%9D%91%EC%9C%BC%EB%A1%9C%20%EC%96%B4%EB%A0%A4%EC%9B%80%EC%9D%84%20%EA%B2%AA%EB%8B%A4. "n:코로나19로 흥한 쿠팡, 코로나19 대응으로 어려움을 겪다.")** - ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/20px-Commons-logo.svg.png) 위키미디어 공용에 [코로나19 범유행](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:2019%E2%80%9320_outbreak_of_novel_coronavirus_\(2019-nCoV\)?uselang=ko) 관련 미디어 분류가 있습니다. - [신종 코로나바이러스 유행 보고서](https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports/) - [세계 보건 기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84_%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계 보건 기구") - [신종 코로나바이러스 유행 지도](https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6) - [존스 홉킨스 대학교](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A1%B4%EC%8A%A4_%ED%99%89%ED%82%A8%EC%8A%A4_%EB%8C%80%ED%95%99%EA%B5%90 "존스 홉킨스 대학교") - [코로나바이러스 안내](https://www.cdc.gov/coronavirus/index.html) - [미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터") - [신종 코로나바이러스 유행 안내 페이지](http://ncov.mohw.go.kr/index_main.jsp) - 대한민국 정부 - [전 세계 확진자 지도 (24개국)](https://corona.arrangy.com/) - 확인된 이동 경로를 지도에 표시. | [v](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8B%80:%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "틀:코로나19 범유행") [t](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8B%80%ED%86%A0%EB%A1%A0:%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "틀토론:코로나19 범유행") [e](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8A%B9%EC%88%98:%EB%AC%B8%EC%84%9C%ED%8E%B8%EC%A7%91/%ED%8B%80:%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "특수:문서편집/틀:코로나19 범유행")[코로나19 범유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89) | | |---|---| | 병원체: [SARS-CoV-2](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2 "SARS-CoV-2") 질병: [코로나바이러스감염증-19(코로나19)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%A6%9D-19 "코로나바이러스감염증-19") | | | [나라별 범유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%98%EB%9D%BC%EB%B3%84_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "나라별 코로나19 범유행") | | | | | | [남아메리카](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%A8%EC%95%84%EB%A9%94%EB%A6%AC%EC%B9%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "남아메리카의 코로나19 범유행") | [가이아나](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B0%80%EC%9D%B4%EC%95%84%EB%82%98%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "가이아나의 코로나19 범유행") [브라질](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B8%8C%EB%9D%BC%EC%A7%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "브라질의 코로나19 범유행") [볼리비아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B3%BC%EB%A6%AC%EB%B9%84%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "볼리비아의 코로나19 범유행") [베네수엘라](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B2%A0%EB%84%A4%EC%88%98%EC%97%98%EB%9D%BC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "베네수엘라의 코로나19 범유행") [수리남](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%88%98%EB%A6%AC%EB%82%A8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "수리남의 코로나19 범유행") [아르헨티나](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EB%A5%B4%ED%97%A8%ED%8B%B0%EB%82%98%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "아르헨티나의 코로나19 범유행") [에콰도르](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%97%90%EC%BD%B0%EB%8F%84%EB%A5%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "에콰도르의 코로나19 범유행") [우루과이](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%EB%A3%A8%EA%B3%BC%EC%9D%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "우루과이의 코로나19 범유행") [칠레](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B9%A0%EB%A0%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "칠레의 코로나19 범유행") [콜롬비아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%9C%EB%A1%AC%EB%B9%84%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "콜롬비아의 코로나19 범유행") [파라과이](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EB%9D%BC%EA%B3%BC%EC%9D%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "파라과이의 코로나19 범유행") [페루](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%98%EB%A3%A8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "페루의 코로나19 범유행") [포클랜드 제도](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8F%AC%ED%81%B4%EB%9E%9C%EB%93%9C_%EC%A0%9C%EB%8F%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "포클랜드 제도의 코로나19 범유행") [프랑스령 기아나](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%94%84%EB%9E%91%EC%8A%A4%EB%A0%B9_%EA%B8%B0%EC%95%84%EB%82%98%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89?action=edit&redlink=1 "프랑스령 기아나의 코로나19 범유행 (없는 문서)") | | [북아메리카](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%81%EC%95%84%EB%A9%94%EB%A6%AC%EC%B9%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "북아메리카의 코로나19 범유행") | [과테말라](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B3%BC%ED%85%8C%EB%A7%90%EB%9D%BC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "과테말라의 코로나19 범유행") [그레나다](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B7%B8%EB%A0%88%EB%82%98%EB%8B%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "그레나다의 코로나19 범유행") [니카라과](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8B%88%EC%B9%B4%EB%9D%BC%EA%B3%BC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "니카라과의 코로나19 범유행") [도미니카 공화국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8F%84%EB%AF%B8%EB%8B%88%EC%B9%B4_%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "도미니카 공화국의 코로나19 범유행") [도미니카 연방](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8F%84%EB%AF%B8%EB%8B%88%EC%B9%B4_%EC%97%B0%EB%B0%A9%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "도미니카 연방의 코로나19 범유행") [멕시코](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A9%95%EC%8B%9C%EC%BD%94%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "멕시코의 코로나19 범유행") [미국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "미국의 코로나19 범유행") ([백악관](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%B1%EC%95%85%EA%B4%80%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EC%A7%91%EB%8B%A8%EA%B0%90%EC%97%BC "백악관의 코로나19 집단감염")) [미국령 버진아일랜드](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD%EB%A0%B9_%EB%B2%84%EC%A7%84%EC%95%84%EC%9D%BC%EB%9E%9C%EB%93%9C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "미국령 버진아일랜드의 코로나19 범유행") [바베이도스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%94%EB%B2%A0%EC%9D%B4%EB%8F%84%EC%8A%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "바베이도스의 코로나19 범유행") [바하마](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%94%ED%95%98%EB%A7%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "바하마의 코로나19 범유행") [버뮤다](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B2%84%EB%AE%A4%EB%8B%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "버뮤다의 코로나19 범유행") [벨리즈](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B2%A8%EB%A6%AC%EC%A6%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "벨리즈의 코로나19 범유행") [세인트빈센트 그레나딘](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EC%9D%B8%ED%8A%B8%EB%B9%88%EC%84%BC%ED%8A%B8_%EA%B7%B8%EB%A0%88%EB%82%98%EB%94%98%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "세인트빈센트 그레나딘의 코로나19 범유행") [세인트키츠 네비스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EC%9D%B8%ED%8A%B8%ED%82%A4%EC%B8%A0_%EB%84%A4%EB%B9%84%EC%8A%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "세인트키츠 네비스의 코로나19 범유행") [신트마르턴](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%A0%ED%8A%B8%EB%A7%88%EB%A5%B4%ED%84%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "신트마르턴의 코로나19 범유행") [아루바](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EB%A3%A8%EB%B0%94%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "아루바의 코로나19 범유행") [아이티](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EC%9D%B4%ED%8B%B0%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "아이티의 코로나19 범유행") [앤티가 바부다](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%A4%ED%8B%B0%EA%B0%80_%EB%B0%94%EB%B6%80%EB%8B%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "앤티가 바부다의 코로나19 범유행") [엘살바도르](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%97%98%EC%82%B4%EB%B0%94%EB%8F%84%EB%A5%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "엘살바도르의 코로나19 범유행") [온두라스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%A8%EB%91%90%EB%9D%BC%EC%8A%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "온두라스의 코로나19 범유행") [자메이카](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9E%90%EB%A9%94%EC%9D%B4%EC%B9%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "자메이카의 코로나19 범유행") [캐나다](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BA%90%EB%82%98%EB%8B%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "캐나다의 코로나19 범유행") [코스타리카](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EC%8A%A4%ED%83%80%EB%A6%AC%EC%B9%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "코스타리카의 코로나19 범유행") [쿠바](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BF%A0%EB%B0%94%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "쿠바의 코로나19 범유행") [트리니다드 토바고](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8A%B8%EB%A6%AC%EB%8B%88%EB%8B%A4%EB%93%9C_%ED%86%A0%EB%B0%94%EA%B3%A0%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "트리니다드 토바고의 코로나19 범유행") [파나마](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EB%82%98%EB%A7%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "파나마의 코로나19 범유행") [푸에르토리코](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%91%B8%EC%97%90%EB%A5%B4%ED%86%A0%EB%A6%AC%EC%BD%94%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "푸에르토리코의 코로나19 범유행") | | [아시아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EC%8B%9C%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "아시아의 코로나19 범유행") | [네팔](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%84%A4%ED%8C%94%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "네팔의 코로나19 범유행") [대만](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%EB%A7%8C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "대만의 코로나19 범유행") [대한민국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "대한민국의 코로나19 범유행") [동티모르](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8F%99%ED%8B%B0%EB%AA%A8%EB%A5%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "동티모르의 코로나19 범유행") [라오스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%9D%BC%EC%98%A4%EC%8A%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "라오스의 코로나19 범유행") [러시아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%9F%AC%EC%8B%9C%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "러시아의 코로나19 범유행") [레바논](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A0%88%EB%B0%94%EB%85%BC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "레바논의 코로나19 범유행") [마카오](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A7%88%EC%B9%B4%EC%98%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "마카오의 코로나19 범유행") [말레이시아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A7%90%EB%A0%88%EC%9D%B4%EC%8B%9C%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "말레이시아의 코로나19 범유행") [몰디브](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%B0%EB%94%94%EB%B8%8C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "몰디브의 코로나19 범유행") [몽골](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%BD%EA%B3%A8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "몽골의 코로나19 범유행") [미얀마](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EC%96%80%EB%A7%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "미얀마의 코로나19 범유행") [바레인](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%94%EB%A0%88%EC%9D%B8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "바레인의 코로나19 범유행") [방글라데시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%A9%EA%B8%80%EB%9D%BC%EB%8D%B0%EC%8B%9C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "방글라데시의 코로나19 범유행") [베트남](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B2%A0%ED%8A%B8%EB%82%A8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "베트남의 코로나19 범유행") [부탄](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%80%ED%83%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "부탄의 코로나19 범유행") [브루나이](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B8%8C%EB%A3%A8%EB%82%98%EC%9D%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "브루나이의 코로나19 범유행") [사우디아라비아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%EC%9A%B0%EB%94%94%EC%95%84%EB%9D%BC%EB%B9%84%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "사우디아라비아의 코로나19 범유행") [스리랑카](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%A4%EB%A6%AC%EB%9E%91%EC%B9%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "스리랑카의 코로나19 범유행") [시리아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%9C%EB%A6%AC%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "시리아의 코로나19 범유행") [싱가포르](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%B1%EA%B0%80%ED%8F%AC%EB%A5%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "싱가포르의 코로나19 범유행") [아랍에미리트](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EB%9E%8D%EC%97%90%EB%AF%B8%EB%A6%AC%ED%8A%B8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "아랍에미리트의 코로나19 범유행") [아르메니아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EB%A5%B4%EB%A9%94%EB%8B%88%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "아르메니아의 코로나19 범유행") [아제르바이잔](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EC%A0%9C%EB%A5%B4%EB%B0%94%EC%9D%B4%EC%9E%94%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "아제르바이잔의 코로나19 범유행") [아프가니스탄](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%ED%94%84%EA%B0%80%EB%8B%88%EC%8A%A4%ED%83%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "아프가니스탄의 코로나19 범유행") [예멘](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%88%EB%A9%98%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "예멘의 코로나19 범유행") [오만](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%A4%EB%A7%8C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "오만의 코로나19 범유행") [요르단](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%94%EB%A5%B4%EB%8B%A8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "요르단의 코로나19 범유행") [우즈베키스탄](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%EC%A6%88%EB%B2%A0%ED%82%A4%EC%8A%A4%ED%83%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "우즈베키스탄의 코로나19 범유행") [이라크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B4%EB%9D%BC%ED%81%AC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "이라크의 코로나19 범유행") [이란](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B4%EB%9E%80%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "이란의 코로나19 범유행") [이스라엘](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B4%EC%8A%A4%EB%9D%BC%EC%97%98%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "이스라엘의 코로나19 범유행") [인도](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B8%EB%8F%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "인도의 코로나19 범유행") [인도네시아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B8%EB%8F%84%EB%84%A4%EC%8B%9C%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "인도네시아의 코로나19 범유행") [일본](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%BC%EB%B3%B8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "일본의 코로나19 범유행") [조선민주주의인민공화국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A1%B0%EC%84%A0%EB%AF%BC%EC%A3%BC%EC%A3%BC%EC%9D%98%EC%9D%B8%EB%AF%BC%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "조선민주주의인민공화국의 코로나19 범유행") [조지아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A1%B0%EC%A7%80%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "조지아의 코로나19 범유행") [남오세티야](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%A8%EC%98%A4%EC%84%B8%ED%8B%B0%EC%95%BC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "남오세티야의 코로나19 범유행") [압하지야](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%95%ED%95%98%EC%A7%80%EC%95%BC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "압하지야의 코로나19 범유행") [중국 대륙](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EA%B5%AD_%EB%8C%80%EB%A5%99%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "중국 대륙의 코로나19 범유행") [봉쇄 조치](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%97%90_%EB%8C%80%ED%95%9C_%EC%A4%91%EA%B5%AD_%EB%8C%80%EB%A5%99%EC%9D%98_%EB%B4%89%EC%87%84_%EC%A1%B0%EC%B9%98 "코로나19 범유행에 대한 중국 대륙의 봉쇄 조치") [우한화난수산물도매시장](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%ED%99%94%EB%82%9C%EC%88%98%EC%82%B0%EB%AC%BC%EB%8F%84%EB%A7%A4%EC%8B%9C%EC%9E%A5 "우한화난수산물도매시장") [내몽골](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%B4%EB%AA%BD%EA%B3%A8_%EC%9E%90%EC%B9%98%EA%B5%AC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "내몽골 자치구의 코로나19 범유행") [신장 위구르](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%A0%EC%9E%A5_%EC%9C%84%EA%B5%AC%EB%A5%B4_%EC%9E%90%EC%B9%98%EA%B5%AC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "신장 위구르 자치구의 코로나19 범유행") [티베트](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8B%B0%EB%B2%A0%ED%8A%B8_%EC%9E%90%EC%B9%98%EA%B5%AC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "티베트 자치구의 코로나19 범유행") [카자흐스탄](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B9%B4%EC%9E%90%ED%9D%90%EC%8A%A4%ED%83%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "카자흐스탄의 코로나19 범유행") [카타르](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B9%B4%ED%83%80%EB%A5%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "카타르의 코로나19 범유행") [캄보디아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BA%84%EB%B3%B4%EB%94%94%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "캄보디아의 코로나19 범유행") [쿠웨이트](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BF%A0%EC%9B%A8%EC%9D%B4%ED%8A%B8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "쿠웨이트의 코로나19 범유행") [키르기스스탄](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%82%A4%EB%A5%B4%EA%B8%B0%EC%8A%A4%EC%8A%A4%ED%83%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "키르기스스탄의 코로나19 범유행") [타지키스탄](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%83%80%EC%A7%80%ED%82%A4%EC%8A%A4%ED%83%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "타지키스탄의 코로나19 범유행") [태국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%83%9C%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "태국의 코로나19 범유행") [튀르키예](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8A%80%EB%A5%B4%ED%82%A4%EC%98%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "튀르키예의 코로나19 범유행") [투르크메니스탄](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%88%AC%EB%A5%B4%ED%81%AC%EB%A9%94%EB%8B%88%EC%8A%A4%ED%83%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "투르크메니스탄의 코로나19 범유행") [파키스탄](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%ED%82%A4%EC%8A%A4%ED%83%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "파키스탄의 코로나19 범유행") [팔레스타인](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%94%EB%A0%88%EC%8A%A4%ED%83%80%EC%9D%B8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "팔레스타인의 코로나19 범유행") [필리핀](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%95%84%EB%A6%AC%ED%95%80%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "필리핀의 코로나19 범유행") [홍콩](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%99%8D%EC%BD%A9%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "홍콩의 코로나19 범유행") | | [아프리카](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%ED%94%84%EB%A6%AC%EC%B9%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "아프리카의 코로나19 범유행") | [가나](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B0%80%EB%82%98%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "가나의 코로나19 범유행") [가봉](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B0%80%EB%B4%89%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "가봉의 코로나19 범유행") [감비아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B0%90%EB%B9%84%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "감비아의 코로나19 범유행") [기니비사우](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B8%B0%EB%8B%88%EB%B9%84%EC%82%AC%EC%9A%B0%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "기니비사우의 코로나19 범유행") [기니](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B8%B0%EB%8B%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "기니의 코로나19 범유행") [나미비아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%98%EB%AF%B8%EB%B9%84%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "나미비아의 코로나19 범유행") [나이지리아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%98%EC%9D%B4%EC%A7%80%EB%A6%AC%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "나이지리아의 코로나19 범유행") [남수단](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%A8%EC%88%98%EB%8B%A8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "남수단의 코로나19 범유행") [남아프리카 공화국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%A8%EC%95%84%ED%94%84%EB%A6%AC%EC%B9%B4_%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "남아프리카 공화국의 코로나19 범유행") [니제르](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8B%88%EC%A0%9C%EB%A5%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "니제르의 코로나19 범유행") [라이베리아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%9D%BC%EC%9D%B4%EB%B2%A0%EB%A6%AC%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "라이베리아의 코로나19 범유행") [레소토](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A0%88%EC%86%8C%ED%86%A0%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "레소토의 코로나19 범유행") [레위니옹](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A0%88%EC%9C%84%EB%8B%88%EC%98%B9%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "레위니옹의 코로나19 범유행") [르완다](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A5%B4%EC%99%84%EB%8B%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "르완다의 코로나19 범유행") [리비아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A6%AC%EB%B9%84%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "리비아의 코로나19 범유행") [마다가스카르](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A7%88%EB%8B%A4%EA%B0%80%EC%8A%A4%EC%B9%B4%EB%A5%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "마다가스카르의 코로나19 범유행") [말라위](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A7%90%EB%9D%BC%EC%9C%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "말라위의 코로나19 범유행") [말리](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A7%90%EB%A6%AC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "말리의 코로나19 범유행") [모로코](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%A8%EB%A1%9C%EC%BD%94%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "모로코의 코로나19 범유행") [모리셔스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%A8%EB%A6%AC%EC%85%94%EC%8A%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "모리셔스의 코로나19 범유행") [모리타니](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%A8%EB%A6%AC%ED%83%80%EB%8B%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "모리타니의 코로나19 범유행") [모잠비크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%A8%EC%9E%A0%EB%B9%84%ED%81%AC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "모잠비크의 코로나19 범유행") [베냉](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B2%A0%EB%83%89%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "베냉의 코로나19 범유행") [보츠와나](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B3%B4%EC%B8%A0%EC%99%80%EB%82%98%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "보츠와나의 코로나19 범유행") [부룬디](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%80%EB%A3%AC%EB%94%94%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "부룬디의 코로나19 범유행") [부르키나파소](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%80%EB%A5%B4%ED%82%A4%EB%82%98%ED%8C%8C%EC%86%8C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "부르키나파소의 코로나19 범유행") [상투메 프린시페](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%83%81%ED%88%AC%EB%A9%94_%ED%94%84%EB%A6%B0%EC%8B%9C%ED%8E%98%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "상투메 프린시페의 코로나19 범유행") [서사하라](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%9C%EC%82%AC%ED%95%98%EB%9D%BC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "서사하라의 코로나19 범유행") [사하라 아랍 민주 공화국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%ED%95%98%EB%9D%BC_%EC%95%84%EB%9E%8D_%EB%AF%BC%EC%A3%BC_%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "사하라 아랍 민주 공화국의 코로나19 범유행") [세네갈](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EB%84%A4%EA%B0%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "세네갈의 코로나19 범유행") [세이셸](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EC%9D%B4%EC%85%B8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "세이셸의 코로나19 범유행") [소말리아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%8C%EB%A7%90%EB%A6%AC%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "소말리아의 코로나19 범유행") [소말릴란드](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%8C%EB%A7%90%EB%A6%B4%EB%9E%80%EB%93%9C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "소말릴란드의 코로나19 범유행") [수단](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%88%98%EB%8B%A8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "수단의 코로나19 범유행") [시에라리온](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%9C%EC%97%90%EB%9D%BC%EB%A6%AC%EC%98%A8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "시에라리온의 코로나19 범유행") [알제리](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%8C%EC%A0%9C%EB%A6%AC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "알제리의 코로나19 범유행") [앙골라](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%99%EA%B3%A8%EB%9D%BC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "앙골라의 코로나19 범유행") [에리트레아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%97%90%EB%A6%AC%ED%8A%B8%EB%A0%88%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "에리트레아의 코로나19 범유행") [에스와티니](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%97%90%EC%8A%A4%EC%99%80%ED%8B%B0%EB%8B%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "에스와티니의 코로나19 범유행") [에티오피아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%97%90%ED%8B%B0%EC%98%A4%ED%94%BC%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "에티오피아의 코로나19 범유행") [우간다](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%EA%B0%84%EB%8B%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "우간다의 코로나19 범유행") [이집트](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B4%EC%A7%91%ED%8A%B8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "이집트의 코로나19 범유행") [잠비아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9E%A0%EB%B9%84%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "잠비아의 코로나19 범유행") [적도 기니](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%81%EB%8F%84_%EA%B8%B0%EB%8B%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "적도 기니의 코로나19 범유행") [중앙아프리카 공화국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EC%95%99%EC%95%84%ED%94%84%EB%A6%AC%EC%B9%B4_%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "중앙아프리카 공화국의 코로나19 범유행") [지부티](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A7%80%EB%B6%80%ED%8B%B0%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "지부티의 코로나19 범유행") [짐바브웨](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A7%90%EB%B0%94%EB%B8%8C%EC%9B%A8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "짐바브웨의 코로나19 범유행") [차드](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B0%A8%EB%93%9C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "차드의 코로나19 범유행") [카메룬](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B9%B4%EB%A9%94%EB%A3%AC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "카메룬의 코로나19 범유행") [카보베르데](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B9%B4%EB%B3%B4%EB%B2%A0%EB%A5%B4%EB%8D%B0%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "카보베르데의 코로나19 범유행") [케냐](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BC%80%EB%83%90%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "케냐의 코로나19 범유행") [코모로](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%AA%A8%EB%A1%9C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "코모로의 코로나19 범유행") [코트디부아르](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%ED%8A%B8%EB%94%94%EB%B6%80%EC%95%84%EB%A5%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "코트디부아르의 코로나19 범유행") [콩고 공화국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%A9%EA%B3%A0_%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "콩고 공화국의 코로나19 범유행") [콩고 민주 공화국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%A9%EA%B3%A0_%EB%AF%BC%EC%A3%BC_%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "콩고 민주 공화국의 코로나19 범유행") [탄자니아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%83%84%EC%9E%90%EB%8B%88%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "탄자니아의 코로나19 범유행") [토고](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%86%A0%EA%B3%A0%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "토고의 코로나19 범유행") [튀니지](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8A%80%EB%8B%88%EC%A7%80%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "튀니지의 코로나19 범유행") | | [오세아니아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%A4%EC%84%B8%EC%95%84%EB%8B%88%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "오세아니아의 코로나19 범유행") | [괌](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B4%8C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "괌의 코로나19 범유행") [나우루](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%98%EC%9A%B0%EB%A3%A8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "나우루의 코로나19 범유행") [노퍽섬](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%85%B8%ED%8D%BD%EC%84%AC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89?action=edit&redlink=1 "노퍽섬의 코로나19 범유행 (없는 문서)") [누벨칼레도니](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%88%84%EB%B2%A8%EC%B9%BC%EB%A0%88%EB%8F%84%EB%8B%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "누벨칼레도니의 코로나19 범유행") [뉴질랜드](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%89%B4%EC%A7%88%EB%9E%9C%EB%93%9C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "뉴질랜드의 코로나19 범유행") [니우에](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8B%88%EC%9A%B0%EC%97%90%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89?action=edit&redlink=1 "니우에의 코로나19 범유행 (없는 문서)") [마셜 제도](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A7%88%EC%85%9C_%EC%A0%9C%EB%8F%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "마셜 제도의 코로나19 범유행") [미크로네시아 연방](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%ED%81%AC%EB%A1%9C%EB%84%A4%EC%8B%9C%EC%95%84_%EC%97%B0%EB%B0%A9%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89?action=edit&redlink=1 "미크로네시아 연방의 코로나19 범유행 (없는 문서)") [바누아투](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%94%EB%88%84%EC%95%84%ED%88%AC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "바누아투의 코로나19 범유행") [북마리아나 제도](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%81%EB%A7%88%EB%A6%AC%EC%95%84%EB%82%98_%EC%A0%9C%EB%8F%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "북마리아나 제도의 코로나19 범유행") [사모아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%EB%AA%A8%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89?action=edit&redlink=1 "사모아의 코로나19 범유행 (없는 문서)") [솔로몬 제도](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%94%EB%A1%9C%EB%AA%AC_%EC%A0%9C%EB%8F%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "솔로몬 제도의 코로나19 범유행") [아메리칸사모아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EB%A9%94%EB%A6%AC%EC%B9%B8%EC%82%AC%EB%AA%A8%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89?action=edit&redlink=1 "아메리칸사모아의 코로나19 범유행 (없는 문서)") [오스트레일리아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%A4%EC%8A%A4%ED%8A%B8%EB%A0%88%EC%9D%BC%EB%A6%AC%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "오스트레일리아의 코로나19 범유행") [왈리스 푸투나](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%99%88%EB%A6%AC%EC%8A%A4_%ED%91%B8%ED%88%AC%EB%82%98%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "왈리스 푸투나의 코로나19 범유행") [코코스 제도](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EC%BD%94%EC%8A%A4_%EC%A0%9C%EB%8F%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89?action=edit&redlink=1 "코코스 제도의 코로나19 범유행 (없는 문서)") [쿡 제도](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BF%A1_%EC%A0%9C%EB%8F%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89?action=edit&redlink=1 "쿡 제도의 코로나19 범유행 (없는 문서)") [크리스마스섬](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%81%AC%EB%A6%AC%EC%8A%A4%EB%A7%88%EC%8A%A4%EC%84%AC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89?action=edit&redlink=1 "크리스마스섬의 코로나19 범유행 (없는 문서)") [키리바시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%82%A4%EB%A6%AC%EB%B0%94%EC%8B%9C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89?action=edit&redlink=1 "키리바시의 코로나19 범유행 (없는 문서)") [통가](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%86%B5%EA%B0%80%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89?action=edit&redlink=1 "통가의 코로나19 범유행 (없는 문서)") [투발루](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%88%AC%EB%B0%9C%EB%A3%A8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89?action=edit&redlink=1 "투발루의 코로나19 범유행 (없는 문서)") [파푸아뉴기니](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%ED%91%B8%EC%95%84%EB%89%B4%EA%B8%B0%EB%8B%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "파푸아뉴기니의 코로나19 범유행") [팔라우](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%94%EB%9D%BC%EC%9A%B0%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89?action=edit&redlink=1 "팔라우의 코로나19 범유행 (없는 문서)") [피지](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%94%BC%EC%A7%80%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "피지의 코로나19 범유행") [핏케언 제도](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%95%8F%EC%BC%80%EC%96%B8_%EC%A0%9C%EB%8F%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89?action=edit&redlink=1 "핏케언 제도의 코로나19 범유행 (없는 문서)") | | [유럽](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%A0%EB%9F%BD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "유럽의 코로나19 범유행") | [그리스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B7%B8%EB%A6%AC%EC%8A%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "그리스의 코로나19 범유행") [네덜란드](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%84%A4%EB%8D%9C%EB%9E%80%EB%93%9C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "네덜란드의 코로나19 범유행") [노르웨이](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%85%B8%EB%A5%B4%EC%9B%A8%EC%9D%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "노르웨이의 코로나19 범유행") [덴마크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8D%B4%EB%A7%88%ED%81%AC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "덴마크의 코로나19 범유행") [독일](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8F%85%EC%9D%BC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "독일의 코로나19 범유행") [라트비아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%9D%BC%ED%8A%B8%EB%B9%84%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "라트비아의 코로나19 범유행") [러시아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%9F%AC%EC%8B%9C%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "러시아의 코로나19 범유행") [루마니아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A3%A8%EB%A7%88%EB%8B%88%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "루마니아의 코로나19 범유행") [룩셈부르크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A3%A9%EC%85%88%EB%B6%80%EB%A5%B4%ED%81%AC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "룩셈부르크의 코로나19 범유행") [리투아니아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A6%AC%ED%88%AC%EC%95%84%EB%8B%88%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "리투아니아의 코로나19 범유행") [리히텐슈타인](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A6%AC%ED%9E%88%ED%85%90%EC%8A%88%ED%83%80%EC%9D%B8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "리히텐슈타인의 코로나19 범유행") [모나코](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%A8%EB%82%98%EC%BD%94%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "모나코의 코로나19 범유행") [몬테네그로](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%AC%ED%85%8C%EB%84%A4%EA%B7%B8%EB%A1%9C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "몬테네그로의 코로나19 범유행") [몰도바](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%B0%EB%8F%84%EB%B0%94%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "몰도바의 코로나19 범유행") [몰타](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%B0%ED%83%80%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "몰타의 코로나19 범유행") [바티칸 시국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%94%ED%8B%B0%EC%B9%B8_%EC%8B%9C%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "바티칸 시국의 코로나19 범유행") [벨기에](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B2%A8%EA%B8%B0%EC%97%90%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "벨기에의 코로나19 범유행") [벨라루스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B2%A8%EB%9D%BC%EB%A3%A8%EC%8A%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "벨라루스의 코로나19 범유행") [보스니아 헤르체고비나](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B3%B4%EC%8A%A4%EB%8B%88%EC%95%84_%ED%97%A4%EB%A5%B4%EC%B2%B4%EA%B3%A0%EB%B9%84%EB%82%98%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "보스니아 헤르체고비나의 코로나19 범유행") [북마케도니아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%81%EB%A7%88%EC%BC%80%EB%8F%84%EB%8B%88%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "북마케도니아의 코로나19 범유행") [불가리아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%88%EA%B0%80%EB%A6%AC%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "불가리아의 코로나19 범유행") [산마리노](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%B0%EB%A7%88%EB%A6%AC%EB%85%B8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "산마리노의 코로나19 범유행") [스웨덴](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%A4%EC%9B%A8%EB%8D%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "스웨덴의 코로나19 범유행") [스위스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%A4%EC%9C%84%EC%8A%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "스위스의 코로나19 범유행") [스페인](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%A4%ED%8E%98%EC%9D%B8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "스페인의 코로나19 범유행") [슬로바키아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%AC%EB%A1%9C%EB%B0%94%ED%82%A4%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "슬로바키아의 코로나19 범유행") [슬로베니아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%AC%EB%A1%9C%EB%B2%A0%EB%8B%88%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "슬로베니아의 코로나19 범유행") [아이슬란드](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EC%9D%B4%EC%8A%AC%EB%9E%80%EB%93%9C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "아이슬란드의 코로나19 범유행") [아일랜드](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EC%9D%BC%EB%9E%9C%EB%93%9C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "아일랜드의 코로나19 범유행") [아제르바이잔](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EC%A0%9C%EB%A5%B4%EB%B0%94%EC%9D%B4%EC%9E%94%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "아제르바이잔의 코로나19 범유행") [안도라](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%88%EB%8F%84%EB%9D%BC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "안도라의 코로나19 범유행") [알바니아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%8C%EB%B0%94%EB%8B%88%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "알바니아의 코로나19 범유행") [에스토니아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%97%90%EC%8A%A4%ED%86%A0%EB%8B%88%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "에스토니아의 코로나19 범유행") [영국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%81%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "영국의 코로나19 범유행") [오스트리아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%A4%EC%8A%A4%ED%8A%B8%EB%A6%AC%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "오스트리아의 코로나19 범유행") [우크라이나](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%81%AC%EB%9D%BC%EC%9D%B4%EB%82%98%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "우크라이나의 코로나19 범유행") [이탈리아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B4%ED%83%88%EB%A6%AC%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "이탈리아의 코로나19 범유행") [조지아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A1%B0%EC%A7%80%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "조지아의 코로나19 범유행") [체코](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B2%B4%EC%BD%94%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "체코의 코로나19 범유행") [카자흐스탄](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B9%B4%EC%9E%90%ED%9D%90%EC%8A%A4%ED%83%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "카자흐스탄의 코로나19 범유행") [코소보](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EC%86%8C%EB%B3%B4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "코소보의 코로나19 범유행") [크로아티아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%81%AC%EB%A1%9C%EC%95%84%ED%8B%B0%EC%95%84%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "크로아티아의 코로나19 범유행") [키프로스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%82%A4%ED%94%84%EB%A1%9C%EC%8A%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "키프로스의 코로나19 범유행") [북키프로스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%81%ED%82%A4%ED%94%84%EB%A1%9C%EC%8A%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "북키프로스의 코로나19 범유행") [튀르키예](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8A%80%EB%A5%B4%ED%82%A4%EC%98%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "튀르키예의 코로나19 범유행") [포르투갈](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8F%AC%EB%A5%B4%ED%88%AC%EA%B0%88%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "포르투갈의 코로나19 범유행") [폴란드](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8F%B4%EB%9E%80%EB%93%9C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "폴란드의 코로나19 범유행") [프랑스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%94%84%EB%9E%91%EC%8A%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "프랑스의 코로나19 범유행") [핀란드](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%95%80%EB%9E%80%EB%93%9C%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "핀란드의 코로나19 범유행") [헝가리](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%97%9D%EA%B0%80%EB%A6%AC%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "헝가리의 코로나19 범유행") | | 기타 | [남극](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%82%A8%EA%B7%B9%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "남극의 코로나19 범유행") [유람선](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819%EC%9D%98_%EC%9C%A0%EB%9E%8C%EC%84%A0_%EA%B0%90%EC%97%BC "코로나19의 유람선 감염") [다이아몬드 프린세스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8B%A4%EC%9D%B4%EC%95%84%EB%AA%AC%EB%93%9C_%ED%94%84%EB%A6%B0%EC%84%B8%EC%8A%A4%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "다이아몬드 프린세스의 코로나19 범유행") [해군 함정](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819%EC%9D%98_%ED%95%B4%EA%B5%B0_%ED%95%A8%EC%A0%95_%EA%B0%90%EC%97%BC?action=edit&redlink=1 "코로나19의 해군 함정 감염 (없는 문서)") [USS 시어도어 루스벨트 (CVN-71)](https://ko.wikipedia.org/wiki/USS_%EC%8B%9C%EC%96%B4%EB%8F%84%EC%96%B4_%EB%A3%A8%EC%8A%A4%EB%B2%A8%ED%8A%B8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "USS 시어도어 루스벨트의 코로나19 범유행") [샤를 드 골](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%83%A4%EB%A5%BC_%EB%93%9C_%EA%B3%A8%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "샤를 드 골의 코로나19 범유행") | | 관련 주제 | [경과](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%98_%EA%B2%BD%EA%B3%BC "코로나19 범유행의 경과") [나라별 대응](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%97%90_%EB%8C%80%ED%95%9C_%EB%82%98%EB%9D%BC%EB%B3%84_%EB%8C%80%EC%9D%91 "코로나19 범유행에 대한 나라별 대응") [대피](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%97%90_%EA%B4%80%ED%95%9C_%EB%8C%80%ED%94%BC "코로나19 범유행에 관한 대피") [영향](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%98_%EC%98%81%ED%96%A5 "코로나19 범유행의 영향") [경기후퇴](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EA%B2%BD%EA%B8%B0%ED%9B%84%ED%87%B4 "코로나19 경기후퇴") [주가 대폭락](https://ko.wikipedia.org/wiki/2020%EB%85%84_%EC%A3%BC%EA%B0%80_%EB%8C%80%ED%8F%AD%EB%9D%BD "2020년 주가 대폭락") [대퇴직](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%ED%87%B4%EC%A7%81 "대퇴직") [환경](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%B4_%ED%99%98%EA%B2%BD%EC%97%90_%EB%AF%B8%EC%B9%98%EB%8A%94_%EC%98%81%ED%96%A5 "코로나19 범유행이 환경에 미치는 영향") [제노포비아와 인종 차별](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%97%90_%EA%B4%80%ED%95%9C_%EC%A0%9C%EB%85%B8%ED%8F%AC%EB%B9%84%EC%95%84%EC%99%80_%EC%9D%B8%EC%A2%85_%EC%B0%A8%EB%B3%84 "코로나19 범유행에 관한 제노포비아와 인종 차별") [예술](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%98_%EC%98%88%EC%88%A0%EA%B3%84_%EC%97%AC%ED%8C%8C "코로나19 범유행의 예술계 여파") [대중교통](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%B4_%EB%8C%80%EC%A4%91%EA%B5%90%ED%86%B5%EC%97%90_%EB%81%BC%EC%B9%9C_%EC%98%81%ED%96%A5 "코로나19 범유행이 대중교통에 끼친 영향") [장애인](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%B4_%EC%9E%A5%EC%95%A0%EC%9D%B8%EC%97%90%EA%B2%8C_%EB%81%BC%EC%B9%9C_%EC%98%81%ED%96%A5 "코로나19 범유행이 장애인에게 끼친 영향") [종교](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%B4_%EC%A2%85%EA%B5%90%EC%97%90_%EC%A4%80_%EC%98%81%ED%96%A5 "코로나19 범유행이 종교에 준 영향") [텔레비전](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%B4_%ED%85%94%EB%A0%88%EB%B9%84%EC%A0%84%EC%97%90_%EB%81%BC%EC%B9%9C_%EC%98%81%ED%96%A5 "코로나19 범유행이 텔레비전에 끼친 영향") [성소수자 사회](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%B4_%EC%84%B1%EC%86%8C%EC%88%98%EC%9E%90_%EC%82%AC%ED%9A%8C%EC%97%90_%EB%AF%B8%EC%B9%98%EB%8A%94_%EC%98%81%ED%96%A5 "코로나19 범유행이 성소수자 사회에 미치는 영향") [음모론과 허위 정보](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%97%90_%EA%B4%80%ED%95%9C_%EC%9D%8C%EB%AA%A8%EB%A1%A0%EA%B3%BC_%ED%97%88%EC%9C%84_%EC%A0%95%EB%B3%B4 "코로나19 범유행에 관한 음모론과 허위 정보") [기원 조사](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EA%B8%B0%EC%9B%90_%EC%A1%B0%EC%82%AC "코로나19 기원 조사") [국제적 공중보건 비상사태](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EC%A0%9C%EC%A0%81_%EA%B3%B5%EC%A4%91%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EB%B9%84%EC%83%81%EC%82%AC%ED%83%9C "국제적 공중보건 비상사태") [신자 호텔 붕괴 사고](https://ko.wikipedia.org/wiki/2020%EB%85%84_%EC%B7%A8%EC%95%88%EC%A0%80%EC%9A%B0%EC%8B%9C_%EC%8B%A0%EC%9E%90_%ED%98%B8%ED%85%94_%EB%B6%95%EA%B4%B4_%EC%82%AC%EA%B3%A0 "2020년 취안저우시 신자 호텔 붕괴 사고") [아베노마스크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EB%B2%A0%EB%85%B8%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC "아베노마스크") [덕분에 챌린지](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8D%95%EB%B6%84%EC%97%90_%EC%B1%8C%EB%A6%B0%EC%A7%80 "덕분에 챌린지") | | 보건의료 | | | | | | [변이](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2_%EB%B3%80%EC%9D%B4 "SARS-CoV-2 변이") [알파](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2_%EC%95%8C%ED%8C%8C_%EB%B3%80%EC%9D%B4 "SARS-CoV-2 알파 변이") [베타](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2_%EB%B2%A0%ED%83%80_%EB%B3%80%EC%9D%B4 "SARS-CoV-2 베타 변이") [감마](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2_%EA%B0%90%EB%A7%88_%EB%B3%80%EC%9D%B4 "SARS-CoV-2 감마 변이") [델타](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2_%EB%8D%B8%ED%83%80_%EB%B3%80%EC%9D%B4 "SARS-CoV-2 델타 변이") [에타](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2_%EC%97%90%ED%83%80_%EB%B3%80%EC%9D%B4 "SARS-CoV-2 에타 변이") [람다](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2_%EB%9E%8C%EB%8B%A4_%EB%B3%80%EC%9D%B4 "SARS-CoV-2 람다 변이") [오미크론](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2_%EC%98%A4%EB%AF%B8%ED%81%AC%EB%A1%A0_%EB%B3%80%EC%9D%B4 "SARS-CoV-2 오미크론 변이") | | | 대응 | [진단](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EC%A7%84%EB%8B%A8 "코로나19 진단") [대한민국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EC%A7%84%EB%8B%A8 "대한민국의 코로나19 진단") [백신](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "코로나19 백신") [워프 스피드 작전](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9B%8C%ED%94%84_%EC%8A%A4%ED%94%BC%EB%93%9C_%EC%9E%91%EC%A0%84 "워프 스피드 작전") [코백스 퍼실리티](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%B0%B1%EC%8A%A4_%ED%8D%BC%EC%8B%A4%EB%A6%AC%ED%8B%B0 "코백스 퍼실리티") [대한민국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0_%EA%B0%9C%EB%B0%9C "대한민국의 코로나19 백신 개발") | | [백신](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "코로나19 백신") | [노바백스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%85%B8%EB%B0%94%EB%B0%B1%EC%8A%A4_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "노바백스 코로나19 백신") [모더나](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%A8%EB%8D%94%EB%82%98_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "모더나 코로나19 백신") [스푸트니크 V](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%A4%ED%91%B8%ED%8A%B8%EB%8B%88%ED%81%AC_V_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "스푸트니크 V 코로나19 백신") [시노백](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%9C%EB%85%B8%EB%B0%B1_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "시노백 코로나19 백신") [시노팜](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%9C%EB%85%B8%ED%8C%9C_BBIBP-CorV_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "시노팜 BBIBP-CorV 코로나19 백신") [얀센](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%96%80%EC%84%BC_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "얀센 코로나19 백신") [옥스퍼드-아스트라제네카](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%A5%EC%8A%A4%ED%8D%BC%EB%93%9C-%EC%95%84%EC%8A%A4%ED%8A%B8%EB%9D%BC%EC%A0%9C%EB%84%A4%EC%B9%B4_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "옥스퍼드-아스트라제네카 코로나19 백신") [화이자-바이온텍](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%99%94%EC%9D%B4%EC%9E%90-%EB%B0%94%EC%9D%B4%EC%98%A8%ED%85%8D_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "화이자-바이온텍 코로나19 백신") [Ad5-nCoV](https://ko.wikipedia.org/wiki/Ad5-nCoV "Ad5-nCoV") [BBV152](https://ko.wikipedia.org/wiki/BBV152 "BBV152") [CoviVac (러시아)](https://ko.wikipedia.org/wiki/CoviVac_\(%EB%9F%AC%EC%8B%9C%EC%95%84\) "CoviVac (러시아)") [CoviVac (베트남)](https://ko.wikipedia.org/wiki/CoviVac_\(%EB%B2%A0%ED%8A%B8%EB%82%A8\)?action=edit&redlink=1 "CoviVac (베트남) (없는 문서)") [CVnCoV](https://ko.wikipedia.org/wiki/CVnCoV "CVnCoV") [GX-19N](https://ko.wikipedia.org/wiki/GX-19N "GX-19N") [REGN-COV2](https://ko.wikipedia.org/wiki/REGN-COV2 "REGN-COV2") [INO-4800](https://ko.wikipedia.org/wiki/INO-4800 "INO-4800") | | 관련 기관 | [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구") 대만 [위생복리부](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%ED%99%94%EB%AF%BC%EA%B5%AD_%EC%9C%84%EC%83%9D%EB%B3%B5%EB%A6%AC%EB%B6%80 "중화민국 위생복리부") 대한민국 [보건복지부](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD_%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EB%B3%B5%EC%A7%80%EB%B6%80 "대한민국 보건복지부") [질병관리청](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%EA%B4%80%EB%A6%AC%EC%B2%AD "대한민국 질병관리청") 미국 [질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터") 영국 [국민 보건 서비스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EB%AF%BC_%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EC%84%9C%EB%B9%84%EC%8A%A4 "국민 보건 서비스") 인도네시아 [코로나19 관리가속대책본부](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EA%B4%80%EB%A6%AC%EA%B0%80%EC%86%8D%EB%8C%80%EC%B1%85%EB%B3%B8%EB%B6%80 "코로나19 관리가속대책본부") [크마요란 선수촌](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%81%AC%EB%A7%88%EC%9A%94%EB%9E%80_%EC%84%A0%EC%88%98%EC%B4%8C "크마요란 선수촌") 일본 [후생노동성](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%BC%EB%B3%B8_%ED%9B%84%EC%83%9D%EB%85%B8%EB%8F%99%EC%84%B1 "일본 후생노동성") [국립 감염증 연구소](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EB%A6%BD_%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%A6%9D_%EC%97%B0%EA%B5%AC%EC%86%8C "국립 감염증 연구소") 중국 대륙 [국가위생건강위원회](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%ED%99%94%EC%9D%B8%EB%AF%BC%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD_%EA%B5%AD%EA%B0%80%EC%9C%84%EC%83%9D%EA%B1%B4%EA%B0%95%EC%9C%84%EC%9B%90%ED%9A%8C "중화인민공화국 국가위생건강위원회") [질병예방통제센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%EC%98%88%EB%B0%A9%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%84%BC%ED%84%B0 "중국 질병예방통제센터") [우한 바이러스 연구소](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C_%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4_%EC%97%B0%EA%B5%AC%EC%86%8C "우한 바이러스 연구소") [우한 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "우한 질병통제예방센터") [우한시 중심의원](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C_%EC%A4%91%EC%8B%AC%EC%9D%98%EC%9B%90 "우한시 중심의원") [훠선산 의원](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%9B%A0%EC%84%A0%EC%82%B0_%EC%9D%98%EC%9B%90 "훠선산 의원") [레이선산 의원](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A0%88%EC%9D%B4%EC%84%A0%EC%82%B0_%EC%9D%98%EC%9B%90 "레이선산 의원") 태국 [보건부](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%83%9C%EA%B5%AD_%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EB%B6%80 "태국 보건부") [질병통제국](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%9A%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84 "th:กรมควบคุมโรค") | | 관련 인물 | | | | | | 의료 관계자 | [리원량](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A6%AC%EC%9B%90%EB%9F%89 "리원량") [장보리](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9E%A5%EB%B3%B4%EB%A6%AC_\(%EC%9D%98%EC%82%AC\) "장보리 (의사)") [코로나 린타완](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98_%EB%A6%B0%ED%83%80%EC%99%84 "코로나 린타완") | | 연구자 | [크리스티안 드로스텐](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%81%AC%EB%A6%AC%EC%8A%A4%ED%8B%B0%EC%95%88_%EB%93%9C%EB%A1%9C%EC%8A%A4%ED%85%90 "크리스티안 드로스텐") [뤼크 몽타니에](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A4%BC%ED%81%AC_%EB%AA%BD%ED%83%80%EB%8B%88%EC%97%90 "뤼크 몽타니에") [스정리](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%A4%EC%A0%95%EB%A6%AC "스정리") [윈궉융](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%88%EA%B6%89%EC%9C%B5 "윈궉융") [장지셴](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9E%A5%EC%A7%80%EC%85%B4 "장지셴") [중난산](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EB%82%9C%EC%82%B0_\(%EC%9D%98%EC%82%AC\) "중난산 (의사)") [커털린 커리코](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BB%A4%ED%84%B8%EB%A6%B0_%EC%BB%A4%EB%A6%AC%EC%BD%94 "커털린 커리코") | | 당국자 | [테워드로스 아드하놈](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%85%8C%EC%9B%8C%EB%93%9C%EB%A1%9C%EC%8A%A4_%EC%95%84%EB%93%9C%ED%95%98%EB%86%88 "테워드로스 아드하놈")(WHO) [마리아 밴커코브](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A7%88%EB%A6%AC%EC%95%84_%EB%B0%B4%EC%BB%A4%EC%BD%94%EB%B8%8C "마리아 밴커코브") (WHO) [리커창](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A6%AC%EC%BB%A4%EC%B0%BD "리커창") [마샤오웨이](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A7%88%EC%83%A4%EC%98%A4%EC%9B%A8%EC%9D%B4?action=edit&redlink=1 "마샤오웨이 (없는 문서)") [정은경](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%95%EC%9D%80%EA%B2%BD "정은경") [김강립](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B9%80%EA%B0%95%EB%A6%BD "김강립") [천스중](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B2%9C%EC%8A%A4%EC%A4%91 "천스중") [누르 히샴 압둘라](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%88%84%EB%A5%B4_%ED%9E%88%EC%83%B4_%EC%95%95%EB%91%98%EB%9D%BC "누르 히샴 압둘라") [안데르스 테그넬](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%88%EB%8D%B0%EB%A5%B4%EC%8A%A4_%ED%85%8C%EA%B7%B8%EB%84%AC "안데르스 테그넬") | | 내부 고발자 | [리원량](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A6%AC%EC%9B%90%EB%9F%89 "리원량") [천추스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B2%9C%EC%B6%94%EC%8A%A4 "천추스") | | 사망자 | [목록](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819%EB%A1%9C_%EC%A3%BD%EC%9D%80_%EC%82%AC%EB%9E%8C_%EB%AA%A9%EB%A1%9D "코로나19로 죽은 사람 목록") ([2020년](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819%EB%A1%9C_%EC%A3%BD%EC%9D%80_%EC%82%AC%EB%9E%8C_%EB%AA%A9%EB%A1%9D#2020%EB%85%84 "코로나19로 죽은 사람 목록") · [2021년](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819%EB%A1%9C_%EC%A3%BD%EC%9D%80_%EC%82%AC%EB%9E%8C_%EB%AA%A9%EB%A1%9D#2021%EB%85%84 "코로나19로 죽은 사람 목록") · [2022년](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819%EB%A1%9C_%EC%A3%BD%EC%9D%80_%EC%82%AC%EB%9E%8C_%EB%AA%A9%EB%A1%9D#2022%EB%85%84 "코로나19로 죽은 사람 목록")) | | ![위키미디어 공용](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/20px-Commons-logo.svg.png) **[위키공용분류](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:COVID-19%20pandemic "commons:Category:COVID-19 pandemic")** ![위키문헌](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/20px-Wikisource-logo.svg.png) **[위키문헌](https://ko.wikisource.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%A6%9D-19 "s:분류:코로나바이러스감염증-19")** ![분류](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Folder_Hexagonal_Icon.svg/20px-Folder_Hexagonal_Icon.svg.png) **[분류](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "분류:코로나19 범유행")** | | | [v](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8B%80:%EA%B5%AD%EC%A0%9C%EC%A0%81_%EA%B3%B5%EC%A4%91%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EB%B9%84%EC%83%81%EC%82%AC%ED%83%9C "틀:국제적 공중보건 비상사태") [t](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8B%80%ED%86%A0%EB%A1%A0:%EA%B5%AD%EC%A0%9C%EC%A0%81_%EA%B3%B5%EC%A4%91%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EB%B9%84%EC%83%81%EC%82%AC%ED%83%9C?action=edit&redlink=1 "틀토론:국제적 공중보건 비상사태 (없는 문서)") [e](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8A%B9%EC%88%98:%EB%AC%B8%EC%84%9C%ED%8E%B8%EC%A7%91/%ED%8B%80:%EA%B5%AD%EC%A0%9C%EC%A0%81_%EA%B3%B5%EC%A4%91%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EB%B9%84%EC%83%81%EC%82%AC%ED%83%9C "특수:문서편집/틀:국제적 공중보건 비상사태")[국제적 공중보건 비상사태](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EC%A0%9C%EC%A0%81_%EA%B3%B5%EC%A4%91%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EB%B9%84%EC%83%81%EC%82%AC%ED%83%9C "국제적 공중보건 비상사태") | | |---|---| | 전염병 | [2009년 인플루엔자 범유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/2009%EB%85%84_%EC%9D%B8%ED%94%8C%EB%A3%A8%EC%97%94%EC%9E%90_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "2009년 인플루엔자 범유행") [2014년 폴리오 유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%8C%EC%95%84%EB%A7%88%EB%B9%84_%EB%B0%95%EB%A9%B8?action=edit&redlink=1 "소아마비 박멸 (없는 문서)") [서아프리카 에볼라 유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%9C%EC%95%84%ED%94%84%EB%A6%AC%EC%B9%B4_%EC%97%90%EB%B3%BC%EB%9D%BC_%EC%9C%A0%ED%96%89 "서아프리카 에볼라 유행") [2015~2016년 지카바이러스 유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/2015~2016%EB%85%84_%EC%A7%80%EC%B9%B4%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4_%EC%9C%A0%ED%96%89 "2015~2016년 지카바이러스 유행") [키부 에볼라 유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%82%A4%EB%B6%80_%EC%97%90%EB%B3%BC%EB%9D%BC_%EC%9C%A0%ED%96%89 "키부 에볼라 유행") [코로나바이러스감염증-19 범유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%A6%9D-19_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "코로나바이러스감염증-19 범유행") | | [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구") | | | [전거 통제](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%A0%84%EA%B1%B0_%ED%86%B5%EC%A0%9C "위키백과:전거 통제") [![위키데이터에서 편집하기](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/20px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q81068910#identifiers "위키데이터에서 편집하기") | | |---|---| | 국제 | [GND](https://d-nb.info/gnd/1251536492) [FAST](https://id.worldcat.org/fast/2024716) | | 국가 | [미국](https://id.loc.gov/authorities/sh2020008759) [이스라엘](https://www.nli.org.il/en/authorities/987009706874205171) | | 기타 | [예일 LUX](https://lux.collections.yale.edu/view/concept/da2dbf43-9861-4780-9d29-7310b57fae5b) | ![](https://ko.wikipedia.org/wiki/Special:CentralAutoLogin/start?useformat=desktop&type=1x1&usesul3=1) 원본 주소 "<https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=코로나19_범유행&oldid=40758185>" [분류](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8A%B9%EC%88%98:%EB%B6%84%EB%A5%98 "특수:분류"): - [코로나19 범유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "분류:코로나19 범유행") - [2019년 질병 발생](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2019%EB%85%84_%EC%A7%88%EB%B3%91_%EB%B0%9C%EC%83%9D "분류:2019년 질병 발생") - [2020년 질병 발생](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2020%EB%85%84_%EC%A7%88%EB%B3%91_%EB%B0%9C%EC%83%9D "분류:2020년 질병 발생") - [2021년 질병 발생](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2021%EB%85%84_%EC%A7%88%EB%B3%91_%EB%B0%9C%EC%83%9D "분류:2021년 질병 발생") - [2022년 질병 발생](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2022%EB%85%84_%EC%A7%88%EB%B3%91_%EB%B0%9C%EC%83%9D "분류:2022년 질병 발생") - [2023년 질병 발생](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2023%EB%85%84_%EC%A7%88%EB%B3%91_%EB%B0%9C%EC%83%9D "분류:2023년 질병 발생") - [2019년 국제 관계](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2019%EB%85%84_%EA%B5%AD%EC%A0%9C_%EA%B4%80%EA%B3%84 "분류:2019년 국제 관계") - [2020년 국제 관계](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2020%EB%85%84_%EA%B5%AD%EC%A0%9C_%EA%B4%80%EA%B3%84 "분류:2020년 국제 관계") - [2021년 국제 관계](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2021%EB%85%84_%EA%B5%AD%EC%A0%9C_%EA%B4%80%EA%B3%84 "분류:2021년 국제 관계") - [2022년 국제 관계](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2022%EB%85%84_%EA%B5%AD%EC%A0%9C_%EA%B4%80%EA%B3%84 "분류:2022년 국제 관계") - [2023년 국제 관계](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2023%EB%85%84_%EA%B5%AD%EC%A0%9C_%EA%B4%80%EA%B3%84 "분류:2023년 국제 관계") - [21세기 유행병](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:21%EC%84%B8%EA%B8%B0_%EC%9C%A0%ED%96%89%EB%B3%91 "분류:21세기 유행병") - [범유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "분류:범유행") - [국제적 공중보건 비상사태](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EA%B5%AD%EC%A0%9C%EC%A0%81_%EA%B3%B5%EC%A4%91%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EB%B9%84%EC%83%81%EC%82%AC%ED%83%9C "분류:국제적 공중보건 비상사태") - [비정형폐렴](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EB%B9%84%EC%A0%95%ED%98%95%ED%8F%90%EB%A0%B4 "분류:비정형폐렴") - [중국의 보건재해](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%A4%91%EA%B5%AD%EC%9D%98_%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EC%9E%AC%ED%95%B4 "분류:중국의 보건재해") - [우한시의 역사](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C%EC%9D%98_%EC%97%AD%EC%82%AC "분류:우한시의 역사") - [산업의학](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%82%B0%EC%97%85%EC%9D%98%ED%95%99 "분류:산업의학") - [2019년 12월](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2019%EB%85%84_12%EC%9B%94 "분류:2019년 12월") - [2020년 1월](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2020%EB%85%84_1%EC%9B%94 "분류:2020년 1월") - [2020년 2월](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2020%EB%85%84_2%EC%9B%94 "분류:2020년 2월") - [2020년 3월](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2020%EB%85%84_3%EC%9B%94 "분류:2020년 3월") - [2020년대 경제](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:2020%EB%85%84%EB%8C%80_%EA%B2%BD%EC%A0%9C "분류:2020년대 경제") 숨은 분류: - [출처가 필요한 글/2022년 4월](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%B6%9C%EC%B2%98%EA%B0%80_%ED%95%84%EC%9A%94%ED%95%9C_%EA%B8%80/2022%EB%85%84_4%EC%9B%94 "분류:출처가 필요한 글/2022년 4월") - [출처가 필요한 모든 글](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%B6%9C%EC%B2%98%EA%B0%80_%ED%95%84%EC%9A%94%ED%95%9C_%EB%AA%A8%EB%93%A0_%EA%B8%80 "분류:출처가 필요한 모든 글") - [전체에 출처가 필요한 글](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%A0%84%EC%B2%B4%EC%97%90_%EC%B6%9C%EC%B2%98%EA%B0%80_%ED%95%84%EC%9A%94%ED%95%9C_%EA%B8%80 "분류:전체에 출처가 필요한 글") - [정리가 필요한 글/2022년 4월](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%A0%95%EB%A6%AC%EA%B0%80_%ED%95%84%EC%9A%94%ED%95%9C_%EA%B8%80/2022%EB%85%84_4%EC%9B%94 "분류:정리가 필요한 글/2022년 4월") - [정리가 필요한 모든 글](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%A0%95%EB%A6%AC%EA%B0%80_%ED%95%84%EC%9A%94%ED%95%9C_%EB%AA%A8%EB%93%A0_%EA%B8%80 "분류:정리가 필요한 모든 글") - [전체에 정리가 필요한 글](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%A0%84%EC%B2%B4%EC%97%90_%EC%A0%95%EB%A6%AC%EA%B0%80_%ED%95%84%EC%9A%94%ED%95%9C_%EA%B8%80 "분류:전체에 정리가 필요한 글") - [낡은 정보를 포함한 문서/2022년 11월](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EB%82%A1%EC%9D%80_%EC%A0%95%EB%B3%B4%EB%A5%BC_%ED%8F%AC%ED%95%A8%ED%95%9C_%EB%AC%B8%EC%84%9C/2022%EB%85%84_11%EC%9B%94 "분류:낡은 정보를 포함한 문서/2022년 11월") - [낡은 정보를 포함한 모든 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EB%82%A1%EC%9D%80_%EC%A0%95%EB%B3%B4%EB%A5%BC_%ED%8F%AC%ED%95%A8%ED%95%9C_%EB%AA%A8%EB%93%A0_%EB%AC%B8%EC%84%9C "분류:낡은 정보를 포함한 모든 문서") - [낡은 정보를 포함한 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EB%82%A1%EC%9D%80_%EC%A0%95%EB%B3%B4%EB%A5%BC_%ED%8F%AC%ED%95%A8%ED%95%9C_%EB%AC%B8%EC%84%9C "분류:낡은 정보를 포함한 문서") - [숫자가 아닌 formatnum 변수를 포함한 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%88%AB%EC%9E%90%EA%B0%80_%EC%95%84%EB%8B%8C_formatnum_%EB%B3%80%EC%88%98%EB%A5%BC_%ED%8F%AC%ED%95%A8%ED%95%9C_%EB%AC%B8%EC%84%9C "분류:숫자가 아닌 formatnum 변수를 포함한 문서") - [인용 오류 - 지원되지 않는 변수 무시됨](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%9D%B8%EC%9A%A9_%EC%98%A4%EB%A5%98_-_%EC%A7%80%EC%9B%90%EB%90%98%EC%A7%80_%EC%95%8A%EB%8A%94_%EB%B3%80%EC%88%98_%EB%AC%B4%EC%8B%9C%EB%90%A8 "분류:인용 오류 - 지원되지 않는 변수 무시됨") - [CS1 - 중국어 (홍콩) 인용 (zh)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:CS1_-_%EC%A4%91%EA%B5%AD%EC%96%B4_\(%ED%99%8D%EC%BD%A9\)_%EC%9D%B8%EC%9A%A9_\(zh\) "분류:CS1 - 중국어 (홍콩) 인용 (zh)") - [내용 없이 정보상자 틀을 사용한 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EB%82%B4%EC%9A%A9_%EC%97%86%EC%9D%B4_%EC%A0%95%EB%B3%B4%EC%83%81%EC%9E%90_%ED%8B%80%EC%9D%84_%EC%82%AC%EC%9A%A9%ED%95%9C_%EB%AC%B8%EC%84%9C "분류:내용 없이 정보상자 틀을 사용한 문서") - [CS1 - 영어 인용 (en)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:CS1_-_%EC%98%81%EC%96%B4_%EC%9D%B8%EC%9A%A9_\(en\) "분류:CS1 - 영어 인용 (en)") - [인용 오류 - 날짜](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%9D%B8%EC%9A%A9_%EC%98%A4%EB%A5%98_-_%EB%82%A0%EC%A7%9C "분류:인용 오류 - 날짜") - [인용 오류 - 제목이 없음](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%9D%B8%EC%9A%A9_%EC%98%A4%EB%A5%98_-_%EC%A0%9C%EB%AA%A9%EC%9D%B4_%EC%97%86%EC%9D%8C "분류:인용 오류 - 제목이 없음") - [인용 오류 - 제목 없이 URL을 사용함](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%9D%B8%EC%9A%A9_%EC%98%A4%EB%A5%98_-_%EC%A0%9C%EB%AA%A9_%EC%97%86%EC%9D%B4_URL%EC%9D%84_%EC%82%AC%EC%9A%A9%ED%95%A8 "분류:인용 오류 - 제목 없이 URL을 사용함") - [한국어 위키백과의 링크가 위키데이터와 다른 위키공용분류](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%ED%95%9C%EA%B5%AD%EC%96%B4_%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC%EC%9D%98_%EB%A7%81%ED%81%AC%EA%B0%80_%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%8D%B0%EC%9D%B4%ED%84%B0%EC%99%80_%EB%8B%A4%EB%A5%B8_%EC%9C%84%ED%82%A4%EA%B3%B5%EC%9A%A9%EB%B6%84%EB%A5%98 "분류:한국어 위키백과의 링크가 위키데이터와 다른 위키공용분류") - [위키데이터 속성 P18을 사용하는 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%8D%B0%EC%9D%B4%ED%84%B0_%EC%86%8D%EC%84%B1_P18%EC%9D%84_%EC%82%AC%EC%9A%A9%ED%95%98%EB%8A%94_%EB%AC%B8%EC%84%9C "분류:위키데이터 속성 P18을 사용하는 문서") - [위키데이터 속성 P227을 사용하는 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%8D%B0%EC%9D%B4%ED%84%B0_%EC%86%8D%EC%84%B1_P227%EC%9D%84_%EC%82%AC%EC%9A%A9%ED%95%98%EB%8A%94_%EB%AC%B8%EC%84%9C "분류:위키데이터 속성 P227을 사용하는 문서") - [위키데이터 속성 P244를 사용하는 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%8D%B0%EC%9D%B4%ED%84%B0_%EC%86%8D%EC%84%B1_P244%EB%A5%BC_%EC%82%AC%EC%9A%A9%ED%95%98%EB%8A%94_%EB%AC%B8%EC%84%9C "분류:위키데이터 속성 P244를 사용하는 문서") - [위키데이터 속성 P373을 사용하는 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%8D%B0%EC%9D%B4%ED%84%B0_%EC%86%8D%EC%84%B1_P373%EC%9D%84_%EC%82%AC%EC%9A%A9%ED%95%98%EB%8A%94_%EB%AC%B8%EC%84%9C "분류:위키데이터 속성 P373을 사용하는 문서") - [위키데이터 속성 P2163을 사용하는 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%8D%B0%EC%9D%B4%ED%84%B0_%EC%86%8D%EC%84%B1_P2163%EC%9D%84_%EC%82%AC%EC%9A%A9%ED%95%98%EB%8A%94_%EB%AC%B8%EC%84%9C "분류:위키데이터 속성 P2163을 사용하는 문서") - [위키데이터 속성 P8189를 사용하는 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%8D%B0%EC%9D%B4%ED%84%B0_%EC%86%8D%EC%84%B1_P8189%EB%A5%BC_%EC%82%AC%EC%9A%A9%ED%95%98%EB%8A%94_%EB%AC%B8%EC%84%9C "분류:위키데이터 속성 P8189를 사용하는 문서") - [위키데이터 속성 P13591을 사용하는 문서](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EB%A5%98:%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%8D%B0%EC%9D%B4%ED%84%B0_%EC%86%8D%EC%84%B1_P13591%EC%9D%84_%EC%82%AC%EC%9A%A9%ED%95%98%EB%8A%94_%EB%AC%B8%EC%84%9C "분류:위키데이터 속성 P13591을 사용하는 문서") - 이 문서는 2025년 10월 18일 (토) 19:06에 마지막으로 편집되었습니다. - 이 문서는 [Parsoid](https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Parsoid "mw:Special:MyLanguage/Parsoid")로 렌더링되었습니다. - 모든 문서는 [크리에이티브 커먼즈 저작자표시-동일조건변경허락 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.ko)에 따라 사용할 수 있으며, 추가적인 조건이 적용될 수 있습니다. 자세한 내용은 [이용 약관](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/ko)을 참고하십시오. Wikipedia®는 미국 및 다른 국가에 등록되어 있는 [Wikimedia Foundation, Inc.](https://www.wikimediafoundation.org/) 소유의 등록 상표입니다. - [개인정보처리방침](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy) - [위키백과 소개](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EC%86%8C%EA%B0%9C) - [면책 조항](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EB%A9%B4%EC%B1%85_%EC%A1%B0%ED%95%AD) - [행동 강령](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct) - [개발자](https://developer.wikimedia.org/) - [통계](https://stats.wikimedia.org/#/ko.wikipedia.org) - [쿠키 정책](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement) - [모바일 보기](https://ko.wikipedia.org/w/index.php?title=%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89&mobileaction=toggle_view_mobile) - [![Wikimedia Foundation](https://ko.wikipedia.org/static/images/footer/wikimedia.svg)](https://www.wikimedia.org/) - [![Powered by MediaWiki](https://ko.wikipedia.org/w/resources/assets/mediawiki_compact.svg)](https://www.mediawiki.org/) 검색 목차 토글 코로나19 범유행 168개 언어 [새 주제](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89)
Readable Markdown
[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Disambig_grey.svg/40px-Disambig_grey.svg.png)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EB%8F%99%EC%9D%8C%EC%9D%B4%EC%9D%98%EC%96%B4_%EB%AC%B8%EC%84%9C "위키백과:동음이의어 문서") **코로나바이러스 범유행**은 여기로 연결됩니다. 다른 코로나바이러스의 유행 사태에 대해서는 [코로나바이러스 유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4_%EC%9C%A0%ED%96%89 "코로나바이러스 유행") 문서를 참고하십시오. | | | |---|---| | [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/COVID-19_Outbreak_World_Map.svg/250px-COVID-19_Outbreak_World_Map.svg.png)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:COVID-19_Outbreak_World_Map.svg)확진자가 1,000,000명 이상인 국가 확진자가 100,000~999,999명인 국가 확진자가 10,000~99,999명인 국가 확진자가 1,000~9,999명인 국가 확진자가 100~999명인 국가 확진자가 1~99명인 국가 확진자가 없거나 확진자 통계 데이터가 없음 | | | [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/COVID-19_Outbreak_World_Map-Deaths.svg/250px-COVID-19_Outbreak_World_Map-Deaths.svg.png)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:COVID-19_Outbreak_World_Map-Deaths.svg)코로나19로 사망한 사람이 있는 국가 코로나19 확진자가 발생한 국가 확진자가 없거나 확진자 통계 데이터가 없음 | | | [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/%E5%A1%94%E5%AD%90%E6%B9%96%E4%BD%93%E8%82%B2%E4%B8%AD%E5%BF%83%E6%94%B9%E9%80%A0%E7%9A%84%E6%96%B9%E8%88%B1%E5%8C%BB%E9%99%A2_08.jpg/120px-%E5%A1%94%E5%AD%90%E6%B9%96%E4%BD%93%E8%82%B2%E4%B8%AD%E5%BF%83%E6%94%B9%E9%80%A0%E7%9A%84%E6%96%B9%E8%88%B1%E5%8C%BB%E9%99%A2_08.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:%E5%A1%94%E5%AD%90%E6%B9%96%E4%BD%93%E8%82%B2%E4%B8%AD%E5%BF%83%E6%94%B9%E9%80%A0%E7%9A%84%E6%96%B9%E8%88%B1%E5%8C%BB%E9%99%A2_08.jpg) [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Coronavirus_patients_at_the_Imam_Khomeini_Hospital_in_Tehran%2C_Iran--1_March_2020.jpg/120px-Coronavirus_patients_at_the_Imam_Khomeini_Hospital_in_Tehran%2C_Iran--1_March_2020.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:Coronavirus_patients_at_the_Imam_Khomeini_Hospital_in_Tehran,_Iran_--_%D8%A8%D8%AE%D8%B4_%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86_--_March_1,_2020.jpg) [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/%E8%94%A1%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E8%A6%96%E5%B0%8E33%E5%8C%96%E5%AD%B8%E5%85%B5%E7%BE%A4_02.jpg/250px-%E8%94%A1%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E8%A6%96%E5%B0%8E33%E5%8C%96%E5%AD%B8%E5%85%B5%E7%BE%A4_02.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:%E8%94%A1%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E8%A6%96%E5%B0%8E33%E5%8C%96%E5%AD%B8%E5%85%B5%E7%BE%A4_02.jpg) [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Emergenza_coronavirus_%2849501382461%29.jpg/120px-Emergenza_coronavirus_%2849501382461%29.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:Emergenza_coronavirus_\(49501382461\).jpg) [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Dried_pasta_shelves_empty_in_an_Australian_supermarket.jpg/120px-Dried_pasta_shelves_empty_in_an_Australian_supermarket.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:Dried_pasta_shelves_empty_in_an_Australian_supermarket.jpg) (왼쪽 상단부터 시계 방향으로) [중국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%ED%99%94%EC%9D%B8%EB%AF%BC%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD "중화인민공화국") [후베이성](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%9B%84%EB%B2%A0%EC%9D%B4%EC%84%B1 "후베이성") [우한시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C "우한시")의 타쯔후 스포츠 센터를 개조해 만든 확진자 격리 시설의 모습. [이란](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B4%EB%9E%80 "이란") [테헤란](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%85%8C%ED%97%A4%EB%9E%80 "테헤란")의 병원에 입원한 확진자의 모습. [타이완](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%83%80%EC%9D%B4%EC%99%84 "타이완") [타이베이시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%83%80%EC%9D%B4%EB%B2%A0%EC%9D%B4%EC%8B%9C "타이베이시")의 소독 차량의 모습. 사재기로 인해 비어버린 [오스트레일리아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%A4%EC%8A%A4%ED%8A%B8%EB%A0%88%EC%9D%BC%EB%A6%AC%EC%95%84 "오스트레일리아") [멜버른](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A9%9C%EB%B2%84%EB%A5%B8 "멜버른")의 [슈퍼마켓](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%88%ED%8D%BC%EB%A7%88%EC%BC%93 "슈퍼마켓") 진열대의 모습. [이탈리아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B4%ED%83%88%EB%A6%AC%EC%95%84 "이탈리아") [밀라노](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%80%EB%9D%BC%EB%85%B8 "밀라노") 리나테 공항의 체온 검사를 하는 모습. [이탈리아](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B4%ED%83%88%EB%A6%AC%EC%95%84 "이탈리아") 정부의 코로나바이러스 대책위원회 회의의 모습. | | | 병명 | [코로나바이러스감염증-19](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%A6%9D-19 "코로나바이러스감염증-19"), [COVID-19](https://ko.wikipedia.org/wiki/COVID-19 "COVID-19") | | 바이러스 종류 | [SARS-CoV-2](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2 "SARS-CoV-2") | | 장소 | [전세계](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84 "세계") | | 첫 사례 | 중국 우한시에서 처음 발견 | | 발생일 | 2019년 11월 17일 | | 발원지 | ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/40px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png) [중화인민공화국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%ED%99%94%EC%9D%B8%EB%AF%BC%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD "중화인민공화국") [후베이성](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%9B%84%EB%B2%A0%EC%9D%B4%EC%84%B1 "후베이성") [우한시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C "우한시") | | 확진환자 | 676,609,955명[\[1\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-JHU_ticker-1) | | 사망자 | 6,881,955명[\[1\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-JHU_ticker-1) | **코로나19 범유행**은 [2019년](https://ko.wikipedia.org/wiki/2019%EB%85%84 "2019년") [11월](https://ko.wikipedia.org/wiki/11%EC%9B%94 "11월") [중국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%ED%99%94%EC%9D%B8%EB%AF%BC%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD "중화인민공화국") [후베이성](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%9B%84%EB%B2%A0%EC%9D%B4%EC%84%B1 "후베이성") [우한시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C "우한시")에서 처음 확인된 [SARS-CoV-2](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2 "SARS-CoV-2")의 감염증인 [코로나바이러스감염증-19](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%A6%9D-19 "코로나바이러스감염증-19")가 전 세계적으로 유행하고 있는 상황을 말한다. [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구")는 2020년 1월에 [국제적 공중보건 비상사태](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EC%A0%9C%EC%A0%81_%EA%B3%B5%EC%A4%91%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EB%B9%84%EC%83%81%EC%82%AC%ED%83%9C "국제적 공중보건 비상사태")를 선언하였고, 3월에는 [펜데믹](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%9C%EB%8D%B0%EB%AF%B9 "펜데믹") 즉 세계적 [범유행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 "범유행")으로 격상시켰다. 2023년 3월 기준으로 6.76억 이상의 확진자와 688만 명 이상의 사망자가 나타났다. 증상으로는 [발열](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%9C%EC%97%B4 "발열"), [기침](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B8%B0%EC%B9%A8 "기침"), [피로](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%94%BC%EB%A1%9C "피로")감, [호흡곤란](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%98%B8%ED%9D%A1%EA%B3%A4%EB%9E%80 "호흡곤란"), [후각상실](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%9B%84%EA%B0%81%EC%83%81%EC%8B%A4 "후각상실"), [미각상실](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B0%81%EC%83%81%EC%8B%A4 "미각상실")이 공통적으로 나타난다. [폐렴](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8F%90%EB%A0%B4 "폐렴"), [급성호흡곤란증후군](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B8%89%EC%84%B1%ED%98%B8%ED%9D%A1%EA%B3%A4%EB%9E%80%EC%A6%9D%ED%9B%84%EA%B5%B0 "급성호흡곤란증후군")이 합병증으로 나타날 수도 있다. [잠복기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9E%A0%EB%B3%B5%EA%B8%B0 "잠복기")는 대략 5일 정도이나 1일에서 14일까지 다양한 사례가 보고되었다.[\[2\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-ECDCQA-2) 여러 종류의 [백신](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "코로나19 백신")이 개발 중에 있는데, 일부 [백신](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "백신")의 경우 [미국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD "미국") 등을 비롯해 여러 나라들에서 접종이 시작되었다. 모더나,화이자,아스트라제네카등이 있다. [코로나19 치료제 개발](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EC%B9%98%EB%A3%8C%EC%A0%9C_%EA%B0%9C%EB%B0%9C "코로나19 치료제 개발")도 이루어졌다. [예방](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%9D%98%ED%95%99 "예방의학")을 위해 [사회적 거리두기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%ED%9A%8C%EC%A0%81_%EA%B1%B0%EB%A6%AC%EB%91%90%EA%B8%B0 "사회적 거리두기")와 [보건용 마스크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EC%9A%A9_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC "보건용 마스크") 착용이 사회적으로 강조되고 있고, 실내 환기와 공기정화, [손 씻기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%90_%EC%94%BB%EA%B8%B0 "손 씻기"), 입 가리고 기침/재채기하기, 구리 등 항바이러스성 물질을 버튼에 씌우기, 바이러스에 노출된 사람의 [자가격리](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9E%90%EA%B0%80%EA%B2%A9%EB%A6%AC "자가격리") 등이 널리 시도되고 있다. 세계 각국의 정부들은 여행 제한, 외출 통제, 봉쇄, 시설 출입 제한,역학조사 등 여러 가지 방안을 모색하고 있다. 감염 [검사](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EC%A7%84%EB%8B%A8 "코로나19 진단")와 [접촉자 추적](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%91%EC%B4%89%EC%9E%90_%EC%B6%94%EC%A0%81 "접촉자 추적")을 강화시키기 위한 노력도 이어지고 있다. 세계적으로 미치는 사회적, 경제적 [영향](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%98_%EC%98%81%ED%96%A5 "코로나19 범유행의 영향")도 막대하여 [대공황](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%EA%B3%B5%ED%99%A9 "대공황") 이후 가장 큰 [불경기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4_%EA%B2%BD%EA%B8%B0%ED%9B%84%ED%87%B4 "코로나바이러스 경기후퇴")라 평가받는다.[\[3\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-RFXoH-3) 수많은 행사들이 연기되거나 취소되었고, [패닉 바잉](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%A8%EB%8B%89_%EB%B0%94%EC%9E%89 "패닉 바잉")으로 인한 공급 단절이 전세계적으로 발생했다. 농업 역시 큰 피해를 입었고, 공장들도 가동을 중지했다. 그 결과 [온실가스와 오염물질의 배출이 줄어들기도 했다](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%9D%B4_%ED%99%98%EA%B2%BD%EC%97%90_%EB%AF%B8%EC%B9%98%EB%8A%94_%EC%98%81%ED%96%A5 "코로나19 범유행이 환경에 미치는 영향"). 교육시설들도 문을 닫았다. [음모론과 허위 정보](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%97%90_%EA%B4%80%ED%95%9C_%EC%9D%8C%EB%AA%A8%EB%A1%A0%EA%B3%BC_%ED%97%88%EC%9C%84_%EC%A0%95%EB%B3%B4 "코로나19 범유행에 관한 음모론과 허위 정보")가 퍼지고 있으며, [중국인](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EA%B5%AD%EC%9D%B8 "중국인")을 비롯한 동아시아인들에 대해 [코로나19 범유행에 관한 제노포비아와 인종 차별](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89%EC%97%90_%EA%B4%80%ED%95%9C_%EC%A0%9C%EB%85%B8%ED%8F%AC%EB%B9%84%EC%95%84%EC%99%80_%EC%9D%B8%EC%A2%85_%EC%B0%A8%EB%B3%84 "코로나19 범유행에 관한 제노포비아와 인종 차별")이 일어나고 있다.[\[4\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-rdZ1G-4) "2003년 중화권에서 인명피해를 냈던 중증 급성 호흡기 증후군인 [사스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EC%A6%9D%EA%B8%89%EC%84%B1%ED%98%B8%ED%9D%A1%EA%B8%B0%EC%A6%9D%ED%9B%84%EA%B5%B0 "중증급성호흡기증후군")와 유사한 증상을 보이는 환자 7명이 발생했다."라는 병원 문건을 얻게 된 [중국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EA%B5%AD "중국") [우한시중심병원](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C%EC%A4%91%EC%8B%AC%EB%B3%91%EC%9B%90 "우한시중심병원") 의사 [리원량](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A6%AC%EC%9B%90%EB%9F%89 "리원량")은 감염 확산 가능성을 우려하였고, 2019년 12월 30일, 동료 의사 7명과 함께 [소셜 미디어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%8C%EC%85%9C_%EB%AF%B8%EB%94%94%EC%96%B4 "소셜 미디어")(SNS)를 통해 위험 상황을 알리고 널리 전파하려 하였다. 그러나 중국 당국으로부터 "허위 정보를 퍼트려 민심을 불안하게 만들고 있다."며 "관련 사실을 계속 유포할 경우 체포당할 수 있다."는 통보를 받고 리씨를 포함해 동료 의사 등 8명이 공안국에 소환돼 잘못을 인정하는 자술서를 쓰고 서명을 하였다. [중국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EA%B5%AD "중국") 당국은 2020년 1월 말에 이들에게 사과하였다. 리원량은 병원에서 환자들을 돌보다 1월 8일 발열 증상으로 정밀검사를 거쳐 2월 1일 확진 판정을 받고 입원 치료 중 2월 6일 병세가 급격히 악화되어 7일 오전에 사망했다. [우한시중심병원](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C%EC%A4%91%EC%8B%AC%EB%B3%91%EC%9B%90 "우한시중심병원")은 "의사 리원량씨가 이날 2월 7일 오전 2시 58분쯤 사망했다."고 밝히면서 "리원량이 신종 코로나 바이러스의 확산과 싸우다 불행히도 감염됐다."며 "우리는 매우 유감스럽게 생각하며 애도한다."고 했다. WHO(세계 보건 기구)도 [트위터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8A%B8%EC%9C%84%ED%84%B0 "트위터")를 통해 애도의 뜻을 밝혔다.[\[5\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-5) 2020년 1월 7일, CCTV는 [우한](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C "우한시")에서 원인미상의 폐렴을 일으키는 이 병원체는 새로운 종류의 코로나바이러스라고 밝혔다.[\[6\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-6)[\[7\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-7) 이 [바이러스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4 "바이러스")의 완전한 [염기서열](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%97%BC%EA%B8%B0%EC%84%9C%EC%97%B4 "염기서열")은 상하이공공위생임상센터(上海市公共衛生臨床센터), 우한 중앙 병원(武漢中央病院), 화중과학기술대학교(華中科學技術大學校), 우한시질병통제예방센터(武漢市疾病統制豫防센터), [시드니 대학](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%9C%EB%93%9C%EB%8B%88_%EB%8C%80%ED%95%99 "시드니 대학") 등의 협력에 의해 해독되어 시드니 대학의 에드워드. C. 홈즈 교수의 협력 아래 상하이공공위생임상센터의 장융전(張永振) 교수에 의해 2020년 1월 11일 Virological.org에서 공개되었다.[\[8\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-8)[\[9\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-9) 그 후 14일에는 국제핵산배열 데이터베이스 [Genbank](https://ko.wikipedia.org/wiki/Genbank "Genbank")에 정식으로 공개되었다.[\[10\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-10) [홍콩대학](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%99%8D%EC%BD%A9%EB%8C%80%ED%95%99 "홍콩대학") 미생물학과 감염증 전공 [윈궉융](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%88%EA%B6%89%EC%9C%B5 "윈궉융") 교수의 보고에 따르면, 이 바이러스와 다른 종의 코로나바이러스와 비교하면, [중국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EA%B5%AD "중국") [저장성](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%80%EC%9E%A5%EC%84%B1 "저장성") [저우산시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%80%EC%9A%B0%EC%82%B0%EC%8B%9C "저우산시") 박쥐에서 발견된 [SARS 바이러스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EC%A6%9D%EA%B8%89%EC%84%B1%ED%98%B8%ED%9D%A1%EA%B8%B0%EC%A6%9D%ED%9B%84%EA%B5%B0_%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4 "중증급성호흡기증후군 코로나바이러스")와 가장 가깝고, [박쥐](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%95%EC%A5%90 "박쥐") [SARS](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS "SARS")바이러스, [인간](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B8%EA%B0%84 "인간")[SARS](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS "SARS")바이러스, [사향고양이](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%ED%96%A5%EA%B3%A0%EC%96%91%EC%9D%B4%EA%B3%BC "사향고양이과")[SARS](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS "SARS")바이러스와도 80% 가까이 유사성을 보인다.[\[11\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-11) 바이러스 발원지로 여겨지는 [화난수산시장](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%99%94%EB%82%9C%EC%88%98%EC%82%B0%EC%8B%9C%EC%9E%A5 "화난수산시장")(우한 시장)은 이름은 수산물시장이나 실제로는 다양한 야생동물도 처리 및 거래되고 있어서, [대나무쥐](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%EB%82%98%EB%AC%B4%EC%A5%90 "대나무쥐")나 [오소리](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%A4%EC%86%8C%EB%A6%AC "오소리") 등의 [야생동물](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%BC%EC%83%9D%EB%8F%99%EB%AC%BC "야생동물")이 감염원일 가능성도 높은 것으로 알려져 있다.[\[12\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-12) 2019-nCoV 감염의 첫 41건의 확인된 사례 중 2/3가 살아있는 동물을 판매한 [우한화난수산물도매시장](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%ED%99%94%EB%82%9C%EC%88%98%EC%82%B0%EB%AC%BC%EB%8F%84%EB%A7%A4%EC%8B%9C%EC%9E%A5 "우한화난수산물도매시장")과 관련이 있는 것으로 밝혀졌다.[\[13\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-Huang24Jan2020-13)[\[14\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-Joseph24Jan2020-14)[\[15\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-han24Jan2020-15)[\[16\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-Schnirring25Jan2020-16) 이 바이러스는 2020년 1월 초와 중순에 중국 [춘절](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B6%98%EC%A0%88 "춘절")을 통해 다른 중국 지방으로 퍼졌다. 1월 20일, 중국은 [베이징시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B2%A0%EC%9D%B4%EC%A7%95%EC%8B%9C "베이징시")에 2명, [선전시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%A0%EC%A0%84%EC%8B%9C "선전시")에 1명을 포함하여 약 140명의 새로운 환자가 급격히 증가했다고 보고 했다.[\[17\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-france2420200120-17) 중국 밖에서 발생한 첫 번째 사망은 [필리핀](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%95%84%EB%A6%AC%ED%95%80 "필리핀")이다.[\[18\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-twitter1223797298-18) [필리핀](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%95%84%EB%A6%AC%ED%95%80 "필리핀")에서는 코로나바이러스를 가진 44세의 [중국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EA%B5%AD "중국") [우한](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C "우한") 출신 중국인 남성이 심한 [폐렴](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8F%90%EB%A0%B4 "폐렴")으로 발전하여 2월 1일에 사망했다.[\[19\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-NYT2020PhilDeath-19) 그 후 이어서 [일본](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%BC%EB%B3%B8 "일본"), [대한민국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD "대한민국"), [호주](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%98%B8%EC%A3%BC "호주") 등 세계 곳곳에서 사망자가 발생하였다. 중국 국가 보건위원회에 따르면, 사망한 사람들의 대부분은 노인 환자이며, 사망자의 약 80%가 60세 이상의 사람들에서 사망했으며 75%는 [심혈관계 질환](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%AC%ED%98%88%EA%B4%80%EA%B3%84_%EC%A7%88%ED%99%98 "심혈관계 질환") 및 [당뇨병](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8B%B9%EB%87%A8%EB%B3%91 "당뇨병")을 포함한 병이 있었다.[\[20\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-20) 감염된 사람들은 무증상이거나 열, 마른기침, 냄새를 맡지 못하거나, 호흡 곤란, 설사, 인후통, 피부반점 등과 같이 경증에서 중증의 증상을 보일 수 있다. 일부 감염자는 각혈, 어지러움, 백혈구의 감소, 가래기침 등의 증상도 보이기도 한다. 또한 무증상이라는 것은 완전한 무증상이라기보다는 면역이 약하게 작용하는 것이라고 봐야 한다.[\[21\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-CDC2020Sym-21)[\[22\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-22) 2020년 3월, 시스테마에 속한 회사는 코로나바이러스와의 싸움을 위해 약 10억 루블을 할당했으며, 그 중 대부분은 감염을 탐지하는 테스트 개발과 보호 장비 및 방부제 생산에 사용되었다.[\[23\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-23)[\[24\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-24) 바이러스가 만들어진 원인 중 [박쥐](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%95%EC%A5%90 "박쥐")와 [뱀](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B1%80 "뱀")이 가장 유력하다는 가능성이 제기됐다. 23일 과학 정보 포털 '유레카 얼러트(EurekaAlert)'에 따르면 중국 베이징대, 광시대, 닝보대 의료진은 우한에서 확산된 원인 불명 신종 폐렴으로 불리는 신종 코로나바이러스 SARS-Cov-2의 숙주로 뱀이 유력하다는 결론을 담은 논문을 국제 학술지 바이러스학 저널(JMV)에 게재했다. 논문은 "진화학적 분석(바이러스 변형 과정 추적)에서 나온 결과들을 보면 뱀이 SARS-Cov-2의 야생동물 병원소(병원체가 침입하여 증식·발육해 다른 숙주에 전파될 수 있는 상태로 저장되는 장소)일 가능성이 가장 큰 것으로 나타난다."라고 밝혔다. 연구팀은 아울러 RNA 게놈 시퀀싱을 통해 SARS-Cov-2는 박쥐 코로나바이러스와 원산지 불명 코로나바이러스 사이의 재조합 바이러스라고 밝혔다. 연구팀에 따르면 이러한 재조합 과정은 세포 표면 수용체를 인식하는 바이러스 스파이크 당단백질(viral spike glycoprotein) 내에서 일어났다. 아울러 주 저자 웨이지(Wei Ji) 교수는 "스파이크 당단백질 내에서 상동 재조합(homologous recombination)은 뱀에서 인간으로 SARS-Cov-2의 종간(cross-species) 감염에 기여할 수 있음을 시사한다."라고 밝혔다.[\[25\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-25)[\[26\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-26) 신종 코로나바이러스(COVID-19)에 대한 상세한 [게놈](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B2%8C%EB%86%88 "게놈") 분석 결과가 2020년 1월 23일 처음으로 나왔다. 이 날 중국과학원 산하 우한 바이러스학 연구소를 중심으로 한 연구진은 이 바이러스가 2003년 유행한 사스(SARS ·중증급성호흡기증후군) 바이러스와 같은 종이며, 박쥐에서 발견된 코로나바이러스와 거의 일치한다는 내용의 연구논문을 생물학 분야 온라인 공개 논문집인 바이오알카이브(bioRxiv)에 공개했다. 연구진은 논문에서 확산 초기 단계의 환자 5명에서 채취한 바이러스의 전체 게놈 서열을 분석한 결과, 사스 코로나바이러스와 79.5%, 박쥐에서 발견되는 코로나바이러스와 96% 일치했다고 밝혔다. 이 바이러스에 감염되면 고열과 마른 기침, 두통, 호흡곤란, 폐렴 등의 증상이 발생하며, 치사율이 높지는 않지만 폐포 손상에 따른 호흡 부전으로 심하면 사망에 이를 수도 있다. 연구진은 또 인간 폐 세포에 침투하는 이 코로나바이러스의 수용체는 사스 바이러스와 똑같았다고 밝혔다. 연구진은 이를 근거로 사스 치료제가 신종 폐렴 환자에게도 사용할 수 있는지 시험해볼 가치가 있다고 밝혔다. 앞서 또 다른 중국 연구진은 이 바이러스가 [뱀](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B1%80 "뱀")을 중간 숙주로 했을 가능성을 제기하는 논문을 국제 학술지인 "의료 바이러스학 저널"에 게재한 바 있다. 그러나 ‘MIT 테크놀로지 리뷰'는 이는 오류인 것으로 보인다는 반론을 제기했다.[\[27\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-27) 리강(李剛) 우한시 질병예방통제센터 주임이 중국 [CCTV](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EA%B5%AD%EC%A4%91%EC%95%99%ED%85%94%EB%A0%88%EB%B9%84%EC%A0%84 "중국중앙텔레비전") 인터뷰에서 "신종 코로나바이러스의 전염성은 강하지 않다."고 말했지만, 전염성이 상당히 강력한 것으로 후속보도가 나오고 있다. [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구")도 아직은 사람 간 감염 사례가 없는 것으로 봤을 때 중국 후베이성 우한에서 집단 발병한 신종 폐렴의 전염성이 강하지 않다고 밝혔다. 그러나 이 발표 이후에 사람 간 감염 사례가 엄청나게 많이 발생했다. 중화권 이외에서 발생한 첫 환자인 태국의 신종 폐렴 환자가 우한에서 확산된 신종 폐렴의 진원지인 우한시장을 방문하지 않았는데도 감염된 것으로 보아 신종 폐렴이 예상보다 전염성이 강한 것 같다고 홍콩의 [사우스차이나모닝포스트](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%EC%9A%B0%EC%8A%A4%EC%B0%A8%EC%9D%B4%EB%82%98%EB%AA%A8%EB%8B%9D%ED%8F%AC%EC%8A%A4%ED%8A%B8 "사우스차이나모닝포스트")(SCMP)가 1월 15일 보도했다. 신종 코로나바이러스의 전염성은 메르스보다 강하고 사스보다는 약한 것으로 추정되고 있다.[\[28\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-28) 전염병 확산은 4단계로 구분된다. - 1단계: 바이러스의 돌연변이로 인한 동물에서 인간으로 전염 - 2단계: 인간 간 전염 - 3단계: 환자 가족이나 의료진에 전염 - 4단계: 지역사회에 대규모 발병 2020년 1월 21일, 홍콩대 [윈궉융](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%88%EA%B6%89%EC%9C%B5 "윈궉융") 교수는 [사우스차이나모닝포스트](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%EC%9A%B0%EC%8A%A4%EC%B0%A8%EC%9D%B4%EB%82%98%EB%AA%A8%EB%8B%9D%ED%8F%AC%EC%8A%A4%ED%8A%B8 "사우스차이나모닝포스트")에 전염병 확산 단계가 3단계에 들어섰다고 발언했다.[\[29\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-SCMP-yuen-29)[\[30\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-ko-yuen-30) 2020년 1월 23일, 우한에서 확산된 신종 폐렴 환자 치료 과정에서 해당 폐렴에 걸린 중국 사스(SARS·중증급성호흡기증후군) 연구 1인자 의사는 [각막](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B0%81%EB%A7%89 "각막")(角膜)을 통해 신종 코로나바이러스에 감염된 것으로 보인다고 밝혔다.[\[31\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-31) [기초감염재생산수](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B8%B0%EC%B4%88%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%9E%AC%EC%83%9D%EC%82%B0%EC%88%98 "기초감염재생산수")(R0)는 환자 한 사람이 몇명에게 직접 전염병을 옮기는지를 나타내는 수치로, R0 값이 2이면, 환자 한 사람이 2명에게 직접 전염병을 옮긴다는 의미이다.[\[32\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-R0-def-32) 1월 23일, [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구")(WHO)는 이번 신종 코로나바이러스 전염력과 관련해 [기초감염재생산수](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B8%B0%EC%B4%88%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%9E%AC%EC%83%9D%EC%82%B0%EC%88%98 "기초감염재생산수")(R0)를 1.4~2.5로 추정했다.[\[33\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-33) 독감([인플루엔자](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B8%ED%94%8C%EB%A3%A8%EC%97%94%EC%9E%90 "인플루엔자"))과 유사한 수준(2~3명)이다. 하지만 일부 다른 논문 등에서는 R0 값이 4라고 분석하기도 했다. 1월 25일, 영국 [임페리얼 칼리지 런던](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9E%84%ED%8E%98%EB%A6%AC%EC%96%BC_%EC%B9%BC%EB%A6%AC%EC%A7%80_%EB%9F%B0%EB%8D%98 "임페리얼 칼리지 런던") MRC세계전염병분석센터 연구팀은 신종 폐렴 환자 한 명이 평균 약 2.6명(R0 값 2.1~3.5)을 감염시킨다고 분석했다.[\[34\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-ICL-report3-34) [홍콩 대학](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%99%8D%EC%BD%A9_%EB%8C%80%ED%95%99 "홍콩 대학") [윈궉융](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%88%EA%B6%89%EC%9C%B5 "윈궉융") 교수는 우한에서 확산된 신종 폐렴이 2003년 [사스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EC%A6%9D%EA%B8%89%EC%84%B1%ED%98%B8%ED%9D%A1%EA%B8%B0%EC%A6%9D%ED%9B%84%EA%B5%B0 "중증급성호흡기증후군") 때와 같은 전면적 확산 단계에 진입할 가능성을 제시했다. 윈 교수는 특히 치명적인 바이러스를 가진 채 대규모 인파와 접촉하는 [슈퍼전파자](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%88%ED%8D%BC%EC%A0%84%ED%8C%8C%EC%9E%90 "슈퍼전파자")가 이미 발생했을 가능성을 우려했다.[\[29\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-SCMP-yuen-29)[\[30\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-ko-yuen-30) 사스 대응에 참여했고 이번 우한에서 확산된 신종 폐렴 대응에서도 주도적 역할을 하는 중국 저명 과학자 [중난산](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%EB%82%9C%EC%82%B0_\(%EC%9D%98%EC%82%AC\) "중난산 (의사)")(鐘南山)도 "우한에서 확산된 신종 폐렴 확산 저지의 핵심 관건은 [슈퍼전파자](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%88%ED%8D%BC%EC%A0%84%ED%8C%8C%EC%9E%90 "슈퍼전파자")의 출현을 막는 것"이라며 "이를 위해서는 신종 폐렴 증상을 보이는 사람들이 우한을 떠나지 못하도록 하는 것이 급선무"라고 강조했다. 사스 대유행 당시 슈퍼 전파자는 '독왕'(毒王)으로 불렸는데, 1명이 100명이 넘는 사람에게 전염시키는 경우도 있었다는 것이 그의 설명이다.[\[35\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-35) [슈퍼스프레더 또는 슈퍼전파자](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8A%88%ED%8D%BC%EC%A0%84%ED%8C%8C%EC%9E%90 "슈퍼전파자")는 동일한 바이러스나 세균에 감염된 다른 개인보다 특별히 많은 이차접촉자를 감염시키는 숙주를 말한다. 중국 베이징에서 2003년 사스가 발생했을 때, 역학자들은 최소 8명에 사스를 전염시킨 개인을 슈퍼전파자로 정의하였다.[\[36\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-36) [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Infektionsschutzzentrum_im_Rautenstrauch-Joest-Museum%2C_K%C3%B6ln-6313_%28cropped%29.jpg/250px-Infektionsschutzzentrum_im_Rautenstrauch-Joest-Museum%2C_K%C3%B6ln-6313_%28cropped%29.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:Infektionsschutzzentrum_im_Rautenstrauch-Joest-Museum,_K%C3%B6ln-6313_\(cropped\).jpg) 코로나19 검사를 위해 면봉으로 시료를 채취하고 있다. [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구")가 발표한 [SARS-CoV-2](https://ko.wikipedia.org/wiki/SARS-CoV-2 "SARS-CoV-2") 테스트 프로토콜에 의하면[\[37\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-Schirring16Jan2020-37)[\[38\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-WHO_InterimGuidance-38) 코로나19는 증상을 기반으로 일차적으로 진단하며, 확진판정은 호흡기와 혈액 샘플에 대한 실시간 [RT-PCR](https://ko.wikipedia.org/wiki/RT-PCR "RT-PCR") 검사나 흉부 [CT](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BB%B4%ED%93%A8%ED%84%B0%EB%8B%A8%EC%B8%B5%EC%B4%AC%EC%98%81 "컴퓨터단층촬영") 결과를 분석하여 결정한다.[\[39\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-20200130cdc-39)[\[40\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-20200129cdc-40) 검사 결과는 일반적으로 몇 시간에서 며칠 내에 알 수 있다.[\[41\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-20200130businessinsider-41)[\[42\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-globenewswire1977226-42) SARS-CoV-2 검사는 주로 면봉을 통해 비강에서 채취한 시료에서 [RNA](https://ko.wikipedia.org/wiki/RNA "RNA")를 검사하는 방식으로 이루어진다. RNA 절편의 존재를 확인하기 위해서는 실시간 RT-PCR이 사용된다. 그러나 바이러스 입자가 아니라 그 유전체인 RNA를 확인하는 방식이기 때문에 감염된 시간을 특정하는 것이 어렵다는 비판이 있다.[\[43\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-2k0iS-43) 수많은 연구소들과 기업들이 [항체](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%95%AD%EC%B2%B4 "항체")를 감지하는 방식의 [혈청학](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%98%88%EC%B2%AD%ED%95%99 "혈청학")적 검사방식을 개발하고 있다.[\[44\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-20200319sciencemag-44) [영국 공중 보건국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%81%EA%B5%AD_%EA%B3%B5%EC%A4%91_%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B5%AD "영국 공중 보건국")은 이런 혈청학적 검사방법을 실제 환경에서 사용하고 있다.[\[45\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-independent9515466-45) [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/COVID19CTPneumonia.jpg/250px-COVID19CTPneumonia.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:COVID19CTPneumonia.jpg) 코로나19에 감염된 사람의 [컴퓨터단층촬영](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BB%B4%ED%93%A8%ED%84%B0%EB%8B%A8%EC%B8%B5%EC%B4%AC%EC%98%81 "컴퓨터단층촬영") 사진. 폐의 병변부가 흰색으로 나타난다. 코로나19에 감염된 환자들을 [방사선촬영](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%A9%EC%82%AC%EC%84%A0%EC%B4%AC%EC%98%81 "방사선촬영")과 [컴퓨터단층촬영](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BB%B4%ED%93%A8%ED%84%B0%EB%8B%A8%EC%B8%B5%EC%B4%AC%EC%98%81 "컴퓨터단층촬영")(CT)를 통해 확인하면 [간유리음영](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B0%84%EC%9C%A0%EB%A6%AC%EC%9D%8C%EC%98%81?action=edit&redlink=1 "간유리음영 (없는 문서)")이 비대칭적으로 관찰되는것을 볼 수 있다. 이런 현상은 [아데노바이러스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%84%EB%8D%B0%EB%85%B8%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4 "아데노바이러스") 감염에서도 나타나기 때문에 오롯이 영상법만으로 증상의 원인이 코로나19라는 것을 확인하기란 불가능하다. 그럼에도 불구하고 영상법을 통한 검사방식이 더 빠르고 민감하다는 사실이 알려져 있다. [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/04.02_%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E8%A6%96%E5%AF%9F%E3%80%8C%E4%B8%AD%E5%A4%AE%E6%B5%81%E8%A1%8C%E7%96%AB%E6%83%85%E6%8C%87%E6%8F%AE%E4%B8%AD%E5%BF%83%E3%80%8D_49726568957_66543b616e_o.jpg/250px-04.02_%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E8%A6%96%E5%AF%9F%E3%80%8C%E4%B8%AD%E5%A4%AE%E6%B5%81%E8%A1%8C%E7%96%AB%E6%83%85%E6%8C%87%E6%8F%AE%E4%B8%AD%E5%BF%83%E3%80%8D_49726568957_66543b616e_o.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:04.02_%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E8%A6%96%E5%AF%9F%E3%80%8C%E4%B8%AD%E5%A4%AE%E6%B5%81%E8%A1%8C%E7%96%AB%E6%83%85%E6%8C%87%E6%8F%AE%E4%B8%AD%E5%BF%83%E3%80%8D_49726568957_66543b616e_o.jpg) [미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터")와 [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구")는 마스크를 통해 무증상 전염을 줄일 수 있다고 밝혔다. 사진은 마스크를 착용한 [중화민국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A4%91%ED%99%94%EB%AF%BC%EA%B5%AD "중화민국") 총통 [차이잉원](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B0%A8%EC%9D%B4%EC%9E%89%EC%9B%90 "차이잉원"). [미국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD "미국") 질병통제예방센터([CDC](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터")) 에서는 현 시점에 코로나19 바이러스를 예방하는 의약품은 없다고 밝혔다.[\[46\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-NIHGuidelines2020-46) 백신이나 기타 예방 초치 없이 코로나19를 제어하는 방법은 코로나19 바이러스의 전파를 최대한 막아 의료 체제의 붕괴를 막는 것이다.[\[47\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-Lancet2020Flatten-47) 질병의 전염을 예방하기 위한 개인 위생으로는 [손](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%90 "손") 씻기, [눈](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%88%88_\(%EC%9D%B8%EC%B2%B4\) "눈 (인체)"), [코](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94 "코"), [입](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9E%85 "입")을 씻지 않은 손으로 만지지 않는 것, [공공 장소](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B3%B5%EA%B3%B5_%EC%9E%A5%EC%86%8C "공공 장소")에서 [마스크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EC%9A%A9_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC "보건용 마스크") 등을 착용하는 것이다.[\[48\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-CDC_Prevention-48)[\[49\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-WHO-advice-49)[\[50\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-AutoDW-48-50) 전염을 막기 위해 [사회적 거리두기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%ED%9A%8C%EC%A0%81_%EA%B1%B0%EB%A6%AC%EB%91%90%EA%B8%B0 "사회적 거리두기") 또는 생활적 거리두기도 권장된다.[\[51\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-51)[\[52\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-52) 코로나19 증상을 보이는 사람이나, 코로나19 감염자와 같이 있었으며, 접촉했다고 생각하는 사람들은 외출을 자제하고, 각 국가의 의료기관의 안내에 따라야 한다. 많은 나라의 정부는 감염 사례가 있는 나라와 지역으로 불필요한 여행에 대해 자제 권고를 하고 있다.[\[53\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-AutoDW-50-53) 중국은 야생 동물의 거래와 소비를 금지했다.[\[54\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-auto18-54) 일반적으로 코로나바이러스는 저온의 건조한 환경보다 고온 다습한 환경에서 생존 기간이 더 짧은데, 이와 관련한 직접적인 자료와 바이러스 비활성화에 관련된 온도 기준 정보는 아직까지 부족하다.[\[55\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-55) [접촉자 추적 조사](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%91%EC%B4%89%EC%9E%90_%EC%B6%94%EC%A0%81_%EC%A1%B0%EC%82%AC?action=edit&redlink=1 "접촉자 추적 조사 (없는 문서)")는 보건 당국이 감염의 원인을 파악하고 추가 전염을 막는 중요한 방법이다.[\[56\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-web-56) [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구") (WHO)와 대부분의 정부 보건기관에서는 외출시에는 [보건용 마스크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EC%9A%A9_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC "보건용 마스크")를 착용할 것을 권고하고 있다.[\[57\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-57)[\[58\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-:2-58)[\[59\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-59)[\[60\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-:12-60)[\[61\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-61) 이러한 권고가 내려진 대에는 감염자가 분출하는 비말에 의한 코로나바이러스의 전파를 막는 것에 있으며, 이를 통해 사회적 거리두기와 같은 확립 된 예방 조치를 보완한다.[\[58\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-:2-58)[\[62\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-:5-62) 마스크는 사람이 호흡, 기침, 대화할 때 나오는 비말의 전파를 막아준다.[\[58\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-:2-58)[\[62\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-:5-62) 많은 나라와 지방정부에서는 마스크 착용이나 코와 입을 덮는 형태의 얼굴 가리개의 착용을 의무화해 바이러스의 전파를 제한하려고 하고 있다.[\[63\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-NewshubMasks-63)[\[64\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-64)[\[65\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-nhc_masks-65)[\[66\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-66) 대한민국에서는 [보건용 마스크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EC%9A%A9_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC "보건용 마스크")의 착용이 의무화되었으며, 11월 13일부터 마스크를 올바르게 착용하지 않을 시 10만원의 과태료를 부과하고 있다. 다만, 실외인 경우과 식사 등의 경우에는 제외한다. 또한, 벨브가 있는 마스크나, 마스크가 아닌 것으로 얼굴을 가리는 것은 인정하지 않는다.[\[67\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-67) 2023년 5월 14일 현재, 전 세계에 어떤 나라도 모든 나라가 실외 마스크 착용이 없어지고 있다.(그 이유는 2023년에 실외 마스크 착용을 유지했던 대한민국이 실외 마스크 착용을 해제했기 때문이다."[\[68\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-68) 미국, 덴마크, 프랑스, 슬로베니아, 튀르키예, 헝가리, 네덜란드의 7개국은 실내외 관계 없이 마스크를 쓸 필요가 없다. 나머지 독일, 이탈리아 등 12개 국가는 일부 의료복지 시설이나 대중교통에서 마스크 착용을 권고하고 있다.[\[69\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-69) 마스크 착용을 권고하는 시설은 국가마다 다르다.[\[70\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-70) 일본의 경우는 실내에서도 주위와 2m 이상 떨어져 대화가 없는 상황이라면 마스크를 벗어도 된다.[\[71\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-71) [![OECD 국가 실내 마스크 의무화 현황](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/OECD_%EA%B5%AD%EA%B0%80_%EC%8B%A4%EB%82%B4_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC_%EC%9D%98%EB%AC%B4%ED%99%94_%ED%98%84%ED%99%A9.jpg/250px-OECD_%EA%B5%AD%EA%B0%80_%EC%8B%A4%EB%82%B4_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC_%EC%9D%98%EB%AC%B4%ED%99%94_%ED%98%84%ED%99%A9.jpg)](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8C%8C%EC%9D%BC:OECD_%EA%B5%AD%EA%B0%80_%EC%8B%A4%EB%82%B4_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC_%EC%9D%98%EB%AC%B4%ED%99%94_%ED%98%84%ED%99%A9.jpg) OECD 국가 실내 마스크 의무화 현황 ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Icons8_flat_search.svg/20px-Icons8_flat_search.svg.png) 이 부분의 본문은 [손 씻기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%90_%EC%94%BB%EA%B8%B0 "손 씻기")입니다. 질병의 확산을 예방하기 위해 [손 씻기](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%90_%EC%94%BB%EA%B8%B0 "손 씻기")를 권장한다. [미국 질병 통제 예방 센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91_%ED%86%B5%EC%A0%9C_%EC%98%88%EB%B0%A9_%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병 통제 예방 센터") (CDC)는 사람들이 특히 화장실에 간 후 또는 손이 더러운 경우 비누와 물로 20초 이상 손을 자주 씻을 것을 권장하고 있다. 비누와 물을 쉽게 구할 수 없는 경우 부피 기준으로 알코올이 60% 이상인 알코올 기반 [손 소독제](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%86%90_%EC%86%8C%EB%8F%85%EC%A0%9C "손 소독제")를 사용하는 것이 좋다.[\[48\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-CDC_Prevention-48) 세계보건기구는 또한 사람들에게 씻지 않은 손으로 눈, 코, 입을 만지지 않도록 조언한다.[\[49\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-WHO-advice-49)[\[72\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-AutoDW-52-72) 세계보건기구에서는 고농축 알코올(에탄올 또는 이소프로판올)의 항균 효과가 낮은 과산화수소 농도에 의해 강화되고 세 번째 성분인 글리세롤이 보습제 역할을 하는 손 소독 용액을 제안했습니다[\[73\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-73). 이러한 제품은 상업용 손 세정제를 쉽게 구할 수 없는 외딴 지역에서도 직접 제조할 수 있습니다[\[74\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-74)[\[75\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-75). 보건 기관은 기침이나 재채기를 할 때 구부러진 팔꿈치나 휴지 또는 마스크로 입과 코를 가리도록 권장한다. 휴지로 기침이나 재채기를 했을 경우 바로 폐기해야 한다.[\[49\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-WHO-advice-49)[\[76\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-AutoDW-55-76) 말을 하거나 재채기와 기침을 할 때 분산되는 비말(침)으로 감염될 수 있기 때문에 [마스크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EC%9A%A9_%EB%A7%88%EC%8A%A4%ED%81%AC "보건용 마스크")를 쓰는 것이 권장된다.[\[77\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-who-mask-advices-77) 사회적 거리두기는 개인 간의 밀접한 접촉을 최소화하여 질병의 확산을 늦출 수 있다. 학교, 회사, 경기장, 극장, 쇼핑몰 등 공공장소를 폐쇄하기도 하며, 또한 사람들은 집에 머물고 여행을 제한하고 붐비는 지역을 피하고 악수하지 않으며 신체적으로 다른 사람과 거리를 두어 사회적 거리를 두는 방법을 적용할 수 있다.[\[78\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-78)[\[79\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-79)[\[80\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-80) 병원이나 의료기관에도 치료 목적이 아닌 경우 방문하는 것을 삼가도록 권장한다. 코로나19로 진단된 사람과 감염된 것으로 의심되는 사람은 집에서 [자가격리](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9E%90%EA%B0%80%EA%B2%A9%EB%A6%AC "자가격리")를 해 사람간의 감염을 막아야 한다.[\[81\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-nhsself-81) 많은 단체에서 코로나19에 대한 가능한 [백신](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "백신")을 개발하기 위해 공개된 게놈을 사용하고 있다. 2020년 1월, [전염병대비혁신연합](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%84%EC%97%BC%EB%B3%91%EB%8C%80%EB%B9%84%ED%98%81%EC%8B%A0%EC%97%B0%ED%95%A9?action=edit&redlink=1 "전염병대비혁신연합 (없는 문서)")(CEPI)는 [몬데나](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%AC%EB%8D%B0%EB%82%98?action=edit&redlink=1 "몬데나 (없는 문서)"), [퀸즐랜드 대학교](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%80%B8%EC%A6%90%EB%9E%9C%EB%93%9C_%EB%8C%80%ED%95%99%EA%B5%90 "퀸즐랜드 대학교"), [이노비오 제약](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B4%EB%85%B8%EB%B9%84%EC%98%A4_%EC%A0%9C%EC%95%BD?action=edit&redlink=1 "이노비오 제약 (없는 문서)")의 2019 신종 코로나바이러스 퇴치를 위한 세 가지 프로젝트를 지원하기 시작하였다.[\[82\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-ThomReut_NIH_Moderna_3months-82)[\[83\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-Guardian_CEPI_16weeks-83) [미국 국립보건원](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EB%A6%BD%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EC%9B%90_\(%EB%AF%B8%EA%B5%AD\) "국립보건원 (미국)")(NIH)은 생명 공학회사 [모더나](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%A8%EB%8D%94%EB%82%98 "모더나")와 협력하여 2020년 5월까지 임상시험을 할 백신을 개발하기 위해 코로나바이러스와 일치하는 [RNA 백신](https://ko.wikipedia.org/wiki/RNA_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "RNA 백신")을 만드는 전략을 세우기 시작했다.[\[82\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-ThomReut_NIH_Moderna_3months-82) 2020년 12월 8일, [영국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%81%EA%B5%AD "영국")에서 세계 최초로 [코로나19 백신](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B0%B1%EC%8B%A0 "코로나19 백신") 접종이 시작되었다. 또한, 2021년 4월에는 [대한민국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD "대한민국")도 백신 접종을 본격적으로 시작하였다. [우한시](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%ED%95%9C%EC%8B%9C "우한시")와 [후베이성](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%9B%84%EB%B2%A0%EC%9D%B4%EC%84%B1 "후베이성")의 봉쇄와 이 지역에서의 발발의 지속적인 바이러스 유행으로 인해 몇몇 국가는 이 지역에서 자국의 시민, 외교관 등을 대피시킬 계획을 세웠다. 이것은 주로 중국 당국에 의해 사전 허가를 받은 자국 국가의 [전세 비행](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%84%EC%84%B8_%ED%95%AD%EA%B3%B5%EC%82%AC "전세 항공사")을 통해 이루어졌다. 일본, 인도, 미국, 프랑스, 오스트레일리아, 스리랑카, 독일, 태국은 처음으로 시민 대피 계획을 수립했다. 이후에는 [대한민국](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%ED%95%9C%EB%AF%BC%EA%B5%AD "대한민국") 역시 시민 대피 계획을 세워 우한에 머물고 있는 약 300여명의 사람들을 자국으로 대피하였다.[\[84\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-84)[\[85\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-85)[\[86\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-86)[\[87\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-87)[\[88\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-:4-88)[\[89\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-20200125cnn-89)[\[90\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-20200129tempo-90) 세계 여러 나라에서는 중국인 또는 최근 중국 방문객을 대상으로 한 임시 입국 금지법을 시행했거나 비자 발급을 중단하고 중국인에 대한 비자 요건을 재조정했다.[\[91\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-91)몇몇 나라들은 전 세계인들의 입국을 제한을 했었다. 하지만 이러한 입국 제한은 범유행이 장기화되면서 점차 미묘되기 시작하였다. [WHO](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구")는 전세계적인 위협이 되는 전염병이 창궐하면, [국제적 공중보건 비상사태](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EC%A0%9C%EC%A0%81_%EA%B3%B5%EC%A4%91%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EB%B9%84%EC%83%81%EC%82%AC%ED%83%9C "국제적 공중보건 비상사태")(Public Health Emergency of International Concern, PHEIC)를 선포할 수 있다. 1월 29일, [로이터통신](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A1%9C%EC%9D%B4%ED%84%B0%ED%86%B5%EC%8B%A0 "로이터통신")은 2017년 중국이 WHO에 600억 위안(약 10조원)을 투자하는 협약을 했기 때문에, WHO가 시진핑 주석의 눈치를 보는 것 같다고 보도했다. 이번 코로나바이러스 경우 WHO는 이틀 동안 16명의 독립적인 전문가들로 구성된 긴급 위원회 논의를 거쳤다. [디디에 후상](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EB%94%94%EC%97%90_%ED%9B%84%EC%83%81?action=edit&redlink=1 "디디에 후상 (없는 문서)") WHO 긴급 자문위원회 의장은 비상사태 선포에 대한 위원들 의견이 50대 50으로 비등하게 엇갈렸다고 밝혔다.[\[92\]](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_note-92) WHO가 비상사태를 선포해도, WHO가 각국 정부에 명령권은 없고, 권고만 하는 것이다. 1월 30일, WHO는 긴급 위원회를 재소집해서, [국제 공중보건 비상사태](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EC%A0%9C_%EA%B3%B5%EC%A4%91%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EB%B9%84%EC%83%81%EC%82%AC%ED%83%9C "국제 공중보건 비상사태")(PHEIC)를 선포했다. [테워드로스 아드하놈 거브러이여수스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%85%8C%EC%9B%8C%EB%93%9C%EB%A1%9C%EC%8A%A4_%EC%95%84%EB%93%9C%ED%95%98%EB%86%88_%EA%B1%B0%EB%B8%8C%EB%9F%AC%EC%9D%B4%EC%97%AC%EC%88%98%EC%8A%A4 "테워드로스 아드하놈 거브러이여수스") WHO 사무총장은 이날 자문 기구인 비상대책위원회 회의 이후 스위스 제네바의 WHO 본부에서 열린 언론 브리핑에서 이같이 말했다. 다만 중국에 대한 교역과 여행 제한에는 반대했다. 앞서 열었던 2차례 비상대책위원회 회의에서는 비상사태 안건이 부결되었다. 비상대책위원회는 강제력 있는 결정을 하는 회의체는 아니고, 자문기구로서, 비상사태 선포 여부는 오로지 사무총장의 고유 권한이다. - [코로나바이러스 감염증](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4_%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%A6%9D "코로나바이러스 감염증") - [신종감염병](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%A0%EC%A2%85%EA%B0%90%EC%97%BC%EB%B3%91 "신종감염병") - [세계화와 질병](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%ED%99%94%EC%99%80_%EC%A7%88%EB%B3%91 "세계화와 질병") 1. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-JHU_ticker_1-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-JHU_ticker_1-1) [3](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-JHU_ticker_1-2) [COVID-19 Dashboard by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University (JHU)](https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6) . 《[ArcGIS](https://ko.wikipedia.org/wiki/ArcGIS "ArcGIS")》. [존스 홉킨스 대학교](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A1%B4%EC%8A%A4_%ED%99%89%ED%82%A8%EC%8A%A4_%EB%8C%80%ED%95%99%EA%B5%90 "존스 홉킨스 대학교"). 2023년 3월 10일에 확인함. 2. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-ECDCQA_2-0) [“Q & A on COVID-19: Basic facts”](https://www.ecdc.europa.eu/en/covid-19/facts/questions-answers-basic-facts). 《[www.ecdc.europa.eu](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%A0%EB%9F%BD_%EC%A7%88%EB%B3%91%EC%98%88%EB%B0%A9%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%84%BC%ED%84%B0 "유럽 질병예방통제센터")》. 2020년 9월 25일. 2020년 10월 8일에 확인함. 3. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-RFXoH_3-0) [“The Great Lockdown: Worst Economic Downturn Since the Great Depression”](https://blogs.imf.org/2020/04/14/the-great-lockdown-worst-economic-downturn-since-the-great-depression/). 《IMF Blog》. 2020년 4월 23일에 확인함. 4. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-rdZ1G_4-0) Lee, Jennifer; Yadav, Monika. [“The Rise of Anti-Asian Hate in the Wake of Covid-19”](https://items.ssrc.org/covid-19-and-the-social-sciences/the-rise-of-anti-asian-hate-in-the-wake-of-covid-19/). 《Social Science Research Council》. Social Science Research Council. 2020년 7월 3일에 확인함. 5. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-5) 6. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-6) sina\_mobile (2020년 1월 9일). [“武汉肺炎:疫情病原体初步判定为新型冠状病毒”](https://news.sina.cn/gn/2020-01-09/detail-iihnzhha1262297.d.html). 《news.sina.cn》. 2020년 1월 16일에 확인함. 7. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-7) 李恩慈 (2020년 1월 9일). [“【武漢肺炎】內地專家組:不明肺炎病原體初步判定為新型冠狀病毒”](https://www.hk01.com/%E7%A4%BE%E6%9C%83%E6%96%B0%E8%81%9E/419454/%E6%AD%A6%E6%BC%A2%E8%82%BA%E7%82%8E-%E5%85%A7%E5%9C%B0%E5%B0%88%E5%AE%B6%E7%B5%84-%E4%B8%8D%E6%98%8E%E8%82%BA%E7%82%8E%E7%97%85%E5%8E%9F%E9%AB%94%E5%88%9D%E6%AD%A5%E5%88%A4%E5%AE%9A%E7%82%BA%E6%96%B0%E5%9E%8B%E5%86%A0%E7%8B%80%E7%97%85%E6%AF%92) (중국어 (홍콩)). 《香港01》. 2020년 1월 16일에 확인함. 8. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-8) [“Initial genome release of novel coronavirus”](http://virological.org/t/initial-genome-release-of-novel-coronavirus/319). Andrew Rambaut. 2020년 1월 16일에 확인함. 9. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-9) \[참고\][연합뉴스-"신종 코로나바이러스 게놈서열 최초 공개 중국 실험실 문 닫아"](https://www.yna.co.kr/view/AKR20200229059300097) 10. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-10) [“Wuhan seafood market pneumonia virus isolate Wuhan-Hu-1, complete genome”](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nuccore/MN908947). National Center for Biotechnology Information. 2020년 1월 16일에 확인함. 11. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-11) [“袁國勇:武漢新冠狀病毒80%與沙士相似 疑源自蝙蝠”](https://hk.on.cc/hk/bkn/cnt/news/20200111/bkn-20200111134549200-0111_00822_001.html) (중국어 (홍콩)). 《on.cc東網》. 2020년 1월 11일. 2020년 1월 16일에 확인함. 12. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-12) [“武汉华南海鲜批发市场休市整治,动物内脏曾散落街角\_媒体\_澎湃新闻-The Paper”](https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_5402038). 《www.thepaper.cn》. 2020년 1월 1일. 2020년 1월 21일에 확인함. 13. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-Huang24Jan2020_13-0) Huang, Chaolin; Wang, Yeming; Li, Xingwang; Ren, Lili; Zhao, Jianping; Hu, Yi; Zhang, Li; Fan, Guohui; Xu, Jiuyang; Gu, Xiaoying; Cheng, Zhenshun (2020년 1월 24일). “Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China”. 《The Lancet》. [doi](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EC%A7%80%ED%84%B8_%EA%B0%9D%EC%B2%B4_%EC%8B%9D%EB%B3%84%EC%9E%90 "디지털 객체 식별자"):[10\.1016/S0140-6736(20)30183-5](https://dx.doi.org/10.1016%2FS0140-6736%2820%2930183-5). [ISSN](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EC%A0%9C_%ED%91%9C%EC%A4%80_%EC%9D%BC%EB%A0%A8_%EB%B2%88%ED%98%B8 "국제 표준 일련 번호") [0140-6736](https://www.worldcat.org/issn/0140-6736). [PMID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C "펍메드") [31986264](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31986264). 14. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-Joseph24Jan2020_14-0) Joseph, Andrew (2020년 1월 24일). [“New coronavirus can cause infections with no symptoms and sicken otherwise healthy people, studies show”](https://web.archive.org/web/20200124204338/https://www.statnews.com/2020/01/24/coronavirus-infections-no-symptoms-lancet-studies/). 《STAT》. 2020년 1월 24일에 [원본 문서](https://www.statnews.com/2020/01/24/coronavirus-infections-no-symptoms-lancet-studies/)에서 보존된 문서. 2020년 1월 27일에 확인함. 15. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-han24Jan2020_15-0) Chan, Jasper Fuk-Woo; Yuan, Shuofeng; Kok, Kin-Hang; To, Kelvin Kai-Wang; Chu, Hin; Yang, Jin; Xing, Fanfan; Liu, Jieling; Yip, Cyril Chik-Yan; Poon, Rosana Wing-Shan; Tsoi, Hoi-Wah (2020년 1월 24일). “A familial cluster of pneumonia associated with the 2019 novel coronavirus indicating person-to-person transmission: a study of a family cluster”. 《The Lancet》 **0**. [doi](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EC%A7%80%ED%84%B8_%EA%B0%9D%EC%B2%B4_%EC%8B%9D%EB%B3%84%EC%9E%90 "디지털 객체 식별자"):[10\.1016/S0140-6736(20)30154-9](https://dx.doi.org/10.1016%2FS0140-6736%2820%2930154-9). [ISSN](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EC%A0%9C_%ED%91%9C%EC%A4%80_%EC%9D%BC%EB%A0%A8_%EB%B2%88%ED%98%B8 "국제 표준 일련 번호") [0140-6736](https://www.worldcat.org/issn/0140-6736). [PMID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C "펍메드") [31986261](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31986261). 16. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-Schnirring25Jan2020_16-0) Schnirring, Lisa (2020년 1월 25일). [“Doubts rise about China's ability to contain new coronavirus”](https://web.archive.org/web/20200126102242/http://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2020/01/doubts-rise-about-chinas-ability-contain-new-coronavirus). 《CIDRAP》. 2020년 1월 26일에 [원본 문서](http://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2020/01/doubts-rise-about-chinas-ability-contain-new-coronavirus)에서 보존된 문서. 17. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-france2420200120_17-0) [“China confirms sharp rise in cases of SARS-like virus across the country”](https://web.archive.org/web/20200120055618/https://www.france24.com/en/20200120-china-confirms-sharp-rise-in-cases-of-sars-like-virus-across-the-country). 2020년 1월 20일에 [원본 문서](https://www.france24.com/en/20200120-china-confirms-sharp-rise-in-cases-of-sars-like-virus-across-the-country)에서 보존된 문서. 2020년 1월 20일에 확인함. 18. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-twitter1223797298_18-0) Philippines, World Health Organization (2020년 2월 1일). [“A 44-year-old male is confirmed as the second person with the 2019 novel coronavirus acute respiratory disease (2019-nCoV) in the Philippines. He passed away on 1 February 2020.pic.twitter.com/5a5tPWtvpc”](https://twitter.com/WHOPhilippines/status/1223797298477424641). 《@WHOPhilippines》. 2020년 2월 2일에 확인함. 19. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-NYT2020PhilDeath_19-0) 오스틴 램지; 티퍼니 메이 (2020년 2월 2일). [“Philippines Reports First Coronavirus Death Outside China”](https://www.nytimes.com/2020/02/02/world/asia/philippines-coronavirus-china.html). 《The New York Times》. 2020년 2월 4일에 확인함. 20. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-20) [“Coronavirus: Window of opportunity to act, World Health Organization says”](https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-51368873). 《BBC》. 2020년 2월 5일. 21. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-CDC2020Sym_21-0) [“Coronavirus About Symptoms and Diagnosis”](https://www.cdc.gov/coronavirus/about/symptoms.html). 《[미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터")》. United States. 2020년 1월 30일. 2020년 2월 1일에 확인함. 22. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-22) 제이슨 게일 (2020년 2월 1일). [“Coronavirus Lurking in Feces May Reveal Hidden Risk of Spread”](https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-02-01/coronavirus-lurking-in-feces-may-reveal-hidden-risk-of-spread). Bloomberg. 2020년 2월 2일에 확인함. 23. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-23) <https://lenta.ru/articles/2022/02/21/farmb/> 24. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-24) <https://www.osnmedia.ru/ekonomika/feliks-evtushenkov-afk-sistema/> 25. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-25) [“"'우한폐렴' 신종 코로나바이러스, 뱀 먹다가 옮는다"-연합뉴스”](http://yna.kr/AKR20200123041600009?site=popup_share_copy). 26. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-26) [“\[팩트 정리\] '신종 코로나바이러스' 알아야 하는 5가지”](http://www.monews.co.kr/news/articleView.html?idxno=207853). 27. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-27) [“신종 코로나바이러스, 사스 바이러스와 80% 일치”](http://www.hani.co.kr/arti/science/science_general/925678.html). 한겨레. 2020년 1월 25일. 28. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-28) [“신종 코로나바이러스 전파력, 메르스-사스 중간 추정”](http://www.kukinews.com/news/article.html?no=740442/). [국민일보](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EB%AF%BC%EC%9D%BC%EB%B3%B4 "국민일보") 쿠키뉴스. 2020년 1월 22일. 2020년 1월 23일에 확인함. 29. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-SCMP-yuen_29-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-SCMP-yuen_29-1) [“Wuhan coronavirus has entered transmission stage among families and hospitals, taking it a step closer to full-blown community epidemic, Hong Kong expert warns”](https://www.scmp.com/news/hong-kong/health-environment/article/3047022/wuhan-coronavirus-20-other-cities-china-affected) (영어). [사우스차이나모닝포스트](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%AC%EC%9A%B0%EC%8A%A4%EC%B0%A8%EC%9D%B4%EB%82%98%EB%AA%A8%EB%8B%9D%ED%8F%AC%EC%8A%A4%ED%8A%B8 "사우스차이나모닝포스트"). 2020년 1월 21일. 2020년 1월 23일에 확인함. 30. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-ko-yuen_30-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-ko-yuen_30-1) [“홍콩 학자 "우한 폐렴, 전면적 확산 가능성"..1459명 감염 추정도”](https://news.v.daum.net/v/20200122165136343). 2020년 1월 22일. 2020년 1월 23일에 확인함. , 31. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-31) [“'우한폐렴' 감염 中의사 "바이러스, 각막 통해 침투된 듯"”](http://www.newsis.com/view?id=NISX20200123_0000898271). 뉴시스. 2020년 1월 23일. 32. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-R0-def_32-0) Christophe Fraser; Christl A. Donnelly; Simon Cauchemez 외 (2009년 6월 19일). [“Pandemic Potential of a Strain of Influenza A (H1N1): Early Findings”](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3735127). 《Science》 **324** (5934): 1557–1561. [Bibcode](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B9%84%EB%B8%8C%EC%BD%94%EB%93%9C "비브코드"):[2009Sci...324.1557F](http://adsabs.harvard.edu/abs/2009Sci...324.1557F). [doi](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EC%A7%80%ED%84%B8_%EA%B0%9D%EC%B2%B4_%EC%8B%9D%EB%B3%84%EC%9E%90 "디지털 객체 식별자"):[10\.1126/science.1176062](https://dx.doi.org/10.1126%2Fscience.1176062). [ISSN](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EC%A0%9C_%ED%91%9C%EC%A4%80_%EC%9D%BC%EB%A0%A8_%EB%B2%88%ED%98%B8 "국제 표준 일련 번호") [0036-8075](https://www.worldcat.org/issn/0036-8075). [PMC](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C_%EC%84%BC%ED%8A%B8%EB%9F%B4 "펍메드 센트럴") [3735127](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3735127). [PMID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C "펍메드") [19433588](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19433588). 33. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-33) [“Statement on the meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)”](https://www.who.int/news-room/detail/23-01-2020-statement-on-the-meeting-of-the-international-health-regulations-\(2005\)-emergency-committee-regarding-the-outbreak-of-novel-coronavirus-\(2019-ncov\)). 세계보건기구. 2020년 1월 23일. 2020년 1월 30일에 확인함. 34. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-ICL-report3_34-0) [“Report 3: Transmissibility of 2019-nCoV”](https://www.imperial.ac.uk/media/imperial-college/medicine/sph/ide/gida-fellowships/Imperial-2019-nCoV-transmissibility.pdf) (PDF). 2020년 1월 25일. 2020년 1월 30일에 확인함. 35. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-35) ["우한 폐렴, 中 공식 발표보다 훨씬 심각" 곳곳 우려 목소리](https://www.yna.co.kr/view/AKR20200122100200074), 연합뉴스, 2020.01.22. 36. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-36) Z. Shen, F. Ning, W. Zhou, L.He, C. Lin, D. Chin, Z. Zhus, A. Schuchat. Superspreading events, Beijing, 2003. Emerging Infectious Diseases. Vol. 10, No. 2. Feb. 2004. 37. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-Schirring16Jan2020_37-0) 리사 시링 (2020년 1월 16일). [“Japan has 1st novel coronavirus case; China reports another death”](https://web.archive.org/web/20200120043657/http://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2020/01/japan-has-1st-novel-coronavirus-case-china-reports-another-death). 《CIDRAP》. 2020년 1월 20일에 [원본 문서](http://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2020/01/japan-has-1st-novel-coronavirus-case-china-reports-another-death)에서 보존된 문서. 2020년 1월 16일에 확인함. 38. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-WHO_InterimGuidance_38-0) [“Laboratory testing for 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) in suspected human cases: Interim guidance”](https://web.archive.org/web/20200120175355/https://www.who.int/health-topics/coronavirus/laboratory-diagnostics-for-novel-coronavirus). 《[세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구")》. 2020년 1월 20일에 [원본 문서](https://www.who.int/health-topics/coronavirus/laboratory-diagnostics-for-novel-coronavirus)에서 보존된 문서. 2020년 1월 28일에 확인함. 39. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-20200130cdc_39-0) [“Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Situation Summary”](https://web.archive.org/web/20200126210549/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-nCoV/summary.html). 《[미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터")》. 2020년 1월 30일. 2020년 1월 26일에 [원본 문서](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/summary.html)에서 보존된 문서. 2020년 1월 30일에 확인함. 40. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-20200129cdc_40-0) [“Real-Time RT-PCR Panel for Detection 2019-Novel Coronavirus”](https://web.archive.org/web/20200130202031/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/lab/rt-pcr-detection-instructions.html). 《[미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터")》. 2020년 1월 29일. 2020년 1월 30일에 [원본 문서](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/lab/rt-pcr-detection-instructions.html)에서 보존된 문서. 2020년 2월 1일에 확인함. 41. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-20200130businessinsider_41-0) 힐러리 브룩 (2020년 1월 30일). [“There's only one way to know if you have the coronavirus, and it involves machines full of spit and mucus”](https://web.archive.org/web/20200201034232/https://www.businessinsider.com/how-to-know-if-you-have-the-coronavirus-pcr-test-2020-1). 《Business Insider》. 2020년 2월 1일에 [원본 문서](https://www.businessinsider.com/how-to-know-if-you-have-the-coronavirus-pcr-test-2020-1)에서 보존된 문서. 2020년 2월 1일에 확인함. 42. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-globenewswire1977226_42-0) [“Curetis Group Company Ares Genetics and BGI Group Collaborate to Offer Next-Generation Sequencing and PCR-based Coronavirus (2019-nCoV) Testing in Europe”](https://web.archive.org/web/20200131201626/https://www.globenewswire.com/news-release/2020/01/30/1977226/0/en/Curetis-Group-Company-Ares-Genetics-and-BGI-Group-Collaborate-to-Offer-Next-Generation-Sequencing-and-PCR-based-Coronavirus-2019-nCoV-Testing-in-Europe.html). 《GlobeNewswire News Room》. 2020년 1월 30일. 2020년 1월 31일에 [원본 문서](https://www.globenewswire.com/news-release/2020/01/30/1977226/0/en/Curetis-Group-Company-Ares-Genetics-and-BGI-Group-Collaborate-to-Offer-Next-Generation-Sequencing-and-PCR-based-Coronavirus-2019-nCoV-Testing-in-Europe.html)에서 보존된 문서. 2020년 2월 1일에 확인함. 43. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-2k0iS_43-0) Bullard, Jared; Dust, Kerry; Funk, Duane; Strong, James E.; Alexander, David; Garnett, Lauren; Boodman, Carl; Bello, Alexander; Hedley, Adam; Schiffman, Zachary; Doan, Kaylie (2020). [“Predicting infectious SARS-CoV-2 from diagnostic samples”](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7314198). 《Clinical Infectious Diseases》. [doi](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EC%A7%80%ED%84%B8_%EA%B0%9D%EC%B2%B4_%EC%8B%9D%EB%B3%84%EC%9E%90 "디지털 객체 식별자"):[10\.1093/cid/ciaa638](https://dx.doi.org/10.1093%2Fcid%2Fciaa638). [PMC](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C_%EC%84%BC%ED%8A%B8%EB%9F%B4 "펍메드 센트럴") [7314198](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7314198). [PMID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C "펍메드") [32442256](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32442256). 44. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-20200319sciencemag_44-0) Vogel, Gretchen (2020년 3월 19일). [“New blood tests for antibodies could show true scale of coronavirus pandemic”](https://www.sciencemag.org/news/2020/03/new-blood-tests-antibodies-could-show-true-scale-coronavirus-pandemic). 《Science》. [doi](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EC%A7%80%ED%84%B8_%EA%B0%9D%EC%B2%B4_%EC%8B%9D%EB%B3%84%EC%9E%90 "디지털 객체 식별자"):[10\.1126/science.abb8028](https://dx.doi.org/10.1126%2Fscience.abb8028). [S2CID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%9C%EB%A7%A8%ED%8B%B1_%EC%8A%A4%EC%B9%BC%EB%9D%BC "시맨틱 스칼라") [216202171](https://api.semanticscholar.org/CorpusID:216202171). 45. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-independent9515466_45-0) [“NHS staff will be first to get new coronavirus antibody test, medical chief promises”](https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/coronavirus-test-antibody-covid-roche-immune-nhs-staff-a9515466.html). 《The Independent》. 2020년 5월 14일. 2020년 5월 14일에 확인함. 46. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-NIHGuidelines2020_46-0) [“COVID-19 Treatment Guidelines”](https://web.archive.org/web/20210119213333/https://www.covid19treatmentguidelines.nih.gov/). 《www.nih.gov》. National Institutes of Health. 2021년 1월 19일에 [원본 문서](https://www.covid19treatmentguidelines.nih.gov/)에서 보존된 문서. 2021년 1월 18일에 확인함. 47. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-Lancet2020Flatten_47-0) Anderson RM, Heesterbeek H, Klinkenberg D, Hollingsworth TD (March 2020). [“How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic?”](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7158572). 《Lancet》 **395** (10228): 931–934. [doi](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EC%A7%80%ED%84%B8_%EA%B0%9D%EC%B2%B4_%EC%8B%9D%EB%B3%84%EC%9E%90 "디지털 객체 식별자"):[10\.1016/S0140-6736(20)30567-5](https://dx.doi.org/10.1016%2FS0140-6736%2820%2930567-5). [PMC](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C_%EC%84%BC%ED%8A%B8%EB%9F%B4 "펍메드 센트럴") [7158572](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7158572). [PMID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C "펍메드") [32164834](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32164834). "A key issue for epidemiologists is helping policy makers decide the main objectives of mitigation—e.g. minimising morbidity and associated mortality, avoiding an epidemic peak that overwhelms health-care services, keeping the effects on the economy within manageable levels, and flattening the epidemic curve to wait for vaccine development and manufacture on scale and antiviral drug therapies." 48. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-CDC_Prevention_48-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-CDC_Prevention_48-1) [“Prevention & Treatment”](https://web.archive.org/web/20191215193934/https://www.cdc.gov/coronavirus/about/prevention.html). 《CDC.gov》. [미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터"). 2020년 2월 15일. 2019년 12월 15일에 [원본 문서](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/prevention-treatment.html)에서 보존된 문서. 2020년 1월 21일에 확인함. ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/PD-icon.svg/20px-PD-icon.svg.png) 이 문서는 [퍼블릭 도메인](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8D%BC%EB%B8%94%EB%A6%AD_%EB%8F%84%EB%A9%94%EC%9D%B8 "퍼블릭 도메인") 출처의 본문을 포함합니다. 49. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-WHO-advice_49-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-WHO-advice_49-1) [3](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-WHO-advice_49-2) [“Advice for public”](https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public). 《WHO.int》. [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구"). 2020년 2월 8일에 확인함. 50. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-AutoDW-48_50-0) [“What to do if you are sick with 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)”](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/steps-when-sick.html). 《CDC.gov》. [미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터"). 2020년 2월 11일. 2020년 2월 13일에 확인함. 51. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-51) CDC (2020년 2월 11일). [“Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)”](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/community/index.html). 《CDC.gov》. Centers for Disease Control and Prevention. 2020년 3월 4일에 확인함. 52. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-52) [“Coronavirus (COVID-19) – 5 things you can do to protect yourself and your community”](https://publichealthmatters.blog.gov.uk/2020/03/04/coronavirus-covid-19-5-things-you-can-do-to-protect-yourself-and-your-community/). 《Blog: Public Health Matters》. Public Health England, Government of the United Kingdom. 2020년 3월 4일에 확인함. 53. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-AutoDW-50_53-0) [“COVID-19 Information for Travel”](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/travelers/index.html). 《CDC.gov》. [미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터"). 2020년 2월 11일. 2020년 2월 25일에 확인함. 54. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-auto18_54-0) [“China bans trade, consumption of wild animals due to coronavirus”](https://www.cnbc.com/2020/02/25/china-bans-trade-consumption-of-wild-animals-due-to-coronavirus.html). [CNBC](https://ko.wikipedia.org/wiki/CNBC "CNBC"). 2020년 2월 25일. 2020년 2월 25일에 확인함. 55. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-55) [“자주하는 질문”](https://www.scdc.or.kr/index.php?mid=faq&category=209). 서울특별시 감염병관리지원단. 2020년9월24일에 확인함. \[[깨진 링크](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9C%84%ED%82%A4%EB%B0%B1%EA%B3%BC:%EA%B9%A8%EC%A7%84_%EB%A7%81%ED%81%AC "위키백과:깨진 링크")([과거 내용 찾기](https://web.archive.org/web/*/https://www.scdc.or.kr/index.php?mid=faq&category=209))\] 56. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-web_56-0) [“Expert interview: What is contact tracing?”](https://publichealthmatters.blog.gov.uk/2020/02/13/expert-interview-what-is-contact-tracing/). 《Blog: Public Health Matters》. Public Health England, Government of the United Kingdom. 2020년 2월 28일에 확인함. 57. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-57) [“Wear masks in public says WHO, in update of COVID-19 advice”](https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-who-masks-idUSKBN23C27Y). 《Reuters》. 2020년 6월 5일. 2020년 7월 3일에 확인함. 58. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-:2_58-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-:2_58-1) [3](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-:2_58-2) [“Recommendations for Cloth Face Covers”](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/cloth-face-cover.html). 《U.S. [미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터") (CDC)》. 2020년 4월 3일. 2020년 6월 3일에 확인함. 59. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-59) [“When and how to use masks”](https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/when-and-how-to-use-masks). 《WHO》. 2020년 7월 3일에 확인함. 60. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-:12_60-0) [“Social distancing: what you need to do – Coronavirus (COVID-19)”](https://www.nhs.uk/conditions/coronavirus-covid-19/social-distancing/what-you-need-to-do/) (영어). 《nhs.uk》. 2020년 6월 2일. 2020년 8월 18일에 확인함. 61. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-61) [“COVID-19: Use of masks in the community”](https://www.health.govt.nz/our-work/diseases-and-conditions/covid-19-novel-coronavirus/covid-19-health-advice-general-public/covid-19-use-masks-community) (영어). 《Ministry of Health NZ》. 2020년 8월 18일에 확인함. 62. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-:5_62-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-:5_62-1) [“Using face masks in the community – Technical Report”](https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/COVID-19-use-face-masks-community.pdf) (PDF). 《ECDC》. 2020년 4월 8일. 63. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-NewshubMasks_63-0) [“Which countries have made wearing face masks compulsory?”](https://www.aljazeera.com/news/2020/04/countries-wearing-face-masks-compulsory-200423094510867.html). Al Jazeera. 2020년 5월 20일. 64. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-64) [“Recommendation Regarding the Use of Cloth Face Coverings, Especially in Areas of Significant Community-Based Transmission”](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/cloth-face-cover.html). 《U.S. [미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터") (CDC)》. 2020년 2월 11일. 2020년 4월 17일에 확인함. 65. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-nhc_masks_65-0) [“For different groups of people: how to choose masks”](http://en.nhc.gov.cn/2020-02/07/c_76337.htm). 《NHC.gov.cn》. National Health Commission of the People's Republic of China. 2020년 2월 7일. 2020년 3월 22일에 확인함. "Disposable medical masks: Recommended for: • People in crowded places • Indoor working environment with a relatively dense population • People going to medical institutions • Children in kindergarten and students at school gathering to study and do other activities" 66. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-66) Greenhalgh T, Schmid MB, Czypionka T, Bassler D, Gruer L (April 2020). [“Face masks for the public during the covid-19 crisis”](https://www.bmj.com/content/369/bmj.m1435.short). 《BMJ》 **369**: m1435. [doi](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%94%94%EC%A7%80%ED%84%B8_%EA%B0%9D%EC%B2%B4_%EC%8B%9D%EB%B3%84%EC%9E%90 "디지털 객체 식별자"):[10\.1136/bmj.m1435](https://dx.doi.org/10.1136%2Fbmj.m1435). [PMID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%8E%8D%EB%A9%94%EB%93%9C "펍메드") [32273267](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32273267). [S2CID](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%8B%9C%EB%A7%A8%ED%8B%B1_%EC%8A%A4%EC%B9%BC%EB%9D%BC "시맨틱 스칼라") [215516381](https://api.semanticscholar.org/CorpusID:215516381). 67. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-67) 김, 민지 (2020년 11월 13일). 《오늘부터 마스크 안 쓰면 과태료 10만 원…주의해야 할 점은?》 (KBS) <http://news.kbs.co.kr/news/view.do?ncd=5047286&ref=A>. 2020년 12월 6일에 확인함. 68. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-68) [“실외 마스크 의무 완전 해제 검토…OECD 주요국 중 한국만 착용”](https://www.hankyung.com/society/article/2022092025097). 《한경닷컴》. 2022년 9월 20일. 2022년 9월 25일에 확인함. 69. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-69) [“\[더뉴스\] '노 마스크'로 가을야구 직관...실내마스크 해제는 아직”](https://www.ytn.co.kr/_ln/0103_202209231415426929). 《YTN》. 2022년 9월 23일. 2022년 9월 25일에 확인함. 70. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-70) [“정재훈 "마스크 이제 벗자…첫 타자는 영유아들"”](https://www.nocutnews.co.kr/news/5819148). 《노컷뉴스》. 2022년 9월 19일. 2022년 9월 25일에 확인함. 71. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-71) [“'마스크의 나라'조차 벗는데…OECD 중 한국만 '실내 마스크'”](https://www.joongang.co.kr/article/25102227). 《중앙일보》. 2022년 9월 16일. 2022년 9월 25일에 확인함. 72. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-AutoDW-52_72-0) [“Coronavirus public information campaign launched across the UK”](https://www.gov.uk/government/news/coronavirus-public-information-campaign-launched-across-the-uk). Government of the United Kingdom. 2020년 2월 8일에 확인함. 73. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-73) [《WHO-recommended handrub formulations》](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK144054/) (영어). World Health Organization. 2009. 74. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-74) Anodic production of hydrogen peroxide using commercial carbon materials, Applied Catalysis B: Environmental, Volume 303, April 2022, 120848,, `https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0926337321009735` 75. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-75) Anodic generation of hydrogen peroxide in continuous flow `https://pubs.rsc.org/en/content/articlehtml/2022/gc/d2gc02575b` 76. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-AutoDW-55_76-0) Home. [“Novel Coronavirus”](https://www.hpsc.ie/a-z/respiratory/coronavirus/novelcoronavirus/). 《HPSC.ie》. Health Protection Surveillance Centre of Ireland. 2020년 2월 27일에 확인함. 77. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-who-mask-advices_77-0) [“Advice on the use of masks in the community, during home care and in health care settings in the context of the novel coronavirus (2019-nCoV) outbreak”](https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/when-and-how-to-use-masks). 《WHO.int》. [세계보건기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84%EB%B3%B4%EA%B1%B4%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계보건기구"). 2020년 2월 21일에 확인함. 78. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-78) [“Advice for public”](https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public). 《who.int》. 2020년 3월 8일에 확인함. 79. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-79) [“Singapore: The Model for COVID-19 Response?”](https://www.medpagetoday.com/infectiousdisease/covid19/85254). 《MedPageToday.com》. 2020년 3월 5일. 2020년 3월 8일에 확인함. 80. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-80) [“What every American and community can do now to decrease the spread of the coronavirus”](https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/downloads/workplace-school-and-home-guidance.pdf) (PDF). 《CDC》. n.d. 81. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-nhsself_81-0) [“Stay at home advice -Coronavirus (COVID-19)”](https://www.nhs.uk/conditions/coronavirus-covid-19/self-isolation-advice/). 《NHS.uk》. [국민 건강 서비스](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%AD%EB%AF%BC_%EA%B1%B4%EA%B0%95_%EC%84%9C%EB%B9%84%EC%8A%A4 "국민 건강 서비스"). 2020년 3월 15일에 확인함. 82. [1](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-ThomReut_NIH_Moderna_3months_82-0) [2](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-ThomReut_NIH_Moderna_3months_82-1) 줄리 스테인하위전; 케이트 켈런드 (2020년 1월 24일). [“With Wuhan virus genetic code in hand, scientists begin work on a vaccine”](https://web.archive.org/web/20200125203723/https://www.reuters.com/article/us-china-health-vaccines-idUSKBN1ZN2J8). [톰슨 로이터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%86%B0%EC%8A%A8_%EB%A1%9C%EC%9D%B4%ED%84%B0 "톰슨 로이터"). 2020년 1월 25일에 [원본 문서](https://www.reuters.com/article/us-china-health-vaccines-idUSKBN1ZN2J8)에서 보존된 문서. 2020년 1월 25일에 확인함. 83. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-Guardian_CEPI_16weeks_83-0) Devlin, Hannah (2020년 1월 24일). [“Lessons from Sars outbreak help in race for coronavirus vaccine”](https://web.archive.org/web/20200125203322/https://www.theguardian.com/science/2020/jan/24/lessons-from-sars-outbreak-help-in-race-for-coronavirus-vaccine). 《[The Guardian](https://ko.wikipedia.org/wiki/The_Guardian "The Guardian")》. 2020년 1월 24일에 [원본 문서](https://www.theguardian.com/science/2020/jan/24/lessons-from-sars-outbreak-help-in-race-for-coronavirus-vaccine)에서 보존된 문서. 2020년 1월 25일에 확인함. 84. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-84) Press, Associated. [“Countries Evaluate Evacuation of Citizens Amid Wuhan Coronavirus Panic”](https://thediplomat.com/2020/01/countries-evaluate-evacuation-of-citizens-amid-wuhan-coronavirus-panic/). 《thediplomat.com》. 2020년 1월 31일에 확인함. 85. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-85) Press, ANI. [“Coronavirus: Second plane carrying 323 Indians from Wuhan to reach Delhi today”](https://www.indiatoday.in/india/story/coronavirus-india-citizens-china-wuhan-air-india-second-flight-1642434-2020-02-01/). 《indiatoday.in》. 2020년 2월 2일에 확인함. 86. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-86) NWS, VRT (2020년 1월 27일). [“België haalt landgenoten terug uit Chinese provincie Hubei na uitbraak coronavirus”](https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/01/27/belgie-haalt-15-landgenoten-terug-uit-hubei-na-uitbraak-coronav/). 《vrtnws.be》. 87. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-87) Nathalia, Telly (2020년 1월 30일). [“Last-Minute Preparations Underway to Evacuate Indonesian Citizens From Coronavirus-Ravaged Wuhan”](https://jakartaglobe.id/news/lastminute-preparations-underway-to-evacuate-indonesian-citizens-from-coronavirusravaged-wuhan). 《Jakarta Globe》. 88. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-:4_88-0) [“C130 aircraft on standby for Wuhan evacuation”](https://www.bangkokpost.com/thailand/general/1844104/c130-aircraft-on-standby-for-wuhan-evacuation). 《Bangkok Post》. 2020년 1월 26일. 2020년 1월 26일에 확인함. 89. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-20200125cnn_89-0) Jiang, Steven; Stracqualursi, Veronica (2020년 1월 25일). [“US arranging charter flight to evacuate American diplomats and citizens out of China amid coronavirus outbreak, official says”](https://web.archive.org/web/20200126100201/https://www.cnn.com/2020/01/25/politics/coronavirus-us-evacuate-americans-china/index.html). CNN. 2020년 1월 26일에 [원본 문서](https://www.cnn.com/2020/01/25/politics/coronavirus-us-evacuate-americans-china/index.html)에서 보존된 문서. 2020년 1월 27일에 확인함. 90. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-20200129tempo_90-0) [“PH sending special flights to get Pinoys from Wuhan, Hubei in China”](https://web.archive.org/web/20200129121239/http://tempo.com.ph/2020/01/29/ph-sending-special-flights-to-get-pinoys-from-wuhan-hubei-in-china/). 《Tempo》. 2020년 1월 29일. 2020년 1월 29일에 [원본 문서](http://tempo.com.ph/2020/01/29/ph-sending-special-flights-to-get-pinoys-from-wuhan-hubei-in-china/)에서 보존된 문서. 2020년 1월 29일에 확인함. 91. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-91) [“미국, 중국 방문 외국인 전면 입국 금지...미 3대 항공사 중국 운항 중단 \| Voice of America - Korean”](https://www.voakorea.com/world/us/us-virus). 2021년 8월 22일에 확인함. 92. [↑](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89#cite_ref-92) \[케이스 스터디\] ‘신종 코로나’… WHO, 6번째 비상사태 선포할까, 한국일보, 2020.01.30. - ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/20px-Commons-logo.svg.png) 위키미디어 공용에 [코로나19 범유행](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:2019%E2%80%9320_outbreak_of_novel_coronavirus_\(2019-nCoV\)?uselang=ko) 관련 미디어 분류가 있습니다. - [신종 코로나바이러스 유행 보고서](https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports/) - [세계 보건 기구](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%84%B8%EA%B3%84_%EB%B3%B4%EA%B1%B4_%EA%B8%B0%EA%B5%AC "세계 보건 기구") - [신종 코로나바이러스 유행 지도](https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6) - [존스 홉킨스 대학교](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A1%B4%EC%8A%A4_%ED%99%89%ED%82%A8%EC%8A%A4_%EB%8C%80%ED%95%99%EA%B5%90 "존스 홉킨스 대학교") - [코로나바이러스 안내](https://www.cdc.gov/coronavirus/index.html) - [미국 질병통제예방센터](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AF%B8%EA%B5%AD_%EC%A7%88%EB%B3%91%ED%86%B5%EC%A0%9C%EC%98%88%EB%B0%A9%EC%84%BC%ED%84%B0 "미국 질병통제예방센터") - [신종 코로나바이러스 유행 안내 페이지](http://ncov.mohw.go.kr/index_main.jsp) - 대한민국 정부 - [전 세계 확진자 지도 (24개국)](https://corona.arrangy.com/) - 확인된 이동 경로를 지도에 표시.
Shard152 (laksa)
Root Hash17790707453426894952
Unparsed URLorg,wikipedia!ko,/wiki/%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%9819_%EB%B2%94%EC%9C%A0%ED%96%89 s443